Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να αυξάνει σημαντικά τις δαπάνες για τη χρήση ιδιωτικών αεροσκαφών από υψηλόβαθμους αξιωματούχους, δαπανώντας εκατομμύρια ευρώ περισσότερα σε σχέση με το 2021, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιογραφικά στοιχεία και αναλύσεις ευρωπαϊκών πολιτικών δαπανών.
Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη πυροδοτήσει έντονες συζητήσεις, ιδιαίτερα λόγω της δημόσιας δέσμευσης των ευρωπαϊκών θεσμών για περιορισμό των εκπομπών και προώθηση της πράσινης μετάβασης.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται ευρωπαϊκές πηγές και διπλωματικοί κύκλοι, οι μετακινήσεις με ιδιωτικά αεροσκάφη χρησιμοποιούνται κυρίως για επείγοντα ταξίδια υψηλού επιπέδου, συναντήσεις κορυφής και αποστολές που απαιτούν ευελιξία και αυξημένα μέτρα ασφάλειας.
Ωστόσο, το συνολικό κόστος φαίνεται να αυξάνεται αισθητά, προκαλώντας ερωτήματα για τη διαχείριση των πόρων και τη συμβατότητα των πρακτικών αυτών με την κλιματική πολιτική της Ένωσης.
Η χρήση ιδιωτικών τζετ από κυβερνητικούς αξιωματούχους δεν είναι ασυνήθιστη διεθνώς, καθώς τα συγκεκριμένα αεροσκάφη επιτρέπουν ταχύτερες και πιο ασφαλείς μετακινήσεις μικρών ομάδων υψηλόβαθμων προσώπων.
Δαπανηρά και με μεγάλη ρύπανση
Παρόλα αυτά, θεωρούνται ιδιαίτερα δαπανηρά και έχουν δυσανάλογα μεγάλο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σχέση με τις εμπορικές πτήσεις, γεγονός που ενισχύει την κριτική όταν χρησιμοποιούνται από δημόσιους φορείς.
Η αύξηση των σχετικών εξόδων έρχεται σε μια περίοδο όπου η ΕΕ προβάλλει διεθνώς την ανάγκη περιορισμού των εκπομπών και της βιώσιμης κινητικότητας. Για πολλούς αναλυτές, η εικόνα αυτή δημιουργεί μια εμφανή αντίφαση ανάμεσα στη ρητορική περί πράσινης πολιτικής και στην πρακτική των μετακινήσεων υψηλού κόστους.
Παράλληλα, η έντονη διπλωματική δραστηριότητα των τελευταίων ετών —με συνεχείς συνόδους κορυφής, κρίσεις ασφαλείας και διεθνείς διαπραγματεύσεις— έχει αυξήσει τη ζήτηση για ευέλικτες μετακινήσεις των ευρωπαίων αξιωματούχων.
Κύκλοι των ευρωπαϊκών θεσμών υποστηρίζουν ότι οι πτήσεις αυτές εγκρίνονται μόνο όταν δεν υπάρχουν βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις, όπως απευθείας εμπορικές συνδέσεις ή επαρκής χρόνος για μετακίνηση με συμβατικά μέσα. Επιπλέον, τονίζεται ότι οι μετακινήσεις συνδέονται με ανάγκες ασφάλειας και πρωτοκόλλου, ιδίως σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας και αυξημένων διεθνών υποχρεώσεων.
Ωστόσο, επικριτές επισημαίνουν ότι η αύξηση των δαπανών για ιδιωτικά αεροσκάφη μπορεί να πλήξει την αξιοπιστία της ΕΕ, ειδικά όταν οι ευρωπαίοι πολίτες καλούνται να υιοθετήσουν πιο οικολογικές πρακτικές και να επωμιστούν οικονομικά βάρη λόγω της ενεργειακής και κλιματικής πολιτικής.