Οι τρεις κολοσσοί αεροδιαστημικής Airbus, Leonardo και Thales στην Ευρώπη θέτουν σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο σχέδιο για την αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται το «Project Bromo». Πρόκειται για τη στρατηγική συγχώνευση των δορυφορικών τους δραστηριοτήτων, με στόχο τη δημιουργία ενός «ευρωπαϊκού πρωταθλητή» στο Διάστημα. Η συμφωνία ανακοινώθηκε πέρυσι τον Οκτώβριο, με την Airbus Defence and Space, μονάδα της Airbus, να καταλαμβάνει μερίδιο 35%, τη Leonardo και τη Thales ένα 32,5%, καθεμία.
Είναι η απάντηση της Ευρώπης στην ταχεία επέκταση των δορυφόρων χαμηλής τροχιάς (LEO) από αμερικανικές και κινεζικές εταιρείες. Η νέα οντότητα αναμένεται να είναι πλήρως λειτουργική εντός 1-2 ετών, με την ολοκλήρωση των εγκρίσεων από τις αντιμονοπωλιακές αρχές. Εάν, όντως, τα σχέδια αυτά ολοκληρωθούν στο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, τότε η ΕΕ θα καταφέρει να στείλει ένα ηχηρό μήνυμα στον κόσμο ότι κινείται προς τη δημιουργία «υπερεθνικών πρωταθλητών» σε μια περίοδο που η γεωπολιτική αντιπαλότητα συμβαδίζει με την οικονομική ισχύ.
Ο όμιλος θα απασχολεί περίπου 25.000 άτομα, ενώ θα επικεντρώνεται σε υποδομές και υπηρεσίες Διαστήματος, εκτός από εκτοξευτές. Κατά κοινή παραδοχή, είναι μια απαραίτητη ενοποίηση για την επιβίωση της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας.
Η συγχώνευση Starlink-xAI και τα σχέδια της κυβέρνησης Τραμπ
Ισχυρότερος αντίπαλος είναι η Space X και τα φιλόδοξα σχέδια του Αμερικανού δισεκατομμυριούχου, Έλον Μασκ, για τον συνδυασμό της ΤΝ με τον δορυφορικό αστερισμό Starlink. Η εξαγορά της xAI από την Space X, η οποία ανακοινώθηκε αρχές Φεβρουαρίου, αποτιμά την πρώτη στα 250 δισ. δολάρια και την τελευταία στο ένα τρισ. δολάρια, με τη δημόσια εγγραφή της νέας οντότητας να δρομολογείται για τον επόμενο Ιούνιο σε συνάρτηση με τα γενέθλια του Μασκ και την πλανητική ευθυγράμμιση.
Απώτερος στόχος αυτής της κίνησης είναι να μετακινηθούν τα κέντρα επεξεργασίας δεδομένων ή data centers στο Διάστημα. Η συγκεκριμένη επιχειρηματική κίνηση συμβαδίζει με τους στόχους της κυβέρνησης Τραμπ να ενισχύσουν οι ΗΠΑ την κυριαρχία τους στο Διάστημα και να μείνουν στην κορυφή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Εξάλλου, ο Μασκ υπήρξε μεγάλος υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ και παραμένει ενεργό μέλος του Ρεπουμπλικανικού κόμματος.
Η ΕΕ καλείται να προσαρμοστεί άμεσα σε μια νέα πραγματικότητα
Η ΕΕ και οι ισχυροί όμιλοι των κρατών-μελών προσπαθούν να προσαρμοστούν σε μια νέα πραγματικότητα, στην οποία οι ΗΠΑ συμπεριφέρονται ως ηγεμονική δύναμη ακόμη και απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους του ΝΑΤΟ. Η αλλαγή ενός πνεύματος διατλαντικής συνεργασίας σε μια μάχη για οικονομική, τεχνολογική και γεωπολιτική υπεροχή είναι τόσο μεγάλη που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλάζει τη στάση της απέναντι στις μεγάλες συμφωνίες, σύμφωνα με πηγές της Die Welt.
Ακριβώς προ επταετίας, η επίτροπος Ανταγωνισμού, Μαργκρέτε Βεστάνγκερ, είχε μπλοκάρει τη συμφωνία της γερμανικής Siemens με τη γαλλική Alstom, η οποία θα οδηγούσε στη δημιουργία ενός σιδηροδρομικού γίγαντα. Θεωρούσε ότι αυτή η συγχώνευση θα έπληττε τον ανταγωνισμό. Προ 18 μηνών, ωστόσο, ο Μάριο Ντράγκι, πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), τόνισε πως είναι απαραίτητη η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ενοποίησης και η δημιουργία υπερεθνικών ομίλων, ώστε η Ευρώπη να μην αφανιστεί σε έναν κόσμο που θα κυριαρχούν η αμερικανική και η κινεζική οικονομία.
