Κουβανοί σύμβουλοι ασφαλείας και γιατροί εγκαταλείπουν σταδιακά τη Βενεζουέλα, καθώς η κυβέρνηση της προσωρινής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκες δέχεται έντονες πιέσεις από την Ουάσιγκτον να διαλύσει την πιο σημαντική αριστερή συμμαχία της Λατινικής Αμερικής, σύμφωνα με 11 πηγές που γνωρίζουν το θέμα και τις επικαλείται σε ρεπορτάζ του το Reuters.
Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας έχει αναθέσει την προσωπική της προστασία σε Βενεζουελάνους σωματοφύλακες, αναφέρουν τέσσερις από τις πηγές, σε αντίθεση με τον ανατραπέντα πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο και τον προκάτοχό του, τον αείμνηστο Ούγκο Τσάβες, οι οποίοι βασίζονταν σε επίλεκτες κουβανικές δυνάμεις.
Τριάντα δύο Κουβανοί σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επίθεσης των ΗΠΑ που οδήγησε στη σύλληψη του Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου, σύμφωνα με την κυβέρνηση της Κούβας.
Αυτοί οι στρατιώτες και σωματοφύλακες αποτελούσαν μέρος μιας βαθιάς συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ Καράκας και Αβάνας που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 2000, στο πλαίσιο της οποίας Κουβανοί πράκτορες πληροφοριών ενσωματώθηκαν σε όλο το στράτευμα και στην ισχυρή μονάδα αντικατασκοπείας DGCIM, η οποία ήταν θεμελιώδης για την εξουδετέρωση της εσωτερικής αντιπολίτευσης.
«Η κουβανική επιρροή ήταν απολύτως απαραίτητη για την επιβίωση της κυβέρνησης των Τσαβίστας», δήλωσε ο Αλεχάντρο Βελάσκο, αναπληρωτής καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και ειδικός σε θέματα Βενεζουέλας.
Στο εσωτερικό της DGCIM, ορισμένοι Κουβανοί σύμβουλοι απομακρύνθηκαν από τις θέσεις τους, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχο των υπηρεσιών πληροφοριών της Βενεζουέλας. Μέρος του ιατρικού προσωπικού και των συμβούλων ασφαλείας από την Κούβα ταξίδεψαν αεροπορικώς από τη Βενεζουέλα προς την Αβάνα τις τελευταίες εβδομάδες.
Μια πηγή προσκείμενη στο κυβερνών κόμμα της Βενεζουέλας ανέφερε ότι οι Κουβανοί αποχωρούν κατόπιν εντολής της Ροντρίγκες λόγω των αμερικανικών πιέσεων.
Άλλες πηγές δεν ήταν σαφείς ως προς το αν οι Κουβανοί αναγκάζονται να φύγουν από τη νέα ηγεσία, αν αποχωρούν οικειοθελώς ή αν ανακλήθηκαν από την Αβάνα.
Η απόφαση να παραμεριστούν οι Κουβανοί από την προεδρική φρουρά και τη μονάδα αντικατασκοπείας δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως.
Ο Τραμπ επιδιώκει τη διακοπή των δεσμών Βενεζουέλας-Κούβας
Πριν από την επιχείρηση απομάκρυνσης του Μαδούρο, χιλιάδες Κουβανοί γιατροί, νοσηλευτές και προπονητές εργάζονταν στη Βενεζουέλα ως μέρος προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας. Σε αντάλλαγμα, η Βενεζουέλα παρείχε στην Κούβα μια απαραίτητη πηγή πετρελαίου.
Μετά την αμερικανική επίθεση, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε να τερματίσει τη σχέση ασφαλείας μεταξύ των δύο χωρών. «Η Κούβα ζούσε, για πολλά χρόνια, από μεγάλες ποσότητες ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ και ΧΡΗΜΑΤΩΝ από τη Βενεζουέλα. Σε αντάλλαγμα, η Κούβα παρείχε “Υπηρεσίες Ασφαλείας” στους δύο τελευταίους δικτάτορες της Βενεζουέλας, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΠΙΑ!», έγραψε στο Truth Social στις 11 Ιανουαρίου.
Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με την πίεση των ΗΠΑ, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν «μια πολύ καλή σχέση με τους ηγέτες της Βενεζουέλας» και πιστεύουν ότι τα προσωπικά συμφέροντα της Ροντρίγκες «ευθυγραμμίζονται με την προώθηση των βασικών μας στόχων».
Η διακοπή της σχέσης είναι μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της Ουάσιγκτον για την ανατροπή της κομμουνιστικής κυβέρνησης της Αβάνας.
«Η αμερικανική κυβέρνηση συνομιλεί με την Κούβα, οι ηγέτες της οποίας θα πρέπει να καταλήξουν σε μια συμφωνία», δήλωσε ο αξιωματούχος. Η κουβανική κυβέρνηση δήλωσε ανοιχτή στον διάλογο με ίσους όρους, καταδικάζοντας παράλληλα τον αποκλεισμό του πετρελαίου.
Η Ροντρίγκες, κόρη πρώην μαρξιστή αντάρτη, υπήρξε επί σειρά ετών σύμμαχος του Μαδούρο. Ωστόσο, οι ισορροπίες αλλάζουν. Στις 8 Ιανουαρίου, εμφανίστηκε δίπλα στον Κουβανό Υπουργό Εξωτερικών, Μπρούνο Ροντρίγκες, σε τελετή στη μνήμη των θυμάτων της αμερικανικής επίθεσης. «Προς τον γενναίο λαό της Βενεζουέλας, εκφράζουμε τη βαθύτατη αλληλεγγύη της Κούβας», δήλωσε εκείνος, καταλήγοντας με το σύνθημα «Hasta la victoria siempre».
Πτήσεις επιστροφής στην Κούβα
Σύμφωνα με πηγές του Reuters, ενώ η κουβανική παρουσία μειώνεται, ορισμένοι πράκτορες πληροφοριών είναι πιθανό να παραμείνουν στη χώρα για να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις.
Ο Φρανκ Μόρα, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών, δήλωσε ότι «η Ροντρίγκες κινείται πολύ προσεκτικά». «Θέλει να κρατήσει τους Κουβανούς σε απόσταση μέχρι να ηρεμήσει η κατάσταση και να σταθεροποιηθεί η εξουσία της, αλλά χωρίς να τους εγκαταλείψει εντελώς», πρόσθεσε.
Ο Τζον Πόλγκα-Χετσίμοβιτς, καθηγητής στη Ναυτική Ακαδημία των ΗΠΑ, σημείωσε: «Οι Κουβανοί δεν κατάφεραν να προστατεύσουν τον Μαδούρο, αλλά έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της κυβέρνησης των Τσαβίστας στην εξουσία. Η στρατηγική προστασίας από πραξικοπήματα λειτούργησε άψογα».
