Τα κοινά σημερινά ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα σχεδιάζονταν επί μήνες και περιλάμβαναν τη στοχοθέτηση χώρων στους οποίους συνεδρίαζαν ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι, με αποτέλεσμα να έχουν σκοτωθεί αρκετοί απ’ αυτούς, δήλωσε ισραηλινός στρατιωτικός αξιωματούχος.
«Τρεις εγκαταστάσεις, όπου πραγματοποιούνταν συγκεντρώσεις του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος, επλήγησαν ταυτοχρόνως και αρκετοί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι ουσιώδους σημασίας για τη διαχείριση της εκστρατείας και τη διακυβέρνηση του καθεστώτος, εξοντώθηκαν», δήλωσε ο ισραηλινός στρατιωτικός.
Στο μεταξύ ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε πριν από λίγο τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Εμίρη του Κατάρ, Σεϊχη Tamim bin Hamad Al Thani και με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σεϊχη Mohamed bin Zayed Al Nayhan. Κατά τη διάρκεια των επικοινωνιών, συζητήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, καθώς και η κατάσταση ασφαλείας. (upd 18.30)
Το Ιράν ανακοίνωσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας άμεση αναστάτωση στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα και έντονη ανησυχία στις αγορές ενέργειας, με φόβους για αυξήσεις σε τιμές πετρελαίου, βενζίνης και φυσικού αερίου. Η απόφαση ελήφθη εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, με τα πλοία που κινούνται στην περιοχή να παρακολουθούν στενά τις οδηγίες των αρχών.
Το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης μετέδωσε ηχητικό μήνυμα προς όλα τα πλοία, ανακοινώνοντας ότι «όλοι οι ναυτικοί που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ απαγορεύεται να προχωρήσουν» και ότι «κανένα πλοίο, με κανέναν τρόπο, δεν επιτρέπεται να περνά» με την ανακοίνωση να προκαλεί αντιδράσεις στη ναυτιλιακή αλλά και στις υπόλοιπες αγορές.
Επίσης ότι όλες οι αμερικανικές βάσεις, καθώς και οι πόροι και τα συμφέροντα των ΗΠΑ σε ολόκληρη την περιοχή, αποτελούν νόμιμους στόχους για τις ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, επισημαίνει σε ανακοίνωσή του το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση. (upd 17.45)
Λιγότερο από έξι μήνες μετά την εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς και μετά τις 12ήμερες επιθέσεις στο θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης τον περασμένο Ιούνιο, οι ΗΠΑ και η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέρχονται με ένα μπαράζ πυραυλικών επιθέσεων στο . Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε το πρωί του Σαββάτου ότι «βόμβες θα πέφτουν παντού», με απώτερο στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης του Ιράν. Άμεση η απάντηση της Τεχεράνης με πυραυλικές επιθέσεις κατά 7 χωρών, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ. (upd 17.15)
Άφαντος παραμένει ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ, ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, μετά τη σαρωτική επίθεση στο συγκρότημα, όπου είχε μεταφερθεί στο πλαίσιο των αυξημένων μέτρων ασφαλείας για την προστασία του. Σημειώνεται ότι δημοσίευμα των Times of Israel αναφέρει ότι ολοένα και περισσότερες είναι οι ενδείξεις πως έχει χάσει τη ζωή του. Χαρακτηριστικές είναι οι δορυφορικές εικόνες που δείχνουν το συγκρότημα Χαμενεΐ να έχει καταστραφεί ολοσχερώς.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι βασικός στόχος της συντονισμένης επίθεσης Ισραήλ και ΗΠΑ ήταν η εξόντωση ανώτατων αξιωματούχων (θρησκευτικών και στρατιωτικών) του Ιράν. Ήδη, το Reuters μετέδωσε ότι ο υπουργός Άμυνας του Ιράν, Αμίρ Νασιρζαντέχ, και ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, Μοχάμεντ Πακπούρ, είναι πολύ πιθανό να είναι νεκροί. Το πρακτορείο επικαλείται δύο πηγές που γνωρίζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ και μία περιφερειακή πηγή.
