Λιγότερο από έξι μήνες μετά την εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς και μετά τις 12ήμερες επιθέσεις στο θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης τον περασμένο Ιούνιο, οι ΗΠΑ και η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέρχονται με ένα μπαράζ πυραυλικών επιθέσεων στο Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε το πρωί του Σαββάτου ότι «βόμβες θα πέφτουν παντού», με απώτερο στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης του Ιράν. Άμεση η απάντηση της Τεχεράνης με πυραυλικές επιθέσεις κατά 7 χωρών, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ. (upd 15.05)
Η ΕΕ παρακολουθεί ανήσυχη τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στο Ιράν, ζητώντας αυτοσυγκράτηση, με τον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν να ζητεί τη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Μπαράζ ακυρώσεων σε πτήσεις αεροπορικών εταιρειών από και προς τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης και της Aegean.
Για «μεγάλη και συνεχιζόμενη» στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν έκανε λόγο ο Τραμπ από το θέρετρο Μαρ α Λάγκο, επιβεβαιώνοντας τα σενάρια για μια νέα παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Πυραυλικά χτυπήματα εντοπίστηκαν σε διαφορετικά σημεία της χώρας . Πυκνοί καπνοί φάνηκαν μέχρι την Τεχεράνη και ειδικότερα στη συνοικία της επίσημης κατοικίας του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος είχε ήδη μεταφερθεί σε ασφαλή τοποθεσία. Έχοντας αναπτύξει τη μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή από τον πόλεμο του Ιράκ, ο Τραμπ μίλησε ξεκάθαρα για αλλαγή καθεστώτος. «Όταν τελειώσουμε, πάρτε στα χέρια σας την κυβέρνηση» είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, απευθυνόμενος στους πολίτες της χώρας.
Ο Τραμπ, στο 8λεπτο διάγγελμά του, προειδοποