Προς γενικευμένη σύγκρουση η νέα ένταση Πακιστάν-Αφγανιστάν, βομβαρδισμοί σε Καμπούλ και Κανταχάρ

Συναγερμός στη διεθνή κοινότητα για τον πόλεμο Πακιστάν-Ταλιμπάν. Παρεμβάσεις από ΟΗΕ, Κίνα και Ρωσία, το χρονικό των επιθέσεων

Ένας φρουρός των Ταλιμπάν ελέγχει όχημα στην Καμπούλ μετά τις επιθέσεις από το Πακιστάν © EPA/SAMIULLAH POPAL

Η διοίκηση του Πακιστάν κήρυξε σήμερα την έναρξη «ανοικτής σύρραξης» με το καθεστώς των Ταλιμπάν, ως επακόλουθο της αφγανικής επιδρομής που σημειώθηκε την Πέμπτη στη μεθοριακή γραμμή, γεγονός που ανάγκασε το Ισλαμαμπάντ να απαντήσει με αεροπορικές επιδρομές, στοχεύοντας κυρίως την πρωτεύουσα Καμπούλ.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο πακιστανικός στρατός έπληξε ποικίλες υποδομές σε αφγανικά εδάφη, συμπεριλαμβανομένων των δύο μεγαλύτερων αστικών κέντρων, της Καμπούλ και της Κανταχάρ. Ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Μόχσιν Νάκβι, περιέγραψε τις επιθέσεις αυτές ως την «ενδεδειγμένη απάντηση» στην προηγηθείσα αφγανική πρόκληση.

«Η ανοχή μας εξαντλήθηκε. Από εδώ και στο εξής βρισκόμαστε σε κατάσταση ανοικτού πολέμου μαζί σας», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ο υπουργός Άμυνας της χώρας, Ασίφ Χαουάτζα.

«Ο στρατός μας διαθέτει την απόλυτη ισχύ να ισοπεδώσει κάθε επιθετική βλέψη», συμπλήρωσε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση που αναρτήθηκε από την κυβέρνησή του στο X.

Ανταποκριτές του Γαλλικού Πρακτορείου που βρίσκονταν στην αφγανική πρωτεύουσα μετέδωσαν πως άκουσαν πολλαπλές εκρήξεις και θόρυβο από κινητήρες πολεμικών αεροσκαφών τα ξημερώματα. Στην περιοχή της Κανταχάρ, όπου εδρεύει ο αρχηγός των Ταλιμπάν, Χιμπατουλά Αχουνζάντα, δημοσιογράφος του AFP επιβεβαίωσε επίσης πτήσεις μαχητικών πάνω από την πόλη.

Οι δεσμοί του πυρηνικά εξοπλισμένου Πακιστάν με το Αφγανιστάν, το οποίο ελέγχεται από τους Ταλιμπάν από το καλοκαίρι του 2021, έχουν επιδεινωθεί δραματικά το τελευταίο διάστημα. Τα περισσότερα συνοριακά περάσματα παρέμεναν ήδη ανενεργά, μετά τις φονικές συγκρούσεις του Οκτωβρίου που είχαν ως αποτέλεσμα περισσότερους από εβδομήντα θανάτους.

Αφγανιστάν Πακιστάν

Στρατιώτες των Ταλιμπάν φρουρούν κοντά στο ξενοδοχείο Serena © EPA/STRINGER

Το χρονικό των επιθέσεων

Τα πρόσφατα γεγονότα συνθέτουν ένα αιματηρό χρονικό αντιποίνων, με εκατοντάδες θύματα και μια ρητορική που δεν αφήνει περιθώρια για άμεση αποκλιμάκωση.

Όλα ξεκίνησαν το περασμένο Σαββατοκύριακο, όταν η πακιστανική αεροπορία εξαπέλυσε σφοδρούς βομβαρδισμούς στις αφγανικές επαρχίες Νανγκαρχάρ και Πάκτικα. Το Ισλαμαμπάντ υποστήριξε ότι στοχοποίησε κρησφύγετα τρομοκρατών, ως απάντηση σε επιθέσεις καμικάζι που σημειώθηκαν στο έδαφός του. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, από τα πλήγματα αυτά έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 13 άνθρωποι, ενώ οι Ταλιμπάν έκαναν λόγο για 18 νεκρούς.

