Τα κράτη-μέλη της ΕΕ απέρριψαν 74 δισ. ευρώ σε δάνεια με ευνοϊκούς όρους από το Ταμείο Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας, καθώς η υποχώρηση του κόστους δανεισμού από τις αγορές ομολόγων προσφέρει εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, σύμφωνα με τους Financial Times. Από τότε που δημιουργήθηκε το Ταμείο για τη στήριξη των οικονομιών μετά την κρίση της πανδημίας, μόνο το ήμισυ των δανείων έχει αξιοποιηθεί, ενώ απομένουν λιγότεροι από επτά μήνες για να κατανεμηθούν τα υπόλοιπα κεφάλαια.
Η Ισπανία, δηλαδή ο δεύτερος μεγαλύτερος αποδέκτης του Ταμείου μετά την Ιταλία, δεν έχει αξιοποιήσει τα 60,5 δισ. ευρώ σε δάνεια από τα 83 δισ. ευρώ που της αντιστοιχούσαν. Η Ρουμανία, η Τσεχία, η Πορτογαλία, η Κύπρος, η Σλοβενία και το Βέλγιο αποφάσισαν να «προσπεράσουν» την εκταμίευση 13 δισ. ευρώ, συνολικά. Οπότε από τον δανειοδοτικό μηχανισμό των 385 δισ. ευρώ έχουν εισπραχθεί τα 217 δισ. ευρώ, δηλαδή το 65% των κεφαλαίων που είχαν προβλεφθεί για τη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων, έργων υποδομής για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση της ΕΕ.
Από την άλλη πλευρά, τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν αξιοποιήσει σε μεγαλύτερο βαθμό τις επιδοτήσεις από το Ταμείο, συνολικού ύψους 359 δισ. ευρώ. Η υποτονική ζήτηση για τα δάνεια που ευνοϊκούς όρους που προσέφερε η ΕΕ οφείλεται, εν μέρει, στη δυσκολία να ικανοποιήσουν οι αιτούντες τα κριτήρια για τη χρηματοδότηση έργων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Μετά από την ιστορική απόφαση των κρατών-μελών της ΕΕ το 2020, το Ταμείο Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας, συνολικού ύψους 800 δισ. ευρώ, στηριζόταν από κοινό δανεισμό μέσω της Κομισιόν για πρώτη φορά στην ιστορία.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απορρίπτουν επίσης τα δάνεια λόγω της μείωσης της διαφοράς του κόστους δανεισμού από τον πυρήνα της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό σημαίνει ότι το χρέος σε επίπεδο ΕΕ γίνεται λιγότερο ελκυστικό σε σύγκριση με τον εθνικό δανεισμό. Το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων στην Ισπανία και την Ιταλία -δύο από τις χώρες με το υψηλότερο χρέος στην Ευρωζώνη- μειώθηκε πρόσφατα στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών σε σχέση με τη Γερμανία, γεγονός που αντανακλά μεγαλύτερη δημοσιονομική σύνεση στη Μαδρίτη και τη Ρώμη.
Ορισμένα κράτη-μέλη που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος δανεισμού από την Κομισιόν, συμπεριλαμβανομένης της Ισπανίας, θεωρούν ότι η οριακή εξοικονόμηση που προκύπτει από την αξιολόγηση «triple A» (AAA) της ΕΕ δεν είναι αρκετά ελκυστική ώστε να δικαιολογήσει τους επαχθείς όρους που συνοδεύουν τα δάνεια. Βέβαια, η Ισπανία και άλλες κυβερνήσεις έχουν δεχτεί κριτική από αναλυτές για τις καθυστερήσεις και τις δυσκολίες στην κατανομή κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