Ό,τι απέμεινε από την κατοικία Χαμενεΐ μετά την επίθεση του Ισραήλ © YouTube Screenshot
Η ΕΕ παρακολουθεί ανήσυχη τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στο Ιράν, ζητώντας αυτοσυγκράτηση, με τον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν να ζητεί τη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Μπαράζ ακυρώσεων σε πτήσεις αεροπορικών εταιρειών από και προς τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων των Aegean και Sky News.
Παράδοση των «Φρουρών της Επανάστασης» στο Ιράν ζήτησε ο Τραμπ
Για «μεγάλη και συνεχιζόμενη» στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν έκανε λόγο νωρίτερα ο Τραμπ από το θέρετρο Μαρ α Λάγκο, επιβεβαιώνοντας τα σενάρια για μια νέα παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Πυραυλικά χτυπήματα εντοπίστηκαν σε διαφορετικά σημεία της χώρας . Πυκνοί καπνοί φάνηκαν μέχρι την Τεχεράνη και ειδικότερα στη συνοικία της επίσημης κατοικίας του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος είχε ήδη μεταφερθεί σε ασφαλή τοποθεσία. Έχοντας αναπτύξει τη μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή από τον πόλεμο του Ιράκ, ο Τραμπ μίλησε ξεκάθαρα για αλλαγή καθεστώτος. «Όταν τελειώσουμε, πάρτε στα χέρια σας την κυβέρνηση» είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, απευθυνόμενος στους πολίτες της χώρας.
Ο Τραμπ, στο 8λεπτο διάγγελμά του, προειδοποίησε τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν να αφοπλιστούν ή διαφορετικά να «αντιμετωπίσουν βέβαιο θάνατο» και υπογράμμισε πως θα «ισοπεδώσει» όλες τις πυραυλικές δυνατότητες της χώρας. Ο Τραμπ μίλησε, επίσης, για πλήρη αποδυνάμωση του Άξονα της Αντίστασης του Ιράν, ο οποίος περιλαμβάνει τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και τους αντάρτες Χούθι στην Υεμένη.
Από την πλευρά του, το Ισραήλ, το οποίο συντονίζει τις ενέργειες του με τις ΗΠΑ, μίλησε για «προληπτικά» χτυπήματα, με τις ενέργειές του να επικεντρώνονται στις εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Πηγές της εφημερίδας Times of Israel, στο μεταξύ, αποκάλυψαν πως η αμερικανική επιχείρηση κατά του Ιράν έχει ονομαστεί «Επική Οργή», ενώ οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) έχουν βαπτίσει τη δική τους «Βρυχηθμός του Λιονταριού».
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις καταιγιστικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, γίνεται αντιληπτό πως οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με το Ομάν σε ρόλο διαμεσολαβητή, το προηγούμενο διάστημα ήταν καταδικασμένες να αποτύχουν παρά τις προσπάθειες των αραβικών κρατών του Κόλπου να αποφευχθεί ένας νέος πόλεμος. Επιπτώσεις θα υπάρξουν στην ευρύτερη περιοχή αλλά την παγκόσμια οικονομία, εάν οι Φρουροί της Επανάστασης επιλέξουν να παρέμβουν στα Στενά του Ορμούζ απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Κάτι, όμως, που οι ΗΠΑ αναμένεται να μην το επιτρέψουν εξ ου και η τεράστια ναυτική δύναμη που έχουν συγκεντρώσει στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Επίθεση του Ιράν σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή
Λίγο μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του IDF, οι Φρουροί της Επανάστασης εξαπέλυσαν «πρώτο μαζικό κύμα πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών» κατά του Ισραήλ, καταδικάζοντας τα «άνανδρα αμερικανικά και σιωνιστικά χτυπήματα» εν μέσω διαπραγματεύσεων, όπως ανακοινώθηκε από τα ιρανικά κρατικά μέσα. Το Ιράν εννοούσε τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Τεχεράνης για το πυρηνικό πρόγραμμα του, με τον τελευταίο γύρο να ολοκληρώνεται στη Γενεύη την Παρασκευή.
