Το συνταγματικό δικαστήριο της Γαλλίας ενέκρινε τελικά τον προϋπολογισμό του 2026, ο οποίος περιλαμβάνει σειρά μέτρων φορολόγησης των πλουσιότερων πολιτών και μεγάλων περιουσιών, ανοίγοντας τον δρόμο για την οριστική κύρωση του νόμου από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.
Η απόφαση θεωρείται καθοριστική μετά από μήνες έντονων πολιτικών διαπραγματεύσεων και θεσμικών εντάσεων.
Οι δικαστές επικύρωσαν τη διαδικασία ψήφισης του προϋπολογισμού και έκριναν ότι η συντριπτική πλειονότητα των διατάξεων είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, απορρίπτοντας μόνο ορισμένα δευτερεύοντα στοιχεία που δεν σχετίζονταν άμεσα με το δημοσιονομικό πλαίσιο. Παράλληλα, προστέθηκαν διευκρινίσεις σε δύο διατάξεις ώστε η εφαρμογή τους να παραμείνει συνταγματικά ορθή.
Η έγκριση αποτελεί ένα από τα τελευταία και πιο κρίσιμα βήματα στη δύσκολη πολιτική πορεία της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί για την ψήφιση του φετινού προϋπολογισμού, σε ένα περιβάλλον εύθραυστης κοινοβουλευτικής ισορροπίας.
Η κυβέρνηση βασίστηκε εν μέρει στη στήριξη του Σοσιαλιστικού κόμματος για να αποφύγει ενδεχόμενες προτάσεις μομφής, με αντάλλαγμα την ενίσχυση της φορολόγησης των πλουσίων.
Έντονη πολιτική αντιπαράθεση
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε τρεις βασικές φορολογικές παρεμβάσεις που αποτέλεσαν αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης. Το δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι οι διαδικασίες για την επιβολή νέων επιβαρύνσεων στους πλουσιότερους πολίτες, καθώς και οι αλλαγές στους κανόνες μεταβίβασης οικογενειακών επιχειρήσεων, συνάδουν με το Σύνταγμα, χωρίς ωστόσο να εξετάσει την ουσία της συνταγματικότητας των ίδιων των μέτρων, καθώς δεν κατατέθηκαν σχετικές προσφυγές.
Μεταξύ των βασικών αλλαγών περιλαμβάνεται για πρώτη φορά φόρος 20% σε ορισμένα «μη επαγγελματικά» περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται μέσω εταιρειών συμμετοχών. Στην κατηγορία αυτή ενδέχεται να εμπίπτουν πολυτελή αντικείμενα όπως σκάφη αναψυχής, κοσμήματα, άλογα ιπποδρομιών, συλλογές κρασιών και εξοχικές κατοικίες.
Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι κανόνες του φορολογικού καθεστώτος Dutreil, που μέχρι σήμερα παρείχε σημαντικές ελαφρύνσεις σε επιχειρηματίες που μεταβίβαζαν τις εταιρείες τους στους απογόνους τους.
Είχε προταθεί υψηλότερη φορολογία από την Αριστερά
Ο νέος προϋπολογισμός περιορίζει επίσης τα πλεονεκτήματα ενός συστήματος που επέτρεπε την αναβολή της φορολόγησης κεφαλαιακών κερδών, στοχεύοντας σε μεγαλύτερη φορολογική απόδοση από υψηλά εισοδήματα και μεγάλες περιουσίες.
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι το εύρος των μέτρων είναι πιο περιορισμένο από πιο ριζοσπαστικές προτάσεις, όπως ένας πλήρης φόρος μεγάλης περιουσίας που είχε προταθεί από κόμματα της Αριστεράς.
Η συζήτηση για τη φορολόγηση των πλουσίων έχει ενταθεί από τις βουλευτικές εκλογές του 2024, οι οποίες οδήγησαν σε κατακερματισμένο κοινοβούλιο και ανάγκη πολιτικών συμβιβασμών.
Σύμφωνα με συμβούλους διαχείρισης πλούτου, η παρατεταμένη αβεβαιότητα έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία σε εύπορους φορολογούμενους, με ορισμένους να εξετάζουν τη μεταφορά της φορολογικής τους έδρας εκτός Γαλλίας.
Μείωση δημοσιονομικού ελλείματος
Η κυβέρνηση επιδιώκει μέσω των μέτρων αυτών να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα, το οποίο παραμένει το υψηλότερο στην ευρωζώνη. Ο στόχος είναι η υποχώρησή του στο 5% του ΑΕΠ από 5,4%, αν και το ελεγκτικό συνέδριο της χώρας προειδοποίησε ότι η επίτευξη του στόχου παραμένει αβέβαιη, ιδίως λόγω της δυνατότητας των επιχειρήσεων να προσαρμόζουν τη φορολογική τους στρατηγική.
Παρά τις αντιδράσεις, η επικύρωση του προϋπολογισμού σηματοδοτεί μια σαφή πολιτική κατεύθυνση: ενίσχυση των δημοσίων εσόδων μέσω μεγαλύτερης φορολογικής επιβάρυνσης σε υψηλά εισοδήματα και μεγάλες επιχειρήσεις, σε μια περίοδο αυξημένων δημοσιονομικών πιέσεων και πολιτικής πόλωσης στη χώρα.
