Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν προειδοποιεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να εφησυχάσει θεωρώντας πως οι εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες για ζητήματα όπως η Γροιλανδία, η τεχνολογία και το εμπόριο έχουν παρέλθει. Σε συνέντευξή του στους Financial Times και σε άλλα ευρωπαϊκά μέσα, ο Μακρόν κάνει λόγο για μια περίοδο μόνιμης αστάθειας στις διεθνείς σχέσεις και καλεί την Ευρώπη να προχωρήσει σε μια «οικονομική επανάσταση», ώστε να μετατραπεί σε πραγματική παγκόσμια δύναμη.
Ο Γάλλος πρόεδρος δηλώνει ότι θα πιέσει τους Ευρωπαίους ηγέτες στη σύνοδο κορυφής για την ανταγωνιστικότητα που πραγματοποιείται αυτή την εβδομάδα, προκειμένου να αξιοποιήσουν αυτό που αποκαλεί «στιγμή της Γροιλανδίας». Όπως σημειώνει, η κρίση αυτή λειτούργησε ως αφύπνιση για τους Ευρωπαίους, οι οποίοι συνειδητοποίησαν πόσο ευάλωτοι είναι σε εξωτερικές πιέσεις, και θα πρέπει να αποτελέσει αφετηρία για ταχύτερη υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που καθυστερούν εδώ και χρόνια.
Μακρόν: «Κινεζικό τσουνάμι» και αμερικανική αστάθεια
Σύμφωνα με τον Μακρόν, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη ταυτόχρονα με δύο μεγάλες προκλήσεις: την αυξανόμενη εμπορική πίεση από την Κίνα και τη διαρκή αστάθεια στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Έχουμε το κινεζικό τσουνάμι στο μέτωπο του εμπορίου και μια αστάθεια λεπτό προς λεπτό από την αμερικανική πλευρά. Αυτές οι δύο κρίσεις συνιστούν ένα βαθύ σοκ, μια ρήξη για τους Ευρωπαίους», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ο Γάλλος πρόεδρος τονίζει ότι μετά την εκτόνωση μιας κρίσης δεν πρέπει να δημιουργείται η ψευδαίσθηση πως τα προβλήματα έχουν λυθεί οριστικά. «Όταν υπάρχει μια ανάσα ανακούφισης, δεν πρέπει να χαλαρώνεις πιστεύοντας ότι όλα τελείωσαν. Αυτό δεν ισχύει, γιατί πλέον υπάρχει μόνιμη αστάθεια», υπογραμμίζει.
Αναφερόμενος στις σχέσεις του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο Μακρόν δηλώνει ότι επιδιώκει να είναι «πάντα σεβαστικός και προβλέψιμος», αλλά ξεκαθαρίζει ότι αυτό δεν σημαίνει αδυναμία. Όπως λέει, όταν υπάρχει ξεκάθαρη πράξη επιθετικότητας, η Ευρώπη δεν πρέπει «ούτε να σκύβει το κεφάλι ούτε να προσπαθεί απλώς να καταλήξει σε έναν συμβιβασμό». «Δοκιμάσαμε αυτή τη στρατηγική για μήνες. Δεν λειτουργεί», προσθέτει.
Στο πλαίσιο αυτό, περιγράφει τη σημερινή αμερικανική διοίκηση ως «ανοιχτά αντιαμερικανική απέναντι στην Ευρώπη», υποστηρίζοντας ότι δείχνει περιφρόνηση προς την ΕΕ και επιθυμεί ακόμη και τον κατακερματισμό της. Παράλληλα, σκιαγραφεί μια Ευρώπη που δέχεται πίεση και από την πλευρά της Κίνας, μέσω της εισροής φθηνών προϊόντων, γεγονός που, κατά τον ίδιο, απειλεί τη βιωσιμότητα ευρωπαϊκών βιομηχανιών.
Ο Μακρόν καλεί εκ νέου την ΕΕ να υιοθετήσει πολιτικές «ευρωπαϊκής προτίμησης», δίνοντας προτεραιότητα σε ευρωπαϊκές εταιρείες και τεχνολογίες σε στρατηγικούς τομείς, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η χημική βιομηχανία. Ταυτόχρονα, επαναφέρει την πρόταση για έκδοση μεγάλου ύψους κοινού ευρωπαϊκού χρέους, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις σε τρεις βασικές «μάχες» καινοτομίας: την τεχνητή νοημοσύνη και την κβαντική υπολογιστική, την ενεργειακή μετάβαση και την άμυνα.
«Η κρίση της Γροιλανδίας δεν έχει τελειώσει»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στη συνεχιζόμενη ένταση γύρω από τη Γροιλανδία, σημειώνοντας ότι η κρίση αυτή δεν έχει λήξει. Υπενθυμίζει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε απειλήσει με την επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτάχθηκαν στις αμερικανικές πιέσεις για τον έλεγχο του αρκτικού νησιού από τη Δανία, και εκτιμά ότι παρόμοιες συγκρούσεις ενδέχεται να επανεμφανιστούν.
