Η μεταβατική πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροδρίγκες, ανακοίνωσε την Παρασκευή την πρόθεσή της να προχωρήσει σε γενική αμνηστία, καθώς και στο οριστικό κλείσιμο του αμφιλεγόμενου κέντρου κράτησης El Helicoide στο Καράκας. Πρόκειται για χώρο όπου, σύμφωνα με την αντιπολίτευση και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κρατούνταν πολιτικοί κρατούμενοι. Οι ανακοινώσεις έγιναν λιγότερο από έναν μήνα μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών που είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο.
«Λάβαμε την απόφαση να προωθήσουμε νομοσχέδιο για γενική αμνηστία, το οποίο καλύπτει ολόκληρη την περίοδο της πολιτικής βίας από το 1999 έως σήμερα», δήλωσε η κ. Ροδρίγκες ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου (TSJ), διευκρινίζοντας ότι το σχετικό κείμενο θα κατατεθεί προς ψήφιση στο κοινοβούλιο.
Όπως τόνισε, στόχος του νόμου είναι να συμβάλει στην αποκατάσταση των τραυμάτων που προκάλεσε η μακρόχρονη πολιτική αντιπαράθεση, η οποία εντάθηκε από τη βία και τον εξτρεμισμό. «Η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να επαναφέρει τη δικαιοσύνη στη σωστή της τροχιά και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια νέα εποχή ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ των πολιτών», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, δεσμεύτηκε για το κλείσιμο της φυλακής El Helicoide, η οποία, σύμφωνα με καταγγελίες της αντιπολίτευσης και διεθνών οργανώσεων, λειτουργούσε ως χώρος βασανιστηρίων. Όπως ανακοίνωσε, οι εγκαταστάσεις θα μετατραπούν σε πολυχώρο κοινωνικών, αθλητικών, πολιτιστικών και εμπορικών δραστηριοτήτων, που θα απευθύνεται στις οικογένειες των αστυνομικών αλλά και στις γύρω κοινότητες.
Η προσωρινή πρόεδρος γνωστοποίησε επίσης την πρόθεσή της να προχωρήσει σε «ευρεία εθνική διαβούλευση» με στόχο τη διαμόρφωση ενός νέου συστήματος απονομής δικαιοσύνης, σε μια χώρα όπου η αντιπολίτευση και οι ΜΚΟ καταγγέλλουν ότι η δικαιοσύνη παραμένει εξαρτημένη και διεφθαρμένη.
Στην παρέμβαση της κ. Ροδρίγκες παρευρέθηκαν κορυφαία στελέχη της κρατικής εξουσίας, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Εσωτερικών Ντιοσντάντο Καμπέγιο, ο πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης Χόρχε Ροδρίγκες, ο υπουργός Άμυνας Βλαντίμιρ Παδρίνο και ο γενικός εισαγγελέας Τάρεκ Ουίλιαμ Σάαμπ.
Βενεζουέλα: «Αμνηστία» και όχι «ατιμωρησία»
Υπό αυξανόμενη πίεση από την Ουάσιγκτον μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, οι αρχές της Βενεζουέλας είχαν δεσμευτεί στις 8 Ιανουαρίου για την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων. Ωστόσο, σύμφωνα με την αντιπολίτευση και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι αποφυλακίσεις προχωρούν με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι περισσότεροι από 800 πολιτικοί κρατούμενοι —όρος που μέχρι πρότινος δεν αναγνωριζόταν επίσημα— έχουν αφεθεί ελεύθεροι και ότι οι αποφυλακίσεις ξεκίνησαν ήδη πριν από τον Δεκέμβριο, δηλαδή πριν από τη σύλληψη του Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Η ΜΚΟ Foro Penal («Ποινικό Φόρουμ») αμφισβητεί έντονα τα κυβερνητικά στοιχεία, αναφέροντας ότι έχει καταγράψει μόλις 383 αποφυλακίσεις, εκ των οποίων οι 266 πραγματοποιήθηκαν μετά τις 8 Ιανουαρίου. Σύμφωνα με την ίδια οργάνωση, τουλάχιστον 711 πολιτικοί κρατούμενοι εξακολουθούν να βρίσκονται έγκλειστοι, ανάμεσά τους 65 αλλοδαποί.
