Κρίσιμες συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ: Οι 3 όροι του Τραμπ

Για ραντεβού αποκλιμάκωσης στην Κωνσταντινούπολη αξιωματούχων του Ιράν και των ΗΠΑ γράφουν οι New York Times

Mural στην Τεχεράνη με εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από το Ιράν © EPA/ABEDIN TAHERKENAREH

Ανώτατοι αξιωματούχοι των Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) και του Ιράν αναμένεται να συναντηθούν την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της σοβαρής κρίσης που έχει φέρει τις δύο χώρες στα πρόθυρα πολεμικής σύγκρουσης. Σύμφωνα με τέσσερις πηγές με γνώση του σχεδιασμού, στις συνομιλίες ενδέχεται να συμμετάσχουν ο Στιβ Γουίτκοφ, απεσταλμένος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Παρόντες αναμένεται να είναι και ανώτεροι αξιωματούχοι από την Τουρκία, το Κατάρ και την Αίγυπτο.

Εφόσον τελικά πραγματοποιηθούν οι συνομιλίες θα αποτελέσουν μια σπάνια απευθείας επαφή ΗΠΑ-Ιράν, σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατιωτικές απειλές του προέδρου Τραμπ και η άρνηση της Τεχεράνης να αποδεχθεί τα αιτήματά του έχουν εντείνει τον φόβο ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απειλήσει ανοιχτά με βομβαρδισμό του Ιράν, εάν δεν τερματίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, δεν αποδεχτεί περιορισμούς στους βαλλιστικούς πυραύλους και δεν διακόψει τη στήριξη σε συμμαχικές ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή.

Διπλωματία στο παρασκήνιο με φόντο τα πυρηνικά του Ιράν

Η ιρανική ηγεσία, από την πλευρά της, δηλώνει ότι δεν διαπραγματεύεται υπό απειλές, προειδοποιώντας για σκληρή απάντηση σε περίπτωση επίθεσης. Οι σχέσεις των δύο χωρών παραμένουν τεταμένες από την πρώτη θητεία Τραμπ, όταν οι ΗΠΑ αποχώρησαν από τη συμφωνία του 2015 για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ επιδεινώθηκαν περαιτέρω μετά τους πρόσφατους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Παράλληλα, έντονη διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται στην περιοχή. Χώρες όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Ομάν και το Ιράκ λειτουργούν ως διαμεσολαβητές, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με στόχο την αποτροπή μιας γενικευμένης σύρραξης. Σύμφωνα με πληροφορίες της αμερικανικής εφημερίδας «New York Times», ο Αμπάς Αραγτσί και ο Στιβ Γουίτκοφ επικοινωνούν απευθείας μέσω γραπτών μηνυμάτων, ενώ το Ιράν φέρεται διατεθειμένο να αναστείλει το πυρηνικό του πρόγραμμα ή να εξετάσει τη μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου στη Ρωσία, όπως είχε συμβεί στο πλαίσιο της συμφωνίας του 2015.

Όπως σημειώνουν αναλυτές, η περιφερειακή κινητοποίηση δεν αποτελεί ένδειξη στήριξης προς το Ιράν, αλλά έκφραση φόβου ότι μια αμερικανική στρατιωτική επέμβαση θα μπορούσε να πυροδοτήσει χάος χωρίς σύνορα, με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.