Η Ευρωπαϊκή Ένωση διερευνά τις δυνατότητες για πρόσθετη χρηματοδότηση της άμυνας, καθώς το αρχικό δανειακό πρόγραμμα ύψους 150 δισ. ευρώ υπερκαλύφθηκε, σύμφωνα με σημερινό ρεπορτάζ του Bloomberg.
Οι διαβουλεύσεις βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να εκταμιεύει πόρους από το υφιστάμενο πρόγραμμα.
Παράλληλα, αξιωματούχοι εκτιμούν ότι θα απομείνουν αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ αδιάθετα, λόγω διαφορών ανάμεσα στα αιτήματα των κρατών-μελών και στα τελικά συμβόλαια που υπογράφηκαν.
Μόλις τα κεφάλαια εξαντληθούν την άνοιξη, η Επιτροπή αναμένεται να αξιολογήσει τη διαδικασία και να εξετάσει τη σκοπιμότητα ενός νέου γύρου χρηματοδότησης, ενδεχομένως και μέσω δεύτερου δανειακού προγράμματος.
Yπενθυμίζεται όσον αφορά την Ελλάδα, η σημασία που αποδίδει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο πρόγραμμα SAFE και τα τεράστια οφέλη για τη χώρα μας.
Ενίσχυση ευρωπαϊκής αμυντικής παραγωγής
Οι συζητήσεις αντικατοπτρίζουν την πρόθεση της ΕΕ να ενισχύσει ταχύτατα την ευρωπαϊκή αμυντική παραγωγή, τόσο λόγω της επιθετικής στάσης της Ρωσίας όσο και εξαιτίας της πρόθεσης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει τη στρατιωτική εμπλοκή της Ουάσινγκτον στην Ευρώπη.
Το δανειακό πρόγραμμα δημιουργήθηκε πέρυσι με στόχο την ενθάρρυνση κοινών αμυντικών προμηθειών και την απλοποίηση των διαδικασιών μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού εντός της Ένωσης.
Η πρωτοβουλία έλαβε την ονομασία SAFE και βασίστηκε στην άντληση κεφαλαίων από τις αγορές, τα οποία διατέθηκαν στα κράτη-μέλη υπό μορφή δανείων για την αγορά κρίσιμων εξοπλισμών, όπως πύραυλοι, χερσαία μέσα και συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας.
Έντονο ενδιαφέρον
Το ενδιαφέρον υπήρξε έντονο. Οι αρχικές αιτήσεις των κρατών-μελών ανήλθαν σε περίπου 190 δισ. ευρώ, με την Επιτροπή να εγκρίνει τελικά κονδύλια ύψους 150 δισ. ευρώ και να ζητά την κατάρτιση αναλυτικών σχεδίων δαπανών. Στη συνέχεια ξεκίνησε η εκταμίευση των χρημάτων μέσω μακροπρόθεσμων δανείων χαμηλού κόστους.
Τις τελευταίες ημέρες εγκρίθηκαν τα εθνικά σχέδια 19 χωρών, ενώ απομένουν ακόμη τρία κράτη-μέλη. Όπως δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής, οι αξιολογήσεις συνεχίζονται και προς το παρόν δεν υπάρχει επίσημη τοποθέτηση για τη δημιουργία δεύτερου ταμείου SAFE.
Επειδή ορισμένα από τα εγκεκριμένα σχέδια απαιτούν τελικά λιγότερα κονδύλια από όσα είχαν αρχικά προβλεφθεί, είναι πιθανό να περισσέψουν κεφάλαια προς ανακατανομή. Αφού ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, η Επιτροπή θα εξετάσει τις επιλογές της για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης, με ένα νέο δανειακό πρόγραμμα να παραμένει στο τραπέζι.
