Ιράν: Σήματα επαφών με ΗΠΑ εν μέσω κλιμάκωσης στον Κόλπο

Διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν στο παρασκήνιο, απειλές στο προσκήνιο. Πλαίσιο συνομιλιών υπό διαμόρφωση

Ο Αλί Λαριτζανί © EPA/ABEDIN TAHERKENAREH

Σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, το Ιράν αφήνει να διαφανεί ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια διαδικασία διαμόρφωσης πλαισίου διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Οι δηλώσεις ανώτατων Ιρανών αξιωματούχων έρχονται τη στιγμή που η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στον Κόλπο ενισχύεται και οι ανησυχίες για ενδεχόμενη σύγκρουση επανέρχονται δυναμικά στο διεθνές προσκήνιο.

Ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του ανώτατου οργάνου ασφαλείας του Ιράν, έκανε σήμερα λόγο για «πρόοδο» προς τις «διαπραγματεύσεις» με τις ΗΠΑ, παρόλο που η Ουάσινγκτον συνεχίζει να μην αποκλείει την επιλογή στρατιωτικής δράσης κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

«Σε αντίθεση με την πολεμική προπαγάνδα που δημιουργείται τεχνητά από μέσα ενημέρωσης, η δημιουργία ενός πλαισίου για διαπραγματεύσεις προχωρά», έγραψε ο Λαριτζανί στα περσικά στο X, μετά τη συνάντηση που είχε χθες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες Παρασκευή ότι το Ιράν θέλει να «καταλήξει σε συμφωνία» για το πυρηνικό του πρόγραμμα, προσθέτοντας ότι έδωσε στην Τεχεράνη τελεσίγραφο χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον κλιμακώνει τη ρητορική πίεσης, επαναφέροντας το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης εάν δεν υπάρξει συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, οι ενδείξεις για διπλωματικές διεργασίες συνυπάρχουν με γεγονότα που περιπλέκουν περαιτέρω την εικόνα.

Ιράν: Δηλώσεις Λαριτζανί για πλαίσιο διαπραγματεύσεων

«Διαμορφώνεται ένα πλαίσιο διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ», δήλωσε ο κορυφαίος Ιρανός αξιωματούχος ασφαλείας Αλί Λαριτζανί, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X. Όπως σημείωσε, παρά την εικόνα που μεταδίδεται από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, βρίσκεται σε εξέλιξη μια διαδικασία οικοδόμησης δομής για συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών. Ο Λαριτζανί δεν προχώρησε σε λεπτομέρειες, ωστόσο η χρονική συγκυρία των δηλώσεών του θεωρείται ενδεικτική των διεργασιών που λαμβάνουν χώρα στο παρασκήνιο.

Οι δηλώσεις αυτές συνέπεσαν με την άφιξη ισχυρών αμερικανικών ναυτικών και στρατιωτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε από το Οβάλ Γραφείο ότι το Ιράν «θέλει να συνάψει μια συμφωνία» με την Ουάσιγκτον. Όταν ρωτήθηκε εάν έχει τεθεί προθεσμία προς την Τεχεράνη, απάντησε καταφατικά, χωρίς ωστόσο να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις.

Μιλώντας στο Fox News o Τραμπ δήλωσε πως «το Ιράν είναι σε συνομιλίες μαζί μας και θα δούμε αν μπορούμε να κάνουμε κάτι, αλλίως θα δούμε τι θα συμβεί».

Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «ο χρόνος τελειώνει», επαναφέροντας το ενδεχόμενο στρατιωτικής επίθεσης, ενώ ταυτόχρονα εξέφρασε την ελπίδα να μην χρειαστεί να πληγεί το Ιράν. Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο πίεσης για την επανεκκίνηση μιας συμφωνίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Ιράν: Οι όροι που θέτει η Ουάσιγκτον για συμφωνία

Σύμφωνα με πληροφορίες του αμερικανικού ιστότοπου Axios, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, οποιαδήποτε συμφωνία με το Ιράν θα πρέπει να περιλαμβάνει την πλήρη απόσυρση του εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ζητά τον περιορισμό του αποθέματος πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, καθώς και αλλαγές στην πολιτική της Τεχεράνης έναντι ορισμένων ένοπλων ομάδων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.

Οι όροι αυτοί θεωρούνται ιδιαίτερα αυστηροί από ιρανικής πλευράς και ενδέχεται να αποτελέσουν βασικό σημείο τριβής σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις.

Την ίδια ώρα, ένα πέπλο μυστηρίου καλύπτει σειρά εκρήξεων που σημειώθηκαν σε διάφορα σημεία του Ιράν. Η πιο πρόσφατη έκρηξη σε κτίριο κατοικιών στην Μπαντάρ Αμπάς, σημαντικό λιμάνι του νοτίου Ιράν στον Κόλπο, αποδόθηκε από τις αρχές σε διαρροή αερίου. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της τοπικής πυροσβεστικής, η συσσώρευση αερίου προκάλεσε την έκρηξη.

Παρά τις αναφορές για άλλα περιστατικά στη χώρα, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης έσπευσαν να αποκλείσουν κάθε ενδεχόμενο επίθεσης ή δολιοφθοράς.

Ιράν: Διπλωματία και αβεβαιότητα σε παράλληλη πορεία

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι το Ιράν κινείται σε μια λεπτή ισορροπία μεταξύ διπλωματικών σημάτων και αυξημένης έντασης. Ενώ οι δηλώσεις Λαριτζανί αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο συνομιλιών, οι στρατιωτικές κινήσεις και η επιθετική ρητορική των ΗΠΑ διατηρούν το κλίμα αβεβαιότητας.

Το αν οι δύο πλευρές θα καταφέρουν να μετατρέψουν τις υπόγειες διεργασίες σε ουσιαστικό διάλογο παραμένει ανοιχτό ερώτημα.