Ένα ασυνήθιστο και ιδιαίτερα φορτισμένο επεισόδιο εκτυλίχθηκε στο Νταβός, όταν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, αποχώρησε αιφνιδιαστικά από κλειστό, VIP δείπνο, τη στιγμή που ο υπουργός Εμπορίου των Ηνωμένων Πολιτειών Χάουαρντ Λούτνικ εξαπέλυε σφοδρή επίθεση κατά της Ευρώπης.
Το δείπνο, μόνο κατόπιν προσκλήσεως, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ και συγκέντρωσε περισσότερα από 100 υψηλόβαθμα στελέχη κυβερνήσεων, τραπεζών και πολυεθνικών. Ο Λούτνικ ήταν ο τελευταίος ομιλητής της βραδιάς — και, σύμφωνα με παρευρισκόμενους, αυτό αποδείχθηκε καθοριστικό.
Καθώς ο Αμερικανός αξιωματούχος άρχισε να μιλά, η ατμόσφαιρα στο δωμάτιο βάρυνε αισθητά.
Στην ομιλία του υποβάθμισε ανοιχτά τις ευρωπαϊκές οικονομίες, κάνοντας λόγο για έλλειψη ανταγωνιστικότητας και συγκρίνοντάς τες δυσμενώς με τη δυναμική των Ηνωμένων Πολιτειών. Όσο η κριτική κλιμακωνόταν, αρκετοί Ευρωπαίοι στο ακροατήριο φάνηκαν εμφανώς ενοχλημένοι.
Φανερά ενοχλημένη η Λαγκάρντ
Τότε ήταν που η Λαγκάρντ σηκώθηκε και αποχώρησε από την αίθουσα, χωρίς δηλώσεις και χωρίς να επιστρέψει. Η κίνησή της έγινε αμέσως αντιληπτή και σχολιάστηκε έντονα στους διαδρόμους του Νταβός, με Ευρωπαίους αξιωματούχους να τη χαρακτηρίζουν «σιωπηρή αλλά ηχηρή απάντηση».
Σύμφωνα με μία πηγή, τα σχόλια του Λούτνικ συνάντησαν ακόμη και αποδοκιμασίες, ενώ ο ίδιος φέρεται να ήταν τοποθετημένος σε «κακή θέση» στο πίσω μέρος της αίθουσας — σε αντίθεση με άλλους Αμερικανούς αξιωματούχους, όπως ο εκπρόσωπος εμπορίου των ΗΠΑ, που καθόταν στο κεντρικό τραπέζι μαζί με ισχυρούς παράγοντες της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής σκηνής.
Η αποχώρηση της Λαγκάρντ αποκτά ιδιαίτερο βάρος αν ληφθεί υπόψη το πολιτικό και προσωπικό της υπόβαθρο. Πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας και επικεφαλής του ΔΝΤ κατά το μεγαλύτερο μέρος της πρώτης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, είχε ήδη από τις αρχές του 2024 προειδοποιήσει ότι η επιστροφή του στον Λευκό Οίκο θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σοβαρή πρόκληση για την Ευρώπη.
Την επόμενη ημέρα, μιλώντας σε γαλλικό ραδιόφωνο, η πρόεδρος της ΕΚΤ έδωσε το πολιτικό πλαίσιο της στάσης της, κάνοντας λόγο για «ένα νέο παγκόσμιο καθεστώς που αναδύεται».
Όπως είπε, απειλές για εδάφη «που δεν είναι προς πώληση», όπως η Γροιλανδία, καθώς και η επίδειξη δασμών και περιορισμών στο παγκόσμιο εμπόριο, δεν συνιστούν συμπεριφορά συμμάχου.
Αλλαγές στο ευρωπαϊκό οικονομικό μοντέλο
Το μήνυμά της ήταν σαφές: η Ευρώπη καλείται να αναθεωρήσει βαθιά το οικονομικό της μοντέλο και να ενισχύσει δεσμούς με χώρες που «παίζουν με τους ίδιους κανόνες».
Το επεισόδιο έρχεται να προστεθεί σε μια ατμόσφαιρα αυξανόμενης έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, η οποία αποτυπώθηκε και στις δημόσιες τοποθετήσεις άλλων κορυφαίων παραγόντων στο Νταβός.
Χαρακτητική ήταν η παρέμβαση του διευθύνοντος συμβούλου της JPMorgan, Τζέιμι Ντάιμον, ο οποίος παραδέχθηκε τις αδυναμίες της Ευρώπης, αλλά σημείωσε ότι θα προτιμούσε έναν «πιο ευγενικό» και λιγότερο διχαστικό τρόπο ανάδειξής τους.
Όπως σχολίασε Ευρωπαίος διευθύνων σύμβουλος που βρέθηκε στο δείπνο, η αποχώρηση της Λαγκάρντ «ήταν το σωστό μήνυμα τη σωστή στιγμή» — ένα μήνυμα ότι η Ευρώπη ίσως αρχίζει να απαντά όχι μόνο με αριθμούς, αλλά και με δυναμική στάση και αντίσταση.
