Για μια σπάνια και λεπτομερή ματιά σε ένα διακριτικό οικοσύστημα πλούτου και εξουσίας κάνει λόγο σε δημοσίευμά του το Politico, αναφερόμενο στα χιλιάδες μηνύματα που περιλαμβάνονται στη δημοσιοποίηση εκατομμυρίων email του Τζέφρι Έπσταϊν από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης. Όπως γράφει, ο Έπσταϊν και οι συνεργάτες του συγκέντρωναν μανιωδώς επαφές, αντάλλασσαν χάρες και θόλωναν τα όρια μεταξύ προσωπικών σχέσεων και δημόσιας επιρροής.
Ενδεικτικό παράδειγμα όταν ο έκπτωτος χρηματοδότης ήθελε να γνωρίσει τον πρώην πρόεδρο της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί και απευθύνθηκε σε έναν φίλο με ισχυρές διασυνδέσεις, τον Γάλλο διπλωμάτη Ολιβιέ Κολόμ. «Θα ήθελα να τον γνωρίσω. Αν νομίζεις ότι θα έχει πλάκα», τού έγραψε τον Οκτώβριο του 2013. «Θα ρωτήσω», απάντησε ο Κολόμ. «Μπορεί να είναι διασκεδαστικός. Και πλέον μιλάει αγγλικά!»
O Έπσταϊν στο κέντρο ενός «υπόγειου Νταβός»
Η συνολική εικόνα που σκιαγραφούν τα emails δείχνει πώς ο Έπσταϊν -καταδικασμένος για σεξουαλικά εγκλήματα και νεκρός στη φυλακή από το 2019- τοποθέτησε τον εαυτό του στο κέντρο ενός είδους «υπόγειου Νταβός». Δηλαδή ενός παγκόσμιου δικτύου που περιλάμβανε μεταξύ άλλων μια Νορβηγίδα πριγκίπισσα, κορυφαίους παράγοντες των χρηματοοικονομικών και πρώην αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της Ευρώπης.
Δεν προκύπτει το αν κατάφερε τελικά να συναντήσει τον Σαρκοζί, σχολιάζει το Politico. Εκπρόσωπος του πρώην Γάλλου προέδρου δήλωσε ότι δεν βρέθηκαν στοιχεία που να αποδεικνύουν πως έγινε τέτοια συνάντηση. Ωστόσο, ο Έπσταϊν επισκέφθηκε το Παρίσι. Ήταν συχνός επισκέπτης της γαλλικής πρωτεύουσας, όπου διέθετε διαμέρισμα στη λεωφόρο Φος, κοντά στην Αψίδα του Θριάμβου.
Τον Μάρτιο του 2019 έστειλε στον Στιβ Μπάνον, πρώην επικεφαλής στρατηγικής του Ντόναλντ Τραμπ, μια φωτογραφία του έξω από το Λούβρο μαζί με τον πρώην υπουργό Πολιτισμού της Γαλλίας, Ζακ Λανγκ. «Τώρα στην πυραμίδα», έγραψε. «Με όλη την κυβέρνηση». «Απίστευτη φωτογραφία», απάντησε ο Μπάνον. «Κίνηση ισχύος».
Μετρ των διασυνδέσεων
Το περιστατικό συνοψίζει τη μέθοδο Έπσταϊν: την αξιοποίηση υπαρχουσών γνωριμιών και συχνά την υπερβολική προβολή της σημασίας τους, ώστε να ενισχύει το κύρος του στους κύκλους των πλουσίων και ισχυρών, μια πρακτική που συνεχίστηκε μέχρι και τη σύλληψή του τον Ιούλιο του 2019 για σεξουαλική εκμετάλλευση και διακίνηση ανηλίκων.
Την εποχή που φωτογραφιζόταν με τον Λανγκ στο Λούβρο, η πολιτική καριέρα του τελευταίου είχε ουσιαστικά λήξει. Η φωτογραφία πιθανότατα τραβήχτηκε στο περιθώριο εκδήλωσης για τα 30 χρόνια της γυάλινης πυραμίδας του μουσείου, την οποία είχε δρομολογήσει ο ίδιος τη δεκαετία του 1980.
