Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι η Ουάσινγκτον θα μπορούσε «εύκολα» να επικρατήσει σε μια στρατιωτική αναμέτρηση με το Ιράν.
Ωστόσο, πρόσφατες δορυφορικές εικόνες από κρίσιμες πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας δείχνουν μια διαφορετική εικόνα: ένα κράτος που ανασυντάσσεται, οχυρώνεται και προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων.
Οι εικόνες αποκαλύπτουν ότι Ιρανοί μηχανικοί καθαρίζουν ερείπια και αποκαθιστούν ζημιές σε πυρηνικές εγκαταστάσεις που επλήγησαν στη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης του περασμένου Ιουνίου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Παράλληλα, ενισχύουν υπόγειες υποδομές και σφραγίζουν εισόδους σηράγγων, προφανώς για να μειώσουν την αποτελεσματικότητα μελλοντικών αεροπορικών επιδρομών.
Και όλα αυτά ενώ οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ στη Γενεύη ολοκληρώθηκαν για σήμερα Πέμπτη (26/2), αφού καταγράφηκε «σημαντική πρόοδος» ανακοίνωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν.
Οι συνομιλίες θα συνεχιστούν σύντομα, αφού οι αντιπροσωπείες επιστρέψουν στις πρωτεύουσες των χωρών τους για διαβουλεύσεις, πρόσθεσε. Σύμφωνα με τον Μπαντρ Μπιν Χαμάντ αλ Μπουσαϊντί, συζητήσεις σε τεχνικό επίπεδο θα διεξαχθούν την επόμενη εβδομάδα στη Βιέννη.
Λίγο νωρίτερα πάντως, το Axios έγραψε ότι οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, «απογοητεύτηκαν» από όσα άκουσαν από τους Ιρανούς κατά την πρωινή διαπραγμάτευση.
Στο μεταξύ το δεύτερο μεγάλο αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford θα βρίσκεται σύντομα σε απόσταση βολής από το Ιράν, έχοντας αποπλεύσει από τη Σούδα.
Το πυρηνικό συγκρότημα στο Ισφαχάν
Στο επίκεντρο βρίσκεται το πυρηνικό συγκρότημα στο Ισφαχάν, ένα από τα μεγαλύτερα ερευνητικά κέντρα της χώρας. Δορυφορικά δεδομένα δείχνουν ότι είσοδοι σηράγγων έχουν καλυφθεί με χώμα και πέτρες, πρακτική που, σύμφωνα με ειδικούς, στοχεύει τόσο στη θωράκιση όσο και στην απόκρυψη ευάλωτων σημείων. Η εικόνα υποδηλώνει ανθεκτικότητα και πρόθεση διατήρησης κρίσιμων δυνατοτήτων.
Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι η πρόσβαση των επιθεωρητών της International Atomic Energy Agency έχει περιοριστεί εδώ και μήνες. Πριν διακοπούν οι επιθεωρήσεις, η υπηρεσία είχε αναφέρει ότι το Ιράν διέθετε επαρκές υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο για περίπου δώδεκα πυρηνικές συσκευές.
Έκτοτε, η ακριβής τοποθεσία και κατάσταση του υλικού δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, διευρύνοντας τα κενά πληροφόρησης για τις δυτικές κυβερνήσεις.
Εργασίες αποκατάστασης στη Νατάνζ
Στη Νατάνζ, κεντρικό κόμβο εμπλουτισμού ουρανίου, οι εικόνες δείχνουν εργασίες αποκατάστασης, συμπεριλαμβανομένης νέας οροφής σε πιλοτική μονάδα όπου δοκιμάζονται προηγμένες φυγοκεντρητές.
Το υπόγειο δίκτυο, κρίσιμο για την ηλεκτροδότηση και τη λειτουργία των συστοιχιών εμπλουτισμού, παραμένει σε μεγάλο βαθμό αχαρτογράφητο μετά τα πλήγματα. Ακόμη κι αν επιφανειακές εγκαταστάσεις καταστραφούν, η επανασύσταση δραστηριοτήτων αλλού θεωρείται τεχνικά εφικτή.
