Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να ανακοινώσει τη δημιουργία στρατηγικού αποθέματος κρίσιμων ορυκτών, ύψους 12 δισ. δολαρίων, με στόχο τη θωράκιση της αμερικανικής βιομηχανίας από πιθανούς κλυδωνισμούς στην εφοδιαστική αλυσίδα και τον περιορισμό της εξάρτησης των ΗΠΑ από τις σπάνιες γαίες και άλλα μέταλλα που προέρχονται από την Κίνα, αναφέρει το Bloomberg.
Η πρωτοβουλία, με την ονομασία Project Vault, θα βασιστεί σε συνδυασμό ιδιωτικών κεφαλαίων ύψους 1,67 δισ. δολαρίων και δανεισμού 10 δισ. δολαρίων από την Αμερικανική Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η προμήθεια και η αποθήκευση κρίσιμων ορυκτών για την αυτοκινητοβιομηχανία, τον τεχνολογικό τομέα και άλλους βασικούς κλάδους της μεταποίησης.
Λεπτομέρειες για την πρωτοβουλία -που φιλοδοξεί να αποτελέσει το πρώτο αποθεματικό αυτού του τύπου για τον ιδιωτικό τομέα στις ΗΠΑ- αποκαλύφθηκαν από ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, καθώς το σχέδιο δεν έχει ακόμη επισήμως ανακοινωθεί.
Η προσπάθεια είναι παρόμοια με το υπάρχον αποθεματικό πετρελαίου έκτακτης ανάγκης της χώρας. Ωστόσο, αντί για αργό πετρέλαιο, θα επικεντρωθεί σε ορυκτά – όπως το γάλλιο και το κοβάλτιο – που χρησιμοποιούνται σε προϊόντα όπως iPhone, μπαταρίες και κινητήρες τζετ. Το απόθεμα αναμένεται να περιλαμβάνει τόσο σπάνιες γαίες και κρίσιμα ορυκτά όσο και άλλα στρατηγικά σημαντικά στοιχεία που υπόκεινται σε διακυμάνσεις των τιμών.
Αντιπροσωπεύει μια σημαντική δέσμευση για τη συσσώρευση ορυκτών που θεωρούνται κρίσιμα για τη βιομηχανική οικονομία – συμπεριλαμβανομένων των τομέων της αυτοκινητοβιομηχανίας, της αεροδιαστημικής και της ενέργειας – και υπογραμμίζει την προσπάθεια του Τραμπ να αποσυνδέσει τις αλυσίδες εφοδιασμού των ΗΠΑ από την Κίνα, τον κυρίαρχο προμηθευτή και επεξεργαστή κρίσιμων ορυκτών στον κόσμο.
Στο Project Vault συμμετέχουν πάνω από 12 εταιρείες
Στο έργο συμμετέχουν μέχρι στιγμής περισσότερες από δώδεκα εταιρείες, μεταξύ των οποίων η General Motors Co., η Stellantis NV, η Boeing Co., η Corning Inc., η GE Vernova Inc. και η Google της Alphabet Inc. Τρεις εταιρείες εμπορίας εμπορευμάτων – η Hartree Partners LP, η Traxys North America LLC και η Mercuria Energy Group Ltd. – έχουν υπογράψει για να χειριστούν τις αγορές των πρώτων υλών για την πλήρωση του αποθέματος.
Το διοικητικό συμβούλιο της Ex-Im θα ψηφίσει αργότερα τη Δευτέρα για να εγκρίνει το ρεκόρ δανείου 15 ετών, το οποίο είναι περισσότερο από το διπλάσιο της δεύτερης μεγαλύτερης συναλλαγής που έχει πραγματοποιήσει ποτέ η τράπεζα.
Ο Τραμπ θα συναντηθεί τη Δευτέρα με την διευθύνουσα σύμβουλο της GM, Μαίρη Μπάρρα και τον δισεκατομμυριούχο του τομέα εξόρυξης, Ρόμπερτ Φρίντλαντ, οι οποίοι εκπροσωπούν τόσο τους παραγωγούς όσο και τους χρήστες κρίσιμων ορυκτών.
Όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη εθνικό απόθεμα κρίσιμων ορυκτών που καλύπτει τις ανάγκες της αμυντικής βιομηχανικής τους, όχι όμως και της πολιτικής οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, επί προεδρίας Τραμπ έχει υιοθετηθεί και η ασυνήθιστη πρακτική άμεσων κρατικών επενδύσεων σε εγχώριες εταιρείες εξόρυξης, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγής και της επεξεργασίας σπάνιων γαιών εντός των ΗΠΑ.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με χώρες όπως η Αυστραλία, η Ιαπωνία και η Μαλαισία και σκοπεύει να διευρύνει αυτές τις διεθνείς συμπράξεις κατά τη διάρκεια μιας συνόδου δεκάδων χωρών που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη στην Ουάσιγκτον.
Η προσπάθεια μείωσης των κινδύνων στην αλυσίδα εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών ενισχύθηκε πέρυσι, μετά την αυστηροποίηση των εξαγωγικών ελέγχων ορισμένων υλικών από την Κίνα, γεγονός που οδήγησε ορισμένους Αμερικανούς κατασκευαστές σε μείωση της παραγωγής και ανέδειξε τη σημαντική επιρροή του Πεκίνου.
Η νέα πρωτοβουλία θα παρέχει στους κατασκευαστές έναν τρόπο να προστατεύσουν τις επιχειρήσεις τους από τις διακυμάνσεις των τιμών βασικών υλικών, χωρίς να χρειάζεται να διατηρούν μεγάλα αποθέματα. Τέτοιες διακυμάνσεις μπορούν να προκαλέσουν σημαντική μεταβλητότητα στις τιμές πρώτων υλών, όπως συνέβη με το νικέλιο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, που προκάλεσε απότομη άνοδο των τιμών λόγω ανησυχίας για την προμήθεια από τη Ρωσία, βασικό προμηθευτή.
Ορισμένες λεπτομέρειες για τη δομή του Project Vault παραμένουν ασαφείς, όπως ποιοι θεσμικοί επενδυτές συνεισφέρουν τα 1,67 δισεκατομμύρια δολάρια. Ανώτεροι κυβερνητικοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η ζήτηση για συμμετοχή στο πρόγραμμα ξεπέρασε τις προσδοκίες, καθώς οι επενδυτές ελκύονται από κατασκευαστές με υψηλή πιστοληπτική ικανότητα, μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις και την υποστήριξη της αμερικανικής υπηρεσίας εξαγωγικών πιστώσεων.
Τα έξοδα μεταφοράς και οι αμοιβές των εταιρειών εμπορίας που θα χειρίζονται τις προμήθειες δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί. Σύμφωνα με τη συμφωνία, οι εταιρείες που δεσμεύονται αρχικά να αγοράσουν υλικά σε συγκεκριμένη τιμή θα μπορούν να υποβάλουν στο Project Vault λίστα με τα υλικά που χρειάζονται.
Το πρόγραμμα θα προμηθευτεί και θα αποθηκεύσει τα υλικά, με τους κατασκευαστές να επιβαρύνονται με το κόστος μεταφοράς, τόκων δανείου και αποθήκευσης. Οι κατασκευαστές θα έχουν πρόσβαση στα αποθέματά τους, αρκεί να τα ανανεώνουν, ενώ σε περίπτωση μεγάλης διακοπής εφοδιασμού θα μπορούν να αντλήσουν από όλο το απόθεμα.
Ένα κρίσιμο στοιχείο του σχεδιασμού είναι ότι οι εταιρείες που δεσμεύονται να αγοράσουν μια συγκεκριμένη ποσότητα υλικών σε προκαθορισμένη τιμή θα επαναγοράζουν την ίδια ποσότητα στο ίδιο κόστος στο μέλλον, λειτουργώντας ως μηχανισμός σταθεροποίησης και περιορισμού της μεταβλητότητας.