Η υπερβολή αυτή εντασσόταν σε ένα ευρύτερο μοτίβο αδιάκοπης δικτύωσης, που διακρίνεται ξεκάθαρα στην αλληλογραφία του Έπσταϊν, μεγάλο μέρος της οποίας δημοσιοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα κατόπιν εντολής του Κογκρέσου των ΗΠΑ. Οι συνομιλίες του μπλέκουν συστηματικά προσωπικά και επαγγελματικά θέματα, με ανταλλαγές υλικών χαρών ή ηθικής υποστήριξης ανάμεσα σε σχέσεις που μετατρέπονταν από επαγγελματικές σε φιλικές, καθώς και το αντίστροφο.
Είτε πρότεινε τσάι στο Παρίσι, είτε συναντήσεις στο Νταβός, είτε προσκλήσεις στο ιδιωτικό του νησί στην Καραϊβική -όπου, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, διακινούσε και κακοποιούσε σεξουαλικά ανήλικα κορίτσια- ο Έπσταϊν παρουσιαζόταν ως προσεκτικός και συμπονετικός φίλος προς τα μέλη της οικονομικής ελίτ, που του εκμυστηρεύονταν προσωπικά ζητήματα ζητώντας συμβουλές.
Συχνά σε συνεργασία με τη μακροχρόνια συνεργάτιδά του Γκιλέιν Μάξγουελ, η οποία καταδικάστηκε αργότερα για τον ρόλο της στο κύκλωμα, ο Έπσταϊν διείσδυσε στα ανώτατα επίπεδα παγκόσμιου πλούτου και εξουσίας. «Οι δισεκατομμυριούχοι και οι πάρα πολύ πλούσιοι άνθρωποι τείνουν να κολλάνε μεταξύ τους», συνόψισε ο Γουίλιαμ Κας, ιδρυτής του περιοδικού Spear’s. «Ανήκουν σε μια κλειστή λέσχη και τους αρέσει να παραμένουν ενωμένοι». «Το βλέπεις αυτό στο Νταβός», πρόσθεσε. «Είναι μια κοινωνική φυλή από μόνη της. Και ο Έπσταϊν με τη Μάξγουελ το κατάλαβαν και το εκμεταλλεύτηκαν, λειτουργώντας ως τελετάρχες».
Αυτό εξηγεί και πώς πρόσωπα όπως ο Κολόμ, ανώτερος διπλωμάτης χωρίς προφανή λόγο να προσεγγίσει τον Έπσταϊν, βρέθηκαν στην τροχιά του. Ο Κολόμ, απόφοιτος της περίφημης ENA, είχε συντονίσει διεθνείς συνόδους όπως το G20 και τις διασκέψεις του ΟΗΕ για το κλίμα επί προεδρίας Σαρκοζί, προτού μετακινηθεί στον ιδιωτικό τομέα μετά την ήττα του τελευταίου το 2012. Τρεις Γάλλοι αξιωματούχοι τον περιέγραψαν ως ικανό και αξιόπιστο διπλωμάτη.
Η πρώτη του εμφάνιση στα emails του Έπσταϊν γίνεται το 2011, μέσω μηνύματος Νορβηγού διπλωμάτη που προσφερόταν να τους φέρει σε επαφή. Η σχέση συνεχίστηκε και όταν ο Κολόμ εργάστηκε στην ιδιωτική τράπεζα Edmond de Rothschild. Στα emails εμφανίζεται πρόθυμος να εξυπηρετήσει τον Έπσταϊν, προτείνοντας επαφές με πρέσβεις, ευρωβουλευτές, «ανερχόμενο Ινδό πολιτικό» και «τον Ρώσο υφυπουργό Οικονομίας», ακόμη και την εξεύρεση «καλού Γάλλου μπάτλερ».
«Ενδιαφέρομαι να γνωρίσω όποιον πιστεύεις ότι θα μου αρέσει», έγραψε ο Έπσταϊν τον Ιούνιο του 2013. «Όταν είσαι στο Παρίσι, τι είδους ανθρώπους θέλεις να συναντήσεις;» τον ρώτησε ο Κολόμ λίγες εβδομάδες αργότερα. «Ενδιαφέροντες. Έξυπνους. Ή πολύ, πολύ χαριτωμένες εικοσάρες», ήταν η απάντηση.
Τον ίδιο μήνα, ο Κολόμ έφερε τον Μπρουνό Λε Μερ, μετέπειτα υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας, στο σπίτι του Έπσταϊν στη Νέα Υόρκη. Πρόσωπο από το περιβάλλον του Λε Μερ ανέφερε ότι ο τελευταίος είχε προσκληθεί για επαφές με επιχειρηματίες, αγνοούσε ποιος ήταν ο οικοδεσπότης και αποχώρησε γρήγορα όταν κατάλαβε.
