Το ερώτημα της διαδοχής του Βλαντίμιρ Πούτιν επανέρχεται δυναμικά στο διεθνές προσκήνιο, καθώς σημερινό άρθρο της Daily Mail, βασισμένο σε έρευνα του αμερικανικού think tank RAND, επιχειρεί να χαρτογραφήσει τα πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα στη Ρωσία.
Η μελέτη εξετάζει ποιοι παράγοντες ισχύος θα μπορούσαν να καθορίσουν τη μετάβαση, από τον στενό κύκλο του Κρεμλίνου και τις υπηρεσίες ασφαλείας έως τεχνοκράτες ή συμβιβαστικές φιγούρες. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η διαδοχή δεν θα είναι απλή ούτε απαραίτητα προβλέψιμη.
Στα 73 του χρόνια, ο Βλαντίμιρ Πούτιν (γεννήθηκε 7 Οκτωβρίου 1952) έχει φτάσει στην ηλικία που οι Ρώσοι ηγέτες -συνήθως- πεθαίνουν.
Παρά την αυξανόμενη εσωτερική πίεση για τη στρατιωτική αποτυχία στην Ουκρανία, κορυφαίος ειδικός του αμερικανικού think tank εκτιμά πως ο Πούτιν θα πεθάνει εν ενεργεία, εκτός εάν οι συνθήκες αλλάξουν δραματικά.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο μακροβιότερος ηγέτης της Ρωσίας από την εποχή του Στάλιν, παραμένει ωστόσο στην εξουσία, παρά την εντεινόμενη πίεση από την αποτυχία ολοκλήρωσης των στόχων που έχει θέσει για την εισβολή την Ουκρανία και τις οικονομικές συνέπειες αυτής, και – σύμφωνα με το μη κυβερνητικό ερευνητικό ινστιτούτο RAND Europe – είναι πολύ πιθανό να πεθάνει ενώ βρίσκεται στην ηγεσία.
Ισόβιος Πρόεδρος
Παρά τις αυξανόμενες εσωτερικές πιέσεις και την παρατεταμένη κρίση στη χώρα του λόγω κυρώσεων και των αποκλεισμών από τη Δύση, ο Πούτιν δεν αναμένεται να εκδιωχθεί από την εξουσία.
Αντίθετα, ο Ρώσος ηγέτης αναμένεται να παραμείνει πρόεδρος μέχρι τον θάνατό του, κάτι που όμως μπορεί να συμβεί νωρίτερα απ’ ό,τι πολλοί περιμένουν, λόγω των αναφορών για αναζήτηση εναλλακτικών θεραπειών για μη γνωστά προβλήματα υγείας.
Απίθανη η διαδοχή μέσω βίας
Παρά την οικονομική παρακμή της Ρωσίας και την απώλεια σχεδόν ενός εκατομμυρίου ανδρών στο μέτωπο, τα σενάρια για ανατροπή του Πούτιν με βίαιο τρόπο φαίνονται απίθανα. Ο ηγέτης της Ρωσίας έχει εγκαταστήσει πιστούς συμμάχους σε όλες τις σημαντικές θέσεις εξουσίας, γεγονός που καθιστά την απομάκρυνσή του πολύ δύσκολη.
«Ο Πούτιν προάγει τους φίλους του και όλοι οι συνεργάτες του είναι πρώην συνάδελφοι. Έχει κεντρώσει την εξουσία γύρω από τον εαυτό του και αυτό έχει ενταθεί από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία», σημειώνεται στη μελέτη του RAND.
Παρά την αυστηρή καταστολή κάθε αντίθετης φωνής και την εκδίωξη των πολιτικών του αντιπάλων, όπως ο Αλεξέι Ναβάλνι, ο Πούτιν παραμένει δημοφιλής και σταθερός στην εξουσία, χωρίς να έχουν προκύψει σημαντικές λαϊκές κινητοποιήσεις εναντίον του σε τοπικό ή εθνικό επίπεδο.
Μικρό, αλλά υπαρκτό ενδεχόμενο η δολοφονία
Όμως, το ενδεχόμενο δολοφονίας του Πούτιν, αν και μικρότερο από άλλες εναλλακτικές, δεν μπορεί να αποκλειστεί. Η αυξανόμενη δυσαρέσκεια στις φτωχότερες περιοχές της Ρωσίας, οι οποίες επηρεάζονται έντονα από τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία, ενδέχεται να οδηγήσουν σε μια πιθανή δολοφονία του Πούτιν από περιφερειακές ομάδες που έχουν υποφέρει περισσότερο από τη σύγκρουση.
Η ζωή στη Μόσχα είναι πολύ διαφορετική από τις αγροτικές περιοχές της Ρωσίας, οι οποίες είναι φτωχές και έχουν αβέβαιο μέλλον. Με την εκτροπή πόρων προς τον πόλεμο, ενδέχεται να προκύψουν παράπονα που να οδηγήσουν σε ενέργειες εναντίον του Πούτιν.
Αν και ο Πούτιν προσπαθεί να ενισχύσει την προσωπική του ασφάλεια, περιορίζοντας τις δημόσιες εμφανίσεις του, δεν απορρίπτεται το ενδεχόμενο μιας ενδεχόμενης δολοφονίας, μια και θεωρείται εξίσου πιθανό όσο οποιοδήποτε άλλο σενάριο.
Να ετοιμαστεί η Δύση για την επόμενη μέρα
H μελέτη RAND προειδοποιεί τη Δύση πως οι μέρες του Πούτιν είναι μετρημένες και την καλεί να προετοιμαστεί για την αναταραχή που θα μπορούσε να ακολουθήσει τον θάνατο του Ρώσου ηγέτη. «Η κατάσταση στη Ρωσία έχει ωριμάσει για αλλαγές» είναι η πλέον χαρακτηριστική φράση.
«Είτε πρόκειται για ανατροπή από το περιβάλλον του Πούτιν, είτε για δημοκρατική εξέγερση ή στρατιωτικό πραξικόπημα, είναι αναγκαίο να προγραμματίσουμε για όλες αυτές τις εξελίξεις».