Παράλληλα, προβλέπει ότι εντός του έτους θα υπάρξει νέα σύγκρουση μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ στο πεδίο της τεχνολογικής ρύθμισης. Όπως αναφέρει, η Ουάσιγκτον αναμένεται να επιτεθεί στις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις για την ψηφιακή αγορά, ιδίως εάν η ΕΕ αξιοποιήσει τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act) για να περιορίσει τη δράση αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, δεν αποκλείει την επιβολή δασμών ως αντίποινα.
Ο Μακρόν προειδοποιεί επίσης ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αντιδράσουν σε εθνικές πρωτοβουλίες, όπως τα σχέδια χωρών –μεταξύ αυτών η Γαλλία και η Ισπανία– να απαγορεύσουν τη χρήση κοινωνικών δικτύων από παιδιά. Όπως τονίζει, μια τέτοια αντιπαράθεση θα αποτελέσει κρίσιμη δοκιμασία για την ευρωπαϊκή ενότητα. «Το να λένε οι Ευρωπαίοι ότι τα μυαλά των παιδιών μας δεν είναι προς πώληση, ότι τα συναισθήματα των παιδιών μας δεν πρέπει να αξιοποιούνται από μεγάλες αμερικανικές ή κινεζικές πλατφόρμες — αυτό είναι κυριαρχία. Και αυτό είναι μια ισχυρή Ευρώπη» αναφέρει.
Η συζήτηση αυτή πραγματοποιείται ενόψει συνόδου των Ευρωπαίων ηγετών σε κάστρο στο Βέλγιο, με στόχο την αναζωογόνηση των προσπαθειών για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και βαθύτερη ενοποίηση της ενιαίας αγοράς. Ο Μακρόν δηλώνει υπέρ της απλοποίησης των ευρωπαϊκών κανονισμών, της άρσης εμποδίων στο ενδοκοινοτικό εμπόριο και της μείωσης της εξάρτησης από τρίτες χώρες για κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογίες.
Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι οι συζητήσεις θα κυριαρχηθούν από τη γαλλική επιμονή σε πολιτικές προστασίας στρατηγικών βιομηχανιών μέσω της λογικής «αγόραζε ευρωπαϊκά», καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει σχετική νομοθετική πρωτοβουλία εντός του μήνα. Ο Μακρόν υποστηρίζει ότι είναι αναγκαίο να προστατευθεί το ευρωπαϊκό περιεχόμενο σε κρίσιμες αλυσίδες αξίας, όπως τα χημικά, ο χάλυβας, η αυτοκινητοβιομηχανία και η άμυνα.
«Σήμερα αντιμετωπίζουμε δύο μεγάλους πρωταθλητές που δεν σέβονται πλέον τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου», σημειώνει, αναφερόμενος στις ΗΠΑ και την Κίνα. «Αν δεν συμφωνήσουμε να προστατευθούμε και να αποκαταστήσουμε δίκαιους όρους εμπορίου, απλώς θα παρασυρθούμε».
Η μακροχρόνια εκστρατεία του Μακρόν υπέρ της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, που ξεκίνησε με την ομιλία του στη Σορβόννη το 2017, φαίνεται να δικαιώνεται από τις πρόσφατες κινήσεις ΗΠΑ και Κίνας να εργαλειοποιήσουν τις οικονομικές εξαρτήσεις της Ευρώπης. Ωστόσο, οι πολιτικές και δημοσιονομικές δυσκολίες στη Γαλλία, καθώς και η προσωπική πολιτική αδυναμία του ίδιου στο εσωτερικό, περιορίζουν την ικανότητα του Παρισιού να επιβάλει τις προτάσεις του. Παράλληλα, σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εκφράζονται αντιστάσεις, με την άποψη ότι ορισμένες από τις ιδέες του συγκρούονται με τις αρχές της ενιαίας αγοράς και του ελεύθερου εμπορίου.
Στο πεδίο της άμυνας, ο Μακρόν αναγνωρίζει τις δυσκολίες, καθώς το φιλόδοξο γαλλογερμανικό πρόγραμμα για το μαχητικό αεροσκάφος νέας γενιάς (FCAS) βρίσκεται κοντά σε αδιέξοδο λόγω αντιπαραθέσεων μεταξύ των κατασκευαστών Dassault Aviation και Airbus. Παρά τις πολύμηνες διαπραγματεύσεις, δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία για την ηγεσία του έργου και την κατανομή του βιομηχανικού έργου.
Ο Γάλλος πρόεδρος, πάντως, αρνείται ότι το πρόγραμμα έχει αποτύχει. Όπως λέει, οι αεροπορικές δυνάμεις Γαλλίας και Γερμανίας έχουν επαναβεβαιώσει πρόσφατα τη στρατηγική αναγκαιότητα του FCAS και έχουν συμφωνήσει στις βασικές τεχνικές προδιαγραφές. «Θα ήταν παράλογο να έχουμε ένα γαλλικό και ένα γερμανικό πρότυπο για μαχητικά έκτης γενιάς», δηλώνει, ασκώντας παράλληλα κριτική στους αμυντικούς ομίλους για προσπάθειες «χειραγώγησης του συστήματος». Όπως καταλήγει, σκοπεύει να επανέλθει στο ζήτημα με τον Γερμανό καγκελάριο, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι «τα πράγματα πρέπει και μπορούν να προχωρήσουν».