«Έμπιστος» και «σπουδαίος φίλος» των ελίτ
Η βοήθεια δεν ήταν μονόπλευρη. Το 2014, ο Κολόμ ευχαρίστησε τον «σπουδαίο φίλο» του για τη στήριξη σε οικογενειακά του προβλήματα και ζήτησε συμβουλές για τα οικονομικά του. «Θέλω να βγάλω πολλά χρήματα», έγραψε το 2015. «Δεν βγάζω αρκετά. Θα ήθελα πολύ να σε δω».
Οι δύο άνδρες αντάλλασσαν και χιουμοριστικά σχόλια για γυναίκες. «Πού βρίσκεσαι τώρα;» ρώτησε ο Κολόμ. «Στο νησί μου στην Καραϊβική, με ένα ενυδρείο γεμάτο κορίτσια», απάντησε ο Έπσταϊν. «Σίγουρα θα απολάμβανα τη θέα», έγραψε ο Κολόμ. Ο Κολόμ δεν απάντησε σε ερωτήσεις του Politico, ενώ τα emails δεν δείχνουν ποινικά αδικήματα εκ μέρους του.
Την ίδια περίοδο, ο Έπσταϊν είχε συχνή επικοινωνία και με την προϊσταμένη του Κολόμ, Αριάν ντε Ρότσιλντ, στην οποία προσέφερε παρόμοια επαγγελματική και προσωπική στήριξη. Σε email του, της παρείχε συμβουλές ασφαλείας ενόψει ταξιδιού της στη Νικαράγουα. Σε άλλο μήνυμα, τον Δεκέμβριο του 2018, εν μέσω των κινητοποιήσεων των «Κίτρινων Γιλέκων», η Ρότσιλντ παραπονέθηκε για απόπειρες εισβολής στο ιστιοπλοϊκό της οικογένειας και σε τραπεζικό κατάστημα. Ο Έπσταϊν τής πρότεινε να θωρακίσει το κτίριο και να χρησιμοποιήσει ακόμη και «συστήματα απώθησης πλήθους». Εκπρόσωπος της Ρότσιλντ δήλωσε ότι αγνοούσε πλήρως τη συμπεριφορά του Έπσταϊν και καταδικάζει απερίφραστα τα εγκλήματά του.
Δρ Τζέκιλ και κύριος Χάιντ
Στην αλληλογραφία του με την παγκόσμια ελίτ, ο Έπσταϊν εμφανίζεται ικανός να προσφέρει αυτό που αναζητούσε ο κάθε συνομιλητής του: συμβουλές, φλερτ ή απλούς περιπάτους στο Παρίσι. Ο Ζακ Λανγκ τον περιέγραψε ως έναν «εκλεπτυσμένο Δρ Τζέκιλ και κύριο Χάιντ», δηλώνοντας ότι δεν γνώριζε τίποτα για τα εγκλήματά του.
Παρά την καταδίκη του το 2008 για εκμετάλλευση ανηλίκου, ο Έπσταϊν συνέχισε να γίνεται αποδεκτός σε κύκλους ισχυρών πολιτικών, στελεχών και μελών βασιλικών οικογενειών.
Ο άνθρωπος του Νταβός
Όπως αναφέρει το Politico, ο Έπσταϊν δεν κινούνταν μόνο στους κύκλους της ελίτ, αλλά ενσωματώθηκε και στους θεσμούς της, όπως το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός. Στα emails φαίνεται να μεσολαβεί για προσκλήσεις, συναντήσεις και προγράμματα καθοδήγησης.
Ο επικεφαλής του WEF, Μπόργκε Μπρέντε, δείπνησε μαζί του τουλάχιστον τρεις φορές. Το Φόρουμ επιβεβαίωσε τη σχέση και ξεκίνησε ανεξάρτητη έρευνα.
Λίγες εβδομάδες πριν από τη σύλληψή του τον Ιούλιο του 2019, ο Μπρέντε του έγραφε: «Ανυπομονώ. Το σούσι θα ήταν τέλειο».
Τρεις εβδομάδες αργότερα, ο Έπσταϊν συνελήφθη. Έναν μήνα μετά, πέθανε στη φυλακή.