Eπιχωματώσεις σε κρίσιμες εισόδους πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Ιράν
Ιδιαίτερη προσοχή προκαλεί και το συγκρότημα στο Πικ Άξ Μάουντεν, κοντά στη Νατάνζ, όπου δύο είσοδοι σηράγγων έχουν επιμηκυνθεί και καλυφθεί με χαλίκι και άμμο. Η επιλογή τοποθεσιών κάτω από ορεινούς όγκους περιορίζει την αποτελεσματικότητα ακόμη και βαρέων διατρητικών βομβών.
Οι βομβαρδισμοί του 2025
Κατά την επιχείρηση «Midnight Hammer» στις 22 Ιουνίου, βομβαρδιστικά B-2 χρησιμοποίησαν βόμβες GBU-57 βάρους 13,6 τόνων, σχεδιασμένες να διαπερνούν σκυρόδεμα και στρώματα γης. Παρά τις εμφανείς επιφανειακές ζημιές, παραμένει αβέβαιο αν οι υπόγειες αίθουσες φυγοκεντρητών καταστράφηκαν ολοσχερώς.
Πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα, η διαμάχη αγγίζει και την ιρανική πυραυλική βιομηχανία. Η Ουάσινγκτον ζητά επαληθεύσιμους περιορισμούς στην παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων, διευρύνοντας έτσι το πιθανό φάσμα στόχων.
Στο στρατιωτικό συγκρότημα Πάρτσιν, νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, πρόσφατες εικόνες δείχνουν ενίσχυση και επιχωμάτωση κτιρίων με πιθανή στρατηγική σημασία, καθώς και δημιουργία νέων οδικών προσβάσεων. Οι θάλαμοι δοκιμών εκρηκτικών, αν και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για συμβατικά όπλα, σχετίζονται και με πειράματα συμπίεσης εκρηκτικών – κρίσιμο στοιχείο στον σχεδιασμό πυρηνικών όπλων.
Αναχώματα για προστασία
Στο Χοτζίρ, ανατολικά της πρωτεύουσας, το εκτεταμένο βιομηχανικό συγκρότημα παραγωγής στερεών καυσίμων για πυραύλους εμφανίζεται κατακερματισμένο με αναχώματα και τοιχία προστασίας, ώστε να αποτρέπονται αλυσιδωτές εκρήξεις. Η εξουδετέρωση τέτοιων υποδομών θα απαιτούσε επαναλαμβανόμενα πλήγματα, αυξάνοντας το ρίσκο κλιμάκωσης.
Η γεωγραφία του Ιράν –ορεινή, εκτεταμένη και κατάλληλη για υπόγειες κατασκευές– ενισχύει περαιτέρω την άμυνά του. Με έκταση σχεδόν διπλάσια του Τέξας, η χώρα προσφέρει άφθονα σημεία διασποράς και απόκρυψης κρίσιμων εγκαταστάσεων. Ακόμη και μια εκτεταμένη αεροπορική εκστρατεία θα μπορούσε να καθυστερήσει, αλλά όχι απαραίτητα να εξαλείψει οριστικά, τις στρατηγικές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Αποσταθεροποίηση από αντάρτες-συμμάχους του Ιράν
Παράλληλα, το Ιράν διατηρεί δεσμούς με ένοπλες οργανώσεις σε Λίβανο, Ιράκ, Συρία και Υεμένη, ικανές να πλήξουν αμερικανικούς στόχους ή ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο. Ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση στα Στενά του Ορμούζ –απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου– θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Καθώς Αμερικανοί και Ιρανοί διπλωμάτες συναντήθηκαν στη Γενεύη σήμερα, σε μια ύστατη προσπάθεια αποτροπής νέας σύγκρουσης, οι δορυφορικές εικόνες λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η στρατιωτική ισχύς, όσο συντριπτική κι αν είναι, δεν αρκεί από μόνη της για να εξαλείψει τεχνογνωσία, αποθέματα υλικών ή πολιτική βούληση.
Μια στρατιωτική επιχείρηση μπορεί να καθυστερήσει ένα πρόγραμμα· σπάνια όμως το εξαφανίζει οριστικά.
