Σε τροχιά εύθραυστου συμβιβασμού φαίνεται να κινούνται το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σε μια συγκυρία όπου το πολιτικό περιθώριο κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ περιορίζεται αισθητά.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Sky News, κατά τις έμμεσες και υψηλού ρίσκου συνομιλίες της Πέμπτης στη Γενεύη, η Τεχεράνη φέρεται να κατέθεσε -για πρώτη φορά- πρόταση που προβλέπει τη μη διατήρηση αποθεμάτων πυρηνικού υλικού στο μέλλον και τη μείωση των υφιστάμενων ποσοτήτων σε «σχεδόν μηδενικά» επίπεδα. Σε αντάλλαγμα, ζητείται η πλήρης άρση των κυρώσεων.
Κατά τις ίδιες πηγές, το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να συνεργαστεί με τον Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας για τη σταδιακή απομείωση των αποθεμάτων, είτε μέσω μετατροπής τους σε καύσιμα είτε μέσω εξαγωγής τους. Ζητήματα όπως τα ακριβή επίπεδα εμπλουτισμού δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, ωστόσο πηγή που επικαλείται το βρετανικό μέσο ανέφερε ότι η Τεχεράνη προτίθεται να παραμείνει «πολύ κάτω από το όριο του 20%», που θεωρείται κρίσιμο σημείο.
Ανοιχτό παραμένει, πάντως, το ζήτημα των υφιστάμενων πυρηνικών εγκαταστάσεων, το οποίο -σύμφωνα με τη The Wall Street Journal- συγκαταλέγεται στις βασικές αμερικανικές απαιτήσεις. Παράλληλα, δεν υπήρξε ουσιαστική συζήτηση για το βαλλιστικό πρόγραμμα της χώρας.
Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον εντείνει τη ρητορική της, υποστηρίζοντας -χωρίς να παρουσιάζει δημόσια αποδεικτικά στοιχεία- ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να πλήξει ακόμη και την ηπειρωτική αμερικανική επικράτεια. Θέση που, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, δεν επιβεβαιώνεται από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, παρά την υιοθέτησή της από τον Λευκό Οίκο.
Σε κάθε περίπτωση (και μένοντας στο θέμα των διπλωματικών επαφών), «τεχνικές συνομιλίες» θα πραγματοποιηθούν στη Βιέννη τη Δευτέρα. Θα επικεντρωθούν σε τρία κύρια σημεία, σύμφωνα με τα διεθνή μέσα: πώς να αντιμετωπιστεί το τρέχον απόθεμα του Ιράν και σε ποιο χρονικό πλαίσιο, πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει ένας μελλοντικός μηχανισμός παρακολούθησης και η κατανόηση των σχεδίων του Ιράν για ένα πρόγραμμα πολιτικής πυρηνικής ενέργειας κατά την επόμενη δεκαετία περίπου.
Την επόμενη εβδομάδα ο επόμενος γύρος διαπραγματεύσεων
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί, δήλωσε ότι για να επιτευχθεί συμφωνία, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να εγκαταλείψουν τις «υπερβολικές απαιτήσεις» τους, υπογραμμίζοντας πως η επιτυχία των διαπραγματεύσεων απαιτεί σοβαρότητα και ρεαλισμό από όλες τις πλευρές.
Μιλώντας στην κρατική τηλεόραση, χαρακτήρισε τον τελευταίο γύρο συνομιλιών στη Γενεύη «τον πιο έντονο μέχρι σήμερα», σημειώνοντας ότι υπήρξε σημαντική πρόοδος και ότι οι συζητήσεις εισήλθαν σε «λεπτομέρειες μιας συμφωνίας» τόσο στον πυρηνικό τομέα όσο και στο ζήτημα των κυρώσεων.
Ο Αραγκτσί πρόσθεσε ότι ο επόμενος γύρος θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί «ίσως μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα», με τις τεχνικές συνομιλίες να ξεκινούν τη Δευτέρα στη Βιέννη υπό την αιγίδα της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας. Τόνισε ότι υπάρχει αμοιβαία κατανόηση για την ανάγκη συνέχισης των συζητήσεων σε πιο λεπτομερές επίπεδο, ειδικά σε ό,τι αφορά τον τερματισμό των κυρώσεων και τα επόμενα βήματα για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ καλεί το προσωπικό να εγκαταλείψει άμεσα το Ισραήλ
Όλα δείχνουν αυξημένη κινητικότητα γύρω από το ενδεχόμενο αμερικανικού πλήγματος κατά του Ιράν, με τη διπλωματία να εξελίσσεται υπό τη σκιά στρατιωτικής κλιμάκωσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρεσβεία των Ηνωμένες Πολιτείες στην Ιερουσαλήμ ενημέρωσε το προσωπικό της ότι έχει τη δυνατότητα να αποχωρήσει άμεσα από το Ισραήλ, τονίζοντας πως, εφόσον το επιθυμεί, είναι κρίσιμο να το πράξει χωρίς καθυστέρηση.
Σύμφωνα με email που απέστειλε ο Αμερικανός πρέσβης Μάικ Χάκαμπι την Παρασκευή, η οδηγία ακολούθησε πολύωρες συσκέψεις και τηλεφωνικές επαφές με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και ελήφθη «για λόγους αυξημένης προσοχής», με βασική προτεραιότητα την ασφάλεια των εργαζομένων της αποστολής. Στο μήνυμα υπογραμμιζόταν ότι όσοι επιλέξουν να φύγουν «πρέπει να το κάνουν σήμερα», αναζητώντας οποιαδήποτε διαθέσιμη πτήση από το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν, καθώς εκτιμάται ότι η ζήτηση για εισιτήρια θα αυξηθεί σημαντικά — όπως σημείωσε και η The New York Times, που είχε πρόσβαση στο σχετικό έγγραφο.
Νωρίτερα, η πρεσβεία είχε ήδη καλέσει το «μη αναγκαίο προσωπικό» και τα μέλη των οικογενειών τους να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω κινδύνων ασφαλείας. Την ίδια στιγμή, ενισχύεται η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, με κινήσεις ναυτικών δυνάμεων κοντά στο Ισραήλ και στον Κόλπο του Ομάν, εξέλιξη που θεωρείται ασυνήθιστη και συνδέεται με σενάρια επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Το μήνυμα του Βανς για στοχευμένο χτύπημα στο Ιράν
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, σε συνέντευξή του στην The Washington Post, απέκλεισε το ενδεχόμενο μιας μακρόχρονης πολεμικής εμπλοκής στη Μέση Ανατολή, αφήνοντας ωστόσο ανοικτό το ενδεχόμενο νέων στοχευμένων βομβαρδισμών κατά της Τεχεράνης.
Όπως σημείωσε, ένα πολυετές μέτωπο «χωρίς ορατό τέλος» δεν αποτελεί επιλογή της Ουάσιγκτον, υπογραμμίζοντας ότι προτιμητέα παραμένει η διπλωματική λύση. Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι η περαιτέρω πορεία των εξελίξεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό «από το τι κάνουν και τι λένε οι Ιρανοί».
