Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο βλέπουν οι πολίτες σε δημοσκόπηση του Politico, στοιχεία που αν μην τι άλλο, αποκαλύπτουν την αυξανόμενη ανησυχία σχετικά με τον κίνδυνο και το κόστος μιας νέας εποχής συγκρούσεων στον πλανήτη. Και στις πέντε χώρες που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση -ΗΠΑ, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Γερμανία- η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων πιστεύει ότι ο κόσμος γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος. Οι Αμερικανοί, Καναδοί, Γάλλοι και Βρετανοί ερωτηθέντες θεωρούν ότι ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είναι πιο πιθανός από ό,τι απίθανος μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Το ποσοστό των ψηφοφόρων που προβλέπουν μια νέα παγκόσμια σύγκρουση έχει αυξηθεί σημαντικά από τότε που η εταιρεία δημοσκοπήσεων Public First έθεσε το ερώτημα αυτό τον Μάρτιο του 2025. «Η αλλαγή στη στάση του δυτικού κοινού σε λιγότερο από ένα χρόνο αντικατοπτρίζει μια δραματική μετακίνηση προς έναν πιο ανασφαλή κόσμο, όπου ο πόλεμος θεωρείται πιθανός και οι συμμαχίες είναι ασταθείς», δήλωσε ο Seb Wride, επικεφαλής δημοσκοπήσεων της Public First.
Ωστόσο, η δημοσκόπηση του Politico αποκάλυψε επίσης την περιορισμένη προθυμία του δυτικού κοινού να κάνει θυσίες για να χρηματοδοτήσει περισσότερες στρατιωτικές δαπάνες. Αν και υπάρχει ευρεία υποστήριξη για την αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών σε όλη τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τον Καναδά, η υποστήριξη αυτή μειώθηκε απότομα όταν οι πολίτες έμαθαν ότι αυτό μπορεί να σημαίνει αύξηση του δημόσιου χρέους, περικοπές ή αύξηση των φόρων.
«Η δημοσκόπηση δείχνει ότι η αυξανόμενη ανησυχία για τον πόλεμο δεν δίνει στους ηγέτες το δικαίωμα να δαπανήσουν μεγάλα ποσά για την άμυνα», ανέφερε ο Wride. «Αν μη τι άλλο, οι ψηφοφόροι είναι πλέον λιγότερο πρόθυμοι να κάνουν τις απαραίτητες παραχωρήσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας. Έτσι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε δύσκολη θέση -δεν μπορούν να βασιστούν στις ΗΠΑ, δεν μπορούν να το χρησιμοποιήσουν ως λόγο για να επενδύσουν στο εσωτερικό και βρίσκονται υπό μεγαλύτερη πίεση να λύσουν επειγόντως αυτό το ζήτημα για έναν πλανήτη όπου η αύξηση των συγκρούσεων φαίνεται πιο πιθανή από ποτέ», επεσήμανε.
Τα ευρήματα, που βασίζονται σε ερωτήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε περισσότερους από 2.000 ψηφοφόρους σε κάθε χώρα μεταξύ 6 και 9 Φεβρουαρίου, αποκαλύπτουν την πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ καθώς προσπαθούν να ενισχύσουν την ασφάλεια σε μια εποχή που τα δημόσια οικονομικά είναι περιορισμένα.
Αυτή η προσπάθεια θα διαμορφώσει τις συζητήσεις μεταξύ των πολιτικών από όλο τον κόσμο, καθώς κατευθύνονται προς τη Γερμανία για την ετήσια Διάσκεψη Ασφάλειας του Μονάχου που ξεκινά την Παρασκευή.
Χωρίς κανένα σημάδι για το άμεσο τέλος του πολέμου στην Ουκρανία και με τις στρατιωτικές ενέργειες των ΗΠΑ στο Ιράν, τη Συρία, τη Βενεζουέλα και την Αφρική υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, πολλοί ψηφοφόροι βλέπουν έναν αυξανόμενο κίνδυνο παγκόσμιας σύρραξης.
Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 43% πιστεύει ότι είναι «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» να ξεσπάσει ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος έως το 2031 -από 30% τον Μάρτιο του 2025. Σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί -46%- πιστεύουν ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι «πιθανός» ή «πολύ πιθανός» έως το 2031 -από 38% πέρσι. Μεταξύ των πέντε χωρών, μόνο οι Γερμανοί εκτιμούν ότι ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος δεν είναι πιθανός τα επόμενα πέντε χρόνια.
Όσον αφορά τη συμμετοχή μεμονωμένων χωρών σε στρατιωτικές ενέργειες, οι Αμερικανοί ερωτηθέντες είναι οι περισσότεροι που πιστεύουν ότι η χώρα τους θα βρεθεί σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ακολουθούμενοι από τους ερωτηθέντες στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι πυρηνικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ ενδέχεται να είναι πιο προετοιμασμένες για σύγκρουση από άλλες χώρες και ότι η εικόνα του Τραμπ ως «προέδρου της ειρήνης» δεν πείθει τους ψηφοφόρους στη χώρα του.
Τουλάχιστον ένας στους τρεις πολίτες στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τον Καναδά πιστεύει ότι είναι πιθανό ή πολύ πιθανό να χρησιμοποιηθούν πυρηνικά σε έναν πόλεμο τα επόμενα πέντε χρόνια.
Η Ρωσία θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη, ενώ οι Καναδοί θεωρούν την Αμερική του Τραμπ ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια. Στη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή θεωρείται ότι είναι οι ΗΠΑ, τις οποίες οι ερωτηθέντες ανέφεραν πολύ πιο συχνά από την Κίνα.
Πόσο θα κοστίσει αυτό
Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων στη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά δήλωσε ότι η χώρα τους πρέπει να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα, με αυτή την πεποίθηση να είναι ισχυρότερη στο Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά.
Αλλά το βασικό ερώτημα είναι ποιοι θα πληρώσουν για αυτό. Η δημοσκόπηση έδειξε ότι η στήριξη σε αυξημένες αμυντικές δαπάνες μειώνεται όταν οι πολίτες καλούνται να εξετάσουν αν η χρηματοδότηση θα προέλθει από περικοπές σε άλλους προϋπολογισμούς, από μεγαλύτερο κρατικό δανεισμό ή από αυξήσεις φόρων. Σύμφωνα με τις απαντήσεις των ερωτηθέντων, οι πολίτες της Γαλλίας και της Γερμανίας είναι πλέον λιγότερο πρόθυμοι να στηρίξουν υψηλότερους αμυντικούς προϋπολογισμούς όταν αυτοί συνδέονται με τέτοιες δημοσιονομικές πολιτικές, σε σύγκριση με πέρσι.
Η δημοσκόπηση έδειξε επίσης ότι υπάρχει σημαντικός σκεπτικισμός της κοινής γνώμης σχετικά με τη δημιουργία ενός μόνιμου στρατού της ΕΕ υπό ενιαία κεντρική διοίκηση, μια ιδέα που έχει πέσει στο τραπέζι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση αυτή συγκέντρωσε στήριξη μόλις από το 22% των ερωτηθέντων στη Γερμανία και το 17% στη Γαλλία.
Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία ήταν πιο δημοφιλής στη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου περίπου οι μισοί πολίτες δήλωσαν ότι τη στηρίζουν.