Η ανταπόδοση από την Καμπούλ δεν άργησε να έρθει. Την περασμένη Πέμπτη, οι δυνάμεις των Ταλιμπάν εξαπέλυσαν «ευρείας κλίμακας» επιθέσεις κατά μήκος των συνόρων. Ο εκπρόσωπος των Ταλιμπάν, Ζαμπιουλά Μουτζάχιντ, δήλωσε ότι στοχοποιήθηκαν 15 προκεχωρημένες πακιστανικές θέσεις, προκαλώντας τον θάνατο δεκάδων στρατιωτών. Από την πλευρά του, το αφγανικό υπουργείο Άμυνας παραδέχθηκε την απώλεια οκτώ δικών του στρατιωτών κατά τη διάρκεια των χερσαίων επιχειρήσεων στις επαρχίες Νανγκαρχάρ και Κουνάρ.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά όταν το Πακιστάν επέλεξε να πλήξει στρατηγικούς στόχους βαθιά μέσα στο αφγανικό έδαφος. Αεροπορικές επιδρομές σημειώθηκαν στην πρωτεύουσα Καμπούλ, καθώς και στις επαρχίες Πάκτια και Κανταχάρ. Ο Πακιστανός υπουργός Πληροφοριών, Αταουλά Ταράρ, ανακοίνωσε έναν βαρύ απολογισμό: τουλάχιστον 133 νεκροί και πάνω από 200 τραυματίες στις τάξεις των Ταλιμπάν. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ έστειλε ένα σκληρό μήνυμα, δηλώνοντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας του είναι έτοιμες να «κονιορτοποιήσουν» οποιαδήποτε επιθετική φιλοδοξία.

Το χρονικό αυτό δεν είναι παρά η κορύφωση μιας έντασης που υποβόσκει από το καλοκαίρι του 2021. Παρότι κάποτε σύμμαχοι, οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν πλέον κατηγορίες για υπόθαλψη τρομοκρατών. Το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί ευθέως την Καμπούλ ότι προστατεύει το Κίνημα των Ταλιμπάν στο Πακιστάν (ΚΤΠ).

Οι διπλωματικές προσπάθειες του Κατάρ, της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας για τη διατήρηση μιας εκεχειρίας αποδείχθηκαν βραχύβιες. Με τα σύνορα ουσιαστικά κλειστά από τον Οκτώβριο και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, η περιοχή εισέρχεται σε μια σκοτεινή περίοδο αβεβαιότητας, όπου η ισχύς των όπλων έχει υποκαταστήσει πλήρως τη γλώσσα της διπλωματίας.

Εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός 

Η Ρωσία κάλεσε το Αφγανιστάν και το Πακιστάν να σταματήσουν αμέσως τις διασυνοριακές επιθέσεις και να επιλύσουν τις διαφορές τους με διπλωματικά μέσα, μετέδωσε σήμερα το πρακτορείο ειδήσεων RIA επικαλούμενο το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.

Εξάλλου, στο Πεκίνο, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε πως η Κίνα εκφράζει τη βαθιά ανησυχία της για την κλιμάκωση στα σύνορα Πακιστάν-Αφγανιστάν.

Η Κίνα μεσολαβεί στη σύγκρουση μέσω των δικών της διαύλων, δήλωσε στη διάρκεια τακτικής ενημέρωσης των δημοσιογράφων η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Μάο Νινγκ.

Η Κίνα είναι πρόθυμη να διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο για την εκτόνωση της κατάστασης, πρόσθεσε η εκπρόσωπος.

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, προσέφερε τη βοήθεια της Τεχεράνης για να «διευκολυνθεί ο διάλογος» ανάμεσα στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν, με φόντο τη ραγδαία κλιμάκωση των εχθροπραξιών ανάμεσά τους.

Αφγανιστάν

Αφγανοί που συνελήφθησαν για παράνομη διέλευση στο Ιράν μέσω των συνόρων Πακιστάν-Ιράν παρατάσσονται καθώς επιστρέφονται στο Αφγανιστάν στα σύνορα Πακιστάν-Αφγανιστάν στο Chaman, στις 24 Φεβρουαρίου 2026 © EPA/AKHTAR GULFAM

Το Ιράν είναι «έτοιμο να προσφέρει κάθε δυνατή βοήθεια για να διευκολύνει τον διάλογο και να προωθήσει τη συνεργασία» σε περιφερειακό επίπεδο, ανέφερε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας μέσω X.

Το Ιράν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τις εξελίξεις στην περιοχή καθότι αντιμετωπίζει και ζητήματα παράνομωων διελεύσεων στα σύνορά του.

Τέλος ο Γενικός Γραμματέας του OHE παρακολουθεί με ανησυχία τις αναφορές για διασυνοριακές συγκρούσεις μεταξύ των ντε φάκτο δυνάμεων ασφαλείας στο Αφγανιστάν και των πακιστανικών δυνάμεων. Αυτό ανέφερε σε δήλωση του ο Εκπρόσωπος του ΓΓ ΟΗΕ Στεφάν Ντουζαρίκ.

«Προτρέπει τα εμπλεκόμενα μέρη να συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις τους βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, και να διασφαλίσουν την προστασία των αμάχων» πρόσθεσε.

Ο Ντουζαρίκ είπε επίσης πως «ο ΓΓ ΟΗΕ επαινεί τις προσπάθειες διαμεσολάβησης που έχουν καταβάλει αρκετά κράτη-μέλη τους τελευταίους μήνες και καλεί τα μέρη να συνεχίσουν να επιδιώκουν την επίλυση οποιωνδήποτε διαφορών μέσω της διπλωματίας».