Ο Λευκός Οίκος ρίχνει όλο και μεγάλο βάρος σε μια πυρηνική συμφωνία με το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, απειλώντας με μια στρατιωτική επέμβαση, σε μια συγκυρία που κλιμακώνονται οι πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Η ακυρωτική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των δασμών Τραμπ, οι πιέσεις από την πολύκροτη υπόθεση Έπσταϊν, η επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης το δ’ τρίμηνο και η πτώση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στο χαμηλό 10μηνου επιδεινώνουν το πολιτικό κλίμα στην Ουάσιγκτον.
Συν τοις άλλοις, μια επέμβαση στο Ιράν αναμένεται να επιτείνει το ράλι στις τιμές του πετρελαίου που έκλεισαν ήδη την εβδομάδα με άνοδο 5% σε ΗΠΑ και Λονδίνο. Μολονότι ο Τραμπ προεκλογικά είχε δεσμευτεί ότι δεν θα αναμείξει τις ΗΠΑ σε πολέμους και θα επικεντρωθεί στην εγχώρια οικονομία, οι οπαδοί του παρακολουθούν την αποστολή της μεγαλύτερης ναυτικής και αεροπορικής δύναμης στη Μέση Ανατολή από την εποχή του πολέμου στο Ιράκ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έδωσε τελεσίγραφο την Πέμπτη στην Τεχεράνη ότι διαθέτει «το μέγιστο 15 ημέρες» για να καταλήξει σε συμφωνία για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Το Ιράν ανταποκρίθηκε χθες, με τον υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αράγκτσι, να δηλώνει πως ένα προσχέδιο θα έχει παρουσιαστεί μέσα στις επόμενες δυο με τρεις ημέρες. Ωστόσο, η Τεχεράνη αντιμετωπίζει επιφυλακτικά την κυβέρνηση Τραμπ καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος ήταν αυτός που απέσυρε τις ΗΠΑ από τη διεθνή πυρηνική συμφωνία κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του.
Οι επιλογές των ΗΠΑ είναι σχετικά περιορισμένες. Μια ισχυρή χερσαία δύναμη δεν είναι στα σκαριά ενώ τα πλούσια κράτη του Κόλπου δεν επιθυμούν το ξέσπασμα συγκρούσεων στην περιοχή. Αν και πληροφορίες θέλουν τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να έχουν προετοιμάσει κάποια σχέδια, όπως η στόχευση υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Τεχεράνης, οι αγορές φοβούνται για τις ενδεχόμενες αντιδράσεις του Ιράν.
Ιράν: Τα Στενά του Ορμούζ και η ακρίβεια στις ΗΠΑ
Το πιο ακραίο και απευκταίο σενάριο θα ήταν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ένα σενάριο που θα οδηγούσε την τιμή του αργού πετρελαίου σε επίπεδα αρκετά υψηλότερα από τα 66 δολάρια το βαρέλι που ίσχυαν χθες και είναι ήδη το υψηλό εξάμηνου. Σημειωτέον ότι η τιμή του Μπρεντ κυμαίνονταν χθες πάνω από τα 71 δολάρια το βαρέλι από τα σχεδόν 66 δολάρια στις 17 Φεβρουαρίου. Μια άνοδος του κόστους της βενζίνης θα φέρει μεγαλύτερη ακρίβεια στις ΗΠΑ και τον υπόλοιπο κόσμο, βλάπτοντας τον Τραμπ που κήρυττε προεκλογικά ότι σκοπός του ήταν οι πιο προσιτές τιμές για τους Αμερικανούς πολίτες. Δημοσκόπηση του Politico έδειξε, ωστόσο, ότι παραδόξως το ήμισυ των υποστηρικτών του Τραμπ θεωρούν ότι «ο Τραμπ θα πρέπει να επέμβει στρατιωτικά πιο πολύ στο Ιράν» παρά σε άλλες χώρες όπως το Μεξικό, η Κολομβία ή η Κούβα.
Παρά τις δεκαετίες γεωπολιτικών εντάσεων, απειλών και μεμονωμένων επεισοδίων, τα Στενά του Ορμούζ δεν έχουν κλείσει ποτέ πλήρως για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Ωστόσο, έχουν υπάρξει περίοδοι που η κυκλοφορία ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη ή περιορισμένη. Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, οι δύο πλευρές επιτέθηκαν σε εμπορικά πλοία και πετρελαιοφόρα της άλλης πλευράς -ή συμμάχων τους- για να πλήξουν την οικονομία του αντιπάλου. Ήταν κυρίως από το 1984 μέχρι το 1988 και υπολογίζεται ότι πάνω από 500 πλοία δέχτηκαν επίθεση. Τότε το Ναυτικό των ΗΠΑ ξεκίνησε την «Επιχείρηση Earnest Will» το 1987, συνοδεύοντας δεξαμενόπλοια με πολεμικά πλοία για να διασφαλίσει ότι τα Στενά θα παραμείνουν ανοιχτά.
Τη διετία 2019-2021 συνέβησαν μια σειρά από επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και κατασχέσεις πλοίων, με τα ασφαλίστρια να εκτινάσσονται στα ύψη. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, όπου οι επιθέσεις των Χούθι στη γειτονική Ερυθρά Θάλασσα ανάγκασαν τα εμπορικά πλοία να ακολουθούν πιο χρονοβόρα δρομολόγια από το Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας, η διέλευση των δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ ήταν επίσης προβληματική. Προ ημερών, επίσης, το Ιράν προχώρησε σε προσωρινή αναστολή της ναυσιπλοΐας σε τμήματα των Στενών για τη διεξαγωγή στρατιωτικών γυμνασίων με πυραύλους. Η κίνηση αυτή ερμηνεύτηκε ως μήνυμα ισχύος προς τις ΗΠΑ εν μέσω συνεχιζόμενων εντάσεων.
Πηγές του Reuters αποκαλύπτουν ότι ορισμένοι χειριστές υπερ-δεξαμενόπλοιων επιταχύνουν κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά του Ορμούζ αλλά επί του παρόντος δεν έχει σημειωθεί μεγάλη πτώση της κίνησης. Από εκεί διέρχεται περίπου το 20-35% των θαλάσσιων μεταφορών του πετρελαίου και το 20% με 33% της παγκόσμιας παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Οι επόμενες ημέρες θα καθορίσουν το κλίμα που θα επικρατήσει μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
