Παρά τη συνεχιζόμενη διπλωματική δραστηριότητα μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και Ιράν, όλα συγκλίνουν στο ότι και τα δύο μέρη προετοιμάζονται για μια πολεμική αναμέτρηση παρά για μια ειρηνική διευθέτηση.
Δημοσίευμα των New York Times επιχειρεί να αναλύσει τις στρατηγικές κινήσεις του Ιράν προκειμένου να θωρακιστεί απέναντι σε μια ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση.
Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, από τις αρχές του έτους, το Ιράν βρέθηκε αντιμέτωπο με ένα διπλό μέτωπο: τις εσωτερικές κοινωνικές διαμαρτυρίες και την εξωτερική απειλή από την Ουάσιγκτον.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ εμπιστεύτηκε τη διακυβέρνηση της χώρας σε ένα πρόσωπο της απόλυτης εμπιστοσύνης του, τον Αλί Λαριτζάνι. Ο 67χρονος πολιτικός και πρώην στέλεχος των Φρουρών της Επανάστασης κατέχει πλέον τα ηνία του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, έχοντας ουσιαστικά περιθωριοποιήσει τον Πρόεδρο Μασούντ Πεζέσκιάν.
Ο τελευταίος, ένας καρδιοχειρουργός που μεταπήδησε στην πολιτική, φαίνεται να δυσκολεύεται να διαχειριστεί τις κρίσεις, δηλώνοντας συχνά δημόσια πως η ιδιότητά του ως γιατρού δεν του επιτρέπει να δίνει λύσεις στα σύνθετα πολιτικά αδιέξοδα της χώρας.
Η ανάλυση της ανόδου του Λαριτζάνι και των εσωτερικών διαβουλεύσεων στην Τεχεράνη βασίζεται σε μαρτυρίες έξι υψηλόβαθμων Ιρανών αξιωματούχων, μελών της Επαναστατικής Φρουράς και διπλωματών, οι οποίοι διατήρησαν την ανωνυμία τους.
Όπως προκύπτει, ο Λαριτζάνι, αφού διαχειρίστηκε την καταστολή των εσωτερικών αναταραχών, έχει αναλάβει τον συντονισμό με διεθνείς συμμάχους όπως η Ρωσία, αλλά και με περιφερειακούς μεσολαβητές όπως το Κατάρ και το Ομάν.
Παράλληλα, επιβλέπει τις επαφές για το πυρηνικό πρόγραμμα και καταρτίζει το επιχειρησιακό σχέδιο της χώρας για την περίπτωση πολέμου με τις ΗΠΑ. Σε πρόσφατες δηλώσεις του στο Al Jazeera, ο Λαριτζάνι τόνισε πως το Ιράν έχει ενισχύσει τις αμυντικές του ικανότητες τους τελευταίους μήνες και, αν και δεν επιζητά τη σύγκρουση, είναι απόλυτα έτοιμο να απαντήσει αν αυτή επιβληθεί.
Οι κατευθυντήριες γραμμές του Χαμενεΐ
Το δημοσίευμα αποκαλύπτει πως ο Χαμενεΐ έχει δώσει σαφείς εντολές στον Λαριτζάνι και στον στενό στρατιωτικό του κύκλο για τη διασφάλιση της επιβίωσης του καθεστώτος.
Στόχος δεν είναι μόνο η προστασία από αεροπορικούς βομβαρδισμούς, αλλά και η αντιμετώπιση πιθανών δολοφονικών επιθέσεων κατά της ηγεσίας. Ο Ανώτατος Ηγέτης φέρεται να έχει ορίσει τέσσερα επίπεδα διαδοχής για κάθε κρίσιμο κυβερνητικό και στρατιωτικό πόστο, ζητώντας από τους επικεφαλής να έχουν έτοιμους αντικαταστάτες.
Παράλληλα, έχει εκχωρήσει αρμοδιότητες λήψης αποφάσεων σε μια κλειστή ομάδα συνεργατών, για την περίπτωση που ο ίδιος εξουδετερωθεί ή αποκοπεί από τις επικοινωνίες.
Αν και ο Λαριτζάνι δεν περιλαμβάνεται στους θρησκευτικούς διαδόχους του Χαμενεΐ λόγω έλλειψης των απαραίτητων ιερατικών τίτλων, παραμένει κεντρικός πυλώνας στον κύκλο επιρροής του.
Σε αυτόν συμμετέχουν επίσης ο στρατηγός Γιαχιά Ραχίμ Σαφάβι, ο Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ (πρόεδρος του Κοινοβουλίου και σκιώδης αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων σε καιρό πολέμου) και ο Αλί Ασγκάρ Χετζαζί.
Ο ειδικός αναλυτής Βάλι Νασρ εκτιμά πως ο Χαμενεΐ προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο του «μαρτυρίου», επιχειρώντας να θωρακίσει την κληρονομιά του και να διασφαλίσει τη συνέχεια του κράτους μέσα από τη διασπορά της εξουσίας.
Στρατιωτική κινητοποίηση και πολιτική επιβίωση
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, η Τεχεράνη κινείται με την πεποίθηση ότι η στρατιωτική εμπλοκή είναι θέμα χρόνου.
Οι ένοπλες δυνάμεις βρίσκονται σε ύψιστο συναγερμό, ενώ εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων έχουν τοποθετηθεί σε στρατηγικά σημεία στα σύνορα με το Ιράκ και στις νότιες ακτές, στοχεύοντας τόσο το Ισραήλ όσο και αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο.
Στο εσωτερικό, προβλέπεται η ανάπτυξη ειδικών δυνάμεων και της πολιτοφυλακής Basij στις πόλεις για την καταστολή τυχόν εξεγέρσεων και τον εντοπισμό ξένων πρακτόρων.
Τέλος, η ιρανική ηγεσία σχεδιάζει και την πολιτική της επόμενη μέρα. Οι συζητήσεις αφορούν πρόσωπα που θα μπορούσαν να διαχειριστούν τη χώρα σε μια μεταβατική περίοδο ή να έρθουν σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον, κατά το πρότυπο της Βενεζουέλας.
Στην κορυφή αυτής της λίστας βρίσκονται οι Λαριτζάνι και Γκαλιμπάφ, ενώ εξετάζεται και το όνομα του πρώην προέδρου Χασάν Ρουχανί.
Η επιλογή τους βασίζεται στην εκτίμηση ότι διαθέτουν το απαραίτητο πολιτικό βάρος για να μετριάσουν τις εσωτερικές αντιδράσεις και να διασφαλίσουν τη σταθερότητα κάτω από ακραίες συνθήκες.