Την ίδια στιγμή, συγγενείς κρατουμένων παραμένουν για ημέρες συγκεντρωμένοι έξω από φυλακές, περιμένοντας την απελευθέρωση των δικών τους ανθρώπων.
Βενεζουέλα: «Η αρχή του δρόμου προς την ελευθερία»
«Είναι απίστευτο! Έχουν περάσει έξι μήνες χωρίς να έχω κανένα νέο από τον γιο μου» και «αμνηστία, Θεέ μου, πλήρης απελευθέρωση», δήλωσε συγκινημένη η Μπέτσι Ορεγιάνα κοντά στο El Helicoide. Είναι μητέρα του Ροδόλφο Ροδρίγκες, ο οποίος συνελήφθη το 2020 στο πλαίσιο της επιχείρησης Χεδεών, μιας αποτυχημένης απόπειρας εισόδου ξένων μισθοφόρων στη χώρα που οδήγησε σε μαζικές συλλήψεις.
«Δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψει κανείς τον πόνο μιας μητέρας», πρόσθεσε.
Ο επικεφαλής της Foro Penal, Αλφρέδο Ρομέρο, τόνισε ότι «οι αμνηστίες είναι θετικές μόνο όταν δεν συνεπάγονται ατιμωρησία». Όπως υπογράμμισε, αν η αμνηστία χρησιμοποιηθεί για να αποφύγουν κάποιοι τη λογοδοσία στο μέλλον, τότε δεν πρόκειται για πράξη συμφιλίωσης αλλά για κάλυψη αδικημάτων. Πρόσθεσε ότι μια ουσιαστική αμνηστία θα πρέπει να βασίζεται στη διαφάνεια και την εντιμότητα και σε καμία περίπτωση να μην περιλαμβάνει σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Τόμας Γουανίπα, του οποίου δύο αδέλφια παραμένουν φυλακισμένα, εξέφρασε την ελπίδα ότι η αμνηστία θα σηματοδοτήσει το τέλος της περιόδου καταστολής. Σε δηλώσεις του στο Γαλλικό Πρακτορείο, έκανε λόγο για την απαρχή μιας πορείας που θα οδηγήσει οριστικά τη χώρα στην ελευθερία και τη δημοκρατία.
Η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης και βραβευμένη με το Νόμπελ Ειρήνης 2025, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, δήλωσε από την Κολομβία ότι οι εξελίξεις αυτές δεν αποτελούν αυθόρμητη πρωτοβουλία του καθεστώτος, αλλά αποτέλεσμα της πίεσης που ασκεί η κυβέρνηση των ΗΠΑ. Εξέφρασε, ωστόσο, την ελπίδα οι κρατούμενοι να επανενωθούν σύντομα με τις οικογένειές τους, προσθέτοντας πως «όταν υποχωρεί η καταστολή και εξαφανίζεται ο φόβος, τότε έρχεται το τέλος της τυραννίας».
Στο πλαίσιο της επαναπροσέγγισης με την Ουάσιγκτον, διπλωματική πηγή ανέφερε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι η νέα επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στη Βενεζουέλα, Λόρα Ντόγκου, αναμένεται σήμερα στο Καράκας. Ο διορισμός της, στις 22 Ιανουαρίου, στο ανώτερο αξίωμα αμερικανικής αποστολής μετά τον πρεσβευτή, σηματοδοτεί νέο κεφάλαιο στις σχέσεις ΗΠΑ–Βενεζουέλας, οι οποίες είχαν διακοπεί από το 2019.
Τέλος, το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι πλέον δεν κρατείται κανένας Αμερικανός πολίτης στη Βενεζουέλα.
