Με συγκρατημένη αισιοδοξία ολοκληρώθηκε ο πρώτος γύρος των έμμεσων συνομιλιών μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών στο Ομάν, με την Τεχεράνη να κάνει λόγο για «καλό ξεκίνημα» και για συμφωνία επί της αρχής να συνεχιστεί η διπλωματική διαδικασία.
Οι επαφές πραγματοποιήθηκαν στη Μασκάτ με τη μεσολάβηση της ομανικής διπλωματίας, η οποία εδώ και χρόνια διατηρεί διαύλους επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραχτσί, σε δηλώσεις του μετά το πέρας των συνομιλιών, τόνισε ότι το κλίμα ήταν σοβαρό και επαγγελματικό, υπογραμμίζοντας πως υπάρχει κατανόηση για τη συνέχιση των επαφών.
«Το Ιράν δεν θα δεχθεί απειλές και πιέσεις»
Όπως είπε, οι επόμενες κινήσεις θα καθοριστούν έπειτα από συντονισμό στις πρωτεύουσες των δύο χωρών. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι για την Τεχεράνη το αντικείμενο του διαλόγου περιορίζεται αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα και προϋποθέτει την αποφυγή απειλών και πιέσεων.
Η ιρανική πλευρά επανέλαβε τις πάγιες «κόκκινες γραμμές» της, απορρίπτοντας κάθε συζήτηση για το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα ή για ζητήματα περιφερειακής πολιτικής και εσωτερικής διακυβέρνησης.
Αντίθετα, εμφανίστηκε διατεθειμένη να δείξει ευελιξία στο θέμα του εμπλουτισμού ουρανίου, με στόχο μια συνολική συμφωνία που θα συνοδεύεται από άρση των αμερικανικών κυρώσεων, οι οποίες παραμένουν κομβικό αίτημα της Τεχεράνης.
Από την πλευρά του Ομάν, ο υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι χαρακτήρισε τις συνομιλίες «πολύ σοβαρές», σημειώνοντας ότι τα αποτελέσματα θα αξιολογηθούν προσεκτικά τόσο στην Τεχεράνη όσο και στην Ουάσιγκτον πριν καθοριστεί το επόμενο ραντεβού.
Κρίσιμη η μεσολάβηση του Ομάν
Η μεσολαβητική προσπάθεια του Σουλτανάτου θεωρείται κρίσιμη σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στον Περσικό Κόλπο.
Η παρούσα διπλωματική κινητικότητα έρχεται έπειτα από μια μακρά περίοδο κλιμάκωσης. Η αποχώρηση των ΗΠΑ το 2018 από τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η επαναφορά των κυρώσεων και οι διαδοχικές κρίσεις στην περιοχή είχαν οδηγήσει τις σχέσεις στο ναδίρ.
Το καλοκαίρι του περασμένου έτους, αεροπορικά πλήγματα και στρατιωτικές κινήσεις εκατέρωθεν αύξησαν τον φόβο γενικευμένης σύγκρουσης, ενώ πρόσφατα η ενίσχυση της αμερικανικής ναυτικής παρουσίας κοντά στο Ιράν αναζωπύρωσε τις ανησυχίες.
Μέσα σε αυτό το εύθραυστο περιβάλλον, οι συνομιλίες στο Ομάν εκλαμβάνονται ως παράθυρο ευκαιρίας για αποκλιμάκωση.
Αν και η έλλειψη εμπιστοσύνης παραμένει βαθιά, όπως παραδέχθηκε και ο ίδιος ο Αραχτσί, η επανεκκίνηση της διπλωματίας δημιουργεί προσδοκίες ότι μπορεί να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο συμφωνίας που θα απομακρύνει, έστω προσωρινά, το ενδεχόμενο μιας νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή.
