Προσωρινή αναστολή της λειτουργίας της αγοράς άνθρακα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζήτησε ο υπουργός Βιομηχανίας της Ιταλίας, έως ότου επανεξεταστεί και επανασχεδιαστεί το πλαίσιο της λειτουργίας της, εντείνοντας έτσι τις πιέσεις προς το βασικό εργαλείο της Ένωσης για τον περιορισμό των εκπομπών CO₂.
Όπως ανέφερε ο Ιταλός υπουργός Αντόλφο Ούρσο στις Βρυξέλλες, το σύστημα εμπορίας ρύπων, με τη σημερινή του μορφή, λειτουργεί ως επιπλέον φορολογική επιβάρυνση για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, αυξάνοντας τα κόστη τους και μειώνοντας την ανταγωνιστικότητά τους. Η Ρώμη σκοπεύει να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστείλει προσωρινά τη λειτουργία της αγοράς, έως ότου ολοκληρωθεί μια εις βάθος αναθεώρηση που αναμένεται να προταθεί αργότερα μέσα στη χρονιά.
Μετά τις δηλώσεις, η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών CO₂ υποχώρησε κατά 4,6%, φτάνοντας τα 69,25 ευρώ ανά τόνο στο ICE Endex, ενώ από την αρχή του έτους οι τιμές έχουν σημειώσει συνολική πτώση περίπου 20%, καθώς αρκετά κράτη-μέλη πιέζουν για μέτρα στήριξης της βιομηχανίας. Εκπρόσωπος της Επιτροπής ανέφερε ότι η διαδικασία αναθεώρησης του ETS βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, αποφεύγοντας να σχολιάσει τις επιμέρους θέσεις των χωρών.
Οι τοποθετήσεις του Ούρσο προστίθενται σε ένα κύμα επικρίσεων που διατυπώνονται το τελευταίο διάστημα για την ευρωπαϊκή αγορά άνθρακα (ETS). Σε βιομηχανική σύνοδο στην Αμβέρσα, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μέρτς δήλωσε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να εξετάσει ακόμη και την αναθεώρηση ή την αναβολή του μηχανισμού, εφόσον δεν διευκολύνει τις επιχειρήσεις στη μετάβασή τους σε καθαρότερη παραγωγή, αν και στη συνέχεια ξεκαθάρισε πως στηρίζει το πρόγραμμα.
Η αγορά άνθρακα αποτελεί βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για μηδενικές καθαρές εκπομπές έως τα μέσα του αιώνα. Προβλέπει ανώτατο όριο στις εκπομπές, το οποίο μειώνεται ετησίως, και υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να καταβάλλουν αντίτιμο για κάθε τόνο CO₂ που εκπέμπουν. Τον επόμενο μήνα η Επιτροπή αναμένεται να επανεξετάσει τα κριτήρια αναφοράς που καθορίζουν την κατανομή δωρεάν δικαιωμάτων στη βιομηχανία, ενώ η Ιταλία επιδιώκει και την καθυστέρηση της σταδιακής κατάργησής τους, στο πλαίσιο ευρύτερης μεταρρύθμισης που προγραμματίζεται για το τρίτο τρίμηνο.
Παράλληλα, η Ιταλία, μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ, σχεδιάζει ριζική αλλαγή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, αφαιρώντας το κόστος άνθρακα από τους λογαριασμούς ρεύματος, εξέλιξη που έχει ήδη οδηγήσει σε αισθητή πτώση των προθεσμιακών τιμών.
Και άλλες χώρες, όπως η Σλοβακία και η Πολωνία, ζητούν σημαντικές παρεμβάσεις στο ETS, καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να αντιμετωπίσει φαινόμενα αποβιομηχάνισης και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα. Οι διαβουλεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν τον επόμενο μήνα στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής των 27 κρατών-μελών.
Από την πλευρά της, η υπουργός Ενέργειας της Σουηδίας Έμπα Μπους χαρακτήρισε το ETS ένα από τα πιο επιτυχημένα εργαλεία της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών σε συνδυασμό με οικονομική ανάπτυξη, προειδοποιώντας ότι τυχόν υπονόμευση των θεμελίων του θα μπορούσε να πλήξει τις μεγάλες βιομηχανικές μεταβάσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Στις αγορές, οι μετοχές των ευρωπαϊκών εταιρειών τσιμέντου κατέγραψαν πτώση μετά τις δηλώσεις Ούρσο, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν ότι μια χαλάρωση ή καθυστέρηση αυστηρότερων κανόνων θα περιορίσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όσων έχουν ήδη επενδύσει σε πιο «πράσινες» τεχνολογίες. Αντίθετα, ορισμένες μετοχές του κλάδου χημικών κινήθηκαν ανοδικά, καθώς μια πιθανή χαλάρωση των κανονισμών θεωρείται ευνοϊκή για μεγάλους ρυπαντές του τομέα.