Ένα από τα μεγάλα στοιχήματα της ΕΕ είναι η εξασφάλιση μιας δορυφορικής και τεχνολογικής αυτονομίας. Κάτω από αυτήν τη συγκυρία, «ο παγκόσμιος ανταγωνισμός εισέρχεται σε μια νέα φάση», υπογραμμίζει νέα μελέτη της νομικής εταιρείας Freshfields. «Η έννοια του καρτέλ αναπτύσσεται όλο και περισσότερο σε ένα εργαλείο γεωπολιτικής», αναφέρεται σε σχετικό δημοσίευμα της Die Welt. Εντούτοις, η ΕΕ θα πρέπει να επιταχύνει τις ενέργειες της σε διάφορα μέτωπα:
- Από τον εκσυγχρονισμό των δικτύων ηλεκτροδότησης ώστε να επωφελείται στο έπακρο από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
- μέχρι την ενοποίηση των αγορών κεφαλαίων για να αποτελέσει έναν ενιαίο πόλο έλξης κεφαλαίων από το εξωτερικό.
Στο τεχνολογικό σκέλος είναι απαραίτητες γενναιόδωρες επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί των ΗΠΑ ήδη δρομολογούν επενδύσεις άνω των 600 δισ. δολαρίων μέσα στο 2026.
Κέντρα επεξεργασίας στο Διάστημα – Ένα όραμα του Μασκ με πρακτικές δυσκολίες
Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, πηγές της ηλεκτρονικής έκδοσης του «Business Insider» αποκάλυψαν πρόσφατα ότι ο Μασκ παρουσίασε σε επενδυτές και στελέχη τα περιγράμματα του νέου ομίλου. Οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης εξαρτώνται υπερβολικά από επίγεια κέντρα δεδομένων που έχουν τεράστιες ενεργειακές απαιτήσεις, υποστήριξε ο Μασκ. Η λύση, κατά τον ίδιο, είναι να τεθούν σε τροχιά έως και ένα εκατομμύριο δορυφόροι για να σχηματίσουν τεράστια, ηλιακά κέντρα δεδομένων.
Στο επίκεντρο των σχεδίων του Μασκ βρίσκεται η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης xAI, η οποία ιδρύθηκε μόλις το 2023 και μέχρι σήμερα έχει ελάχιστα έσοδα. Καταναλώνει, ωστόσο, ήδη αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια. Η χρηματοδότησή της προήλθε μεταξύ άλλων από επενδύσεις της SpaceX και της Tesla, της εταιρείας ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων του Μασκ. Πηγές θέλουν τη SpaceX να είχε δεσμευτεί με επενδύσεις 2 δισ. δολαρίων στην xAI, ως μέρος ενός γύρου χρηματοδότησης 5 δισ. δολαρίων.
Αν και το όραμα του Μασκ ακούγεται εντυπωσιακό, στην πράξη παρουσιάζει κάποιες σημαντικές τεχνικές προκλήσεις. Η απόσταση μεταξύ της Γης και των δορυφόρων προσθέτει καθυστέρηση στη μεταφορά δεδομένων. Στο κενό του διαστήματος, η ψύξη των διακομιστών ή servers είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς δεν υπάρχει αέρας για να απορροφήσει τη θερμότητα. Επίσης, ένα εκατομμύριο επιπλέον δορυφόροι θα αύξαναν δραματικά τον κίνδυνο συγκρούσεων.
Μπροστά σε τέτοιας φύσεως δυσκολίες ή των φόβων για τις τεράστιες επενδύσεις που δρομολογεί γενικά η Silicon Valley, η ΕΕ μπορεί να ανεβάσει ταχύτητα με την απλή αφαίρεση εμποδίων στο deal making. Η Επιτροπή επεξεργάζεται νέες κατευθυντήριες γραμμές για τις συγχωνεύσεις, οι οποίες αναμένεται να είναι έτοιμες μέχρι το τέλος αυτού του έτους, σύμφωνα με την Die Welt.
Οι πολυτιμότεροι όμιλοι του κόσμου προέρχονται ακόμα από την Αμερική, όπως οι Nvidia και Apple. Στην πρώτη δεκάδα βρίσκονται επίσης ο κατασκευαστής τσιπ TSMC από την Ταϊβάν και ο παραγωγός πετρελαίου Aramco από τη Σαουδική Αραβία, όμως καμία ευρωπαϊκή επιχείρηση. Ως μοναδικός σούπερ-πρωταθλητής της ηπείρου θεωρείται η Airbus. Δεν είναι τυχαία, εξάλλου, η διεθνής επιτυχία του ευρωπαϊκού ομίλου αεροδιαστημικής. Αποτελεί το κορυφαίο παράδειγμα στην πανευρωπαϊκή βιομηχανική συνεργασία, έχοντας δημιουργηθεί ως κοινοπραξία εταιρειών με μονάδες στη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Βρετανία και την Ισπανία.