Έπειτα, σε επίσημη ανακοίνωση, οι Φρουροί της Επανάστασης αποκάλυψαν σκληρά χτυπήματα σε αμερικανικές βάσεις του Μπαχρέιν, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Φόβοι για γενικευμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή, σε υψηλό μηνών το πετρέλαιο
Το κλίμα είναι τεταμένο στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου. Το υπουργείο Άμυνας του Κατάρ, όπου οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτική βάση, απέκρουσε ιρανικό πύραυλο. Ο πρωθυπουργός του Λιβάνου, Ναουάφ Σαλάμ, δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει η χώρα του να παρασυρθεί σε μια σύγκρουση, με τους αναλυτές να εκφράζουν φόβους για επίθεση της Χεζμπολάχ στο Ισραήλ.
Φόβοι επικρατούν, επίσης, για πλήγματα σε πλοία και δεξαμενόπλοια με ορυκτά καύσιμα από τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη του Κόλπου. Οι Ιρανοί έχουν την επιλογή να μπλοκάρουν τα Στενά του Ορμούζ, να επιτεθούν και να πάρουν υπό τον έλεγχο τους εμπορικά σκάφη. Εάν επιλέξουν να ασκήσουν αυτήν την τακτική τότε θα γενικευτούν οι επιπτώσεις αυτού του νέου μετώπου, ένας κίνδυνος που αποτυπώνεται από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Στις ΗΠΑ, η τιμή του αργού κινείται στο υψηλό επτάμηνου, ξεπερνώντας τα 67 δολάρια το βαρέλι, ενώ στο Λονδίνο η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ έχει ξεπεράσει τα 72 δολάρια το βαρέλι.
Επίσης, οι τιμές του μαύρου χρυσού κινούνται ανοδικά από τις αρχές του έτους, με κέρδη άνω του 12% όσο κλιμακώνονταν οι εντάσεις ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ. Όλη την εβδομάδα, οι αγορές εμπορευμάτων ήταν νευρικές, καθώς αξιωματούχοι εξοικειωμένοι με τις θέσεις των ΗΠΑ δήλωσαν ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία αποχώρησε από τις συνομιλίες στη Γενεύη απογοητευμένη από την πρόοδο, έστω και αν οι συμμετέχοντες από το Ιράν και το Ομάν ήταν πιο αισιόδοξοι. Οι ΗΠΑ ενέκριναν επίσης την αποχώρηση του μη έκτακτου προσωπικού και των οικογενειών τους από την αποστολή τους στο Ισραήλ, σηματοδοτώντας αυξημένες περιφερειακές εντάσεις. Πληροφορίες της Wall Street Journal είχαν αποκαλύψει ότι οι Αμερικανοί έδωσαν τελεσίγραφο στους Ιρανούς όσο βρίσκονταν στη Γενεύη για την άμεση καταστροφή των πυρηνικών εγκαταστάσεων και την παράδοση του ουράνιου.
Ο πόλεμος στο Ιράν δεν θα σταματήσει άμεσα
Παρά τη στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ωστόσο, το καθεστώς του Ιράν φαίνεται να ζυγίζει τις επιπτώσεις στην Ουάσιγκτον και την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου από μια παρατεταμένη σύγκρουση με την Τεχεράνη.
Σημειώνεται ότι το Ιράν διατηρεί το μεγαλύτερο οπλοστάσιο με βαλλιστικούς πυραύλους στη Μέση Ανατολή, διαθέτοντας επίσης ισχυρό ναυτικό, μεγάλο στρατό και ευρεία γκάμα στρατιωτικών drones, τα οποία και έχουν χρησιμοποιηθεί με μεγάλη αποτελεσματικότητα στην Ουκρανία.
Ο Τραμπ υποσχέθηκε προεκλογικά στους Αμερικανούς ότι δεν θα υπάρξουν νέοι πόλεμοι, ενώ ήδη η ιστορία έχει δείξει πως οι παρεμβάσεις τους στη Μέση Ανατολή δεν είχαν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αυτή είναι μια πραγματικότητα που γνωρίζουν πολύ καλά οι κυβερνώντες στο Ιράν, οι οποίοι έχουν καταφέρει να καταπνίξουν εσωτερικές εξεγέρσεις και εξωτερικές απειλές.
