Νέος προβληματισμός καταγράφεται γύρω από την ασφάλεια των ευρωπαϊκών υποδομών στο Διάστημα, έπειτα από τις καταγγελίες Ευρωπαίων αξιωματούχων ότι δύο ρωσικά διαστημικά οχήματα ενδέχεται να έχουν υποκλέψει επικοινωνίες από τουλάχιστον 12 κρίσιμους ευρωπαϊκούς δορυφόρους.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, επικαλούμενοι αρμόδιες πηγές, τα ρωσικά οχήματα Luch-1 και Luch-2 έχουν προσεγγίσει κατ’ επανάληψη γεωστατικούς δορυφόρους επικοινωνιών, που καλύπτουν την Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και περιοχές της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής.
Αν και οι κινήσεις τους παρακολουθούνται εδώ και αρκετά χρόνια, η δραστηριότητά τους φαίνεται να έχει αυξηθεί αισθητά την τελευταία τριετία, ιδίως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η δραστηριότητα των ρωσικών Luch-1 και Luch-2 στο Διάστημα
Τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί για την τροχιά αυτών των ρωσικών διαστημικών σκαφών, σε συνδυασμό με επίγειες παρατηρήσεις και στοιχεία από ιδιωτικές εταιρείες παρακολούθησης του Διαστήματος, επιβεβαιώνουν ότι το Luch-2 έχει προσεγγίσει τουλάχιστον 17 ευρωπαϊκούς δορυφόρους από την εκτόξευσή του το 2023.
Οι πληροφορίες που φέρεται να συλλέγουν τα δύο ρωσικά οχήματα, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε πιθανές δολιοφθορές κατά δυτικών υποδομών, αναφέρει η βρετανική εφημερίδα στο αποκαλυπτικό της δημοσίευμα. Σημειώνεται ότι η παρακολούθηση δορυφόρων επιτρέπει τη συγκέντρωση δεδομένων, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε μελλοντικές παρεμβολές ή απόπειρες υποκλοπής σημάτων από το έδαφος.
Το ίδιο δημοσίευμα επισημαίνει ακόμη ότι υπάρχουν ενδείξεις πως το Luch-1 ίσως έχει τεθεί πλέον εκτός λειτουργίας. Συγκεκριμένα, στις 30 Ιανουαρίου, επίγεια τηλεσκόπια κατέγραψαν εκπομπή που παραπέμπει σε διαρροή αερίου, ενώ στη συνέχεια παρατηρήθηκε μερικός κατακερματισμός του δορυφόρου.
Ανησυχία για την ασφάλεια των δορυφόρων
Ειδικοί εκτιμούν ότι τα συγκεκριμένα οχήματα εκτελούν αποστολές συλλογής σημάτων (signals intelligence), τοποθετούμενα εντός του λεγόμενου στενού «κώνου» μετάδοσης μεταξύ επίγειων σταθμών και δορυφόρων στο Διάστημα, ώστε να μπορούν να καταγράφουν επικοινωνιακές ροές και να συλλέγουν κρίσιμα δεδομένα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι αρκετοί παλαιότεροι δορυφόροι δεν διαθέτουν ισχυρά συστήματα κρυπτογράφησης στις εντολές ελέγχου, καθώς σχεδιάστηκαν σε εποχές με χαμηλότερες απαιτήσεις στην κυβερνοασφάλεια.
Αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι τέτοιες υποκλοπές δεν περιορίζονται μόνο στην παρακολούθηση. Η συλλογή εντολών και προτύπων λειτουργίας θα μπορούσε, θεωρητικά, να επιτρέψει στο μέλλον την απομίμηση σημάτων, την αποστολή παραπλανητικών εντολών ή ακόμη και τη χειραγώγηση τροχιακών διορθώσεων μέσω των συστημάτων πρόωσης των δορυφόρων.
Αν και θεωρείται απίθανο τα συγκεκριμένα ρωσικά οχήματα να διαθέτουν δυνατότητα άμεσης φυσικής καταστροφής άλλων δορυφόρων, εκτιμάται ότι συγκεντρώνουν κρίσιμα τεχνικά δεδομένα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε μελλοντικές επιχειρήσεις παρεμβολής ή αποσταθεροποίησης.
«Τρύπα» στην κυβερνοασφάλεια
Αναλυτές σημειώνουν ότι ακόμη και χωρίς αποκρυπτογράφηση του περιεχομένου, η παρακολούθηση επιτρέπει τη χαρτογράφηση δικτύων, τον εντοπισμό επίγειων σταθμών και την κατανόηση του τρόπου λειτουργίας κάθε δορυφόρου. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να διευκολύνουν στοχευμένες παρεμβολές από το έδαφος ή άλλες μορφές τεχνικής πειρατείας.
Η δραστηριότητα αυτή εντάσσεται, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους που μίλησαν στους FT, στο ευρύτερο πλαίσιο ρωσικών υβριδικών ενεργειών κατά κρίσιμων δυτικών υποδομών, που περιλαμβάνουν σαμποτάζ και παρεμβάσεις σε ευαίσθητα δίκτυα μεταφορών και όχι μόνο.
Παρότι και άλλες μεγάλες δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, αναπτύσσουν τεχνολογίες για την προσέγγιση και παρακολούθηση δορυφόρων τρίτων χωρών, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η Ρωσία είναι πιο επιθετική τόσο σε συχνότητα όσο και στους ελιγμούς που κάνουν τα οχήματα αυτά για να προσεγγίσουν τον στόχο τους.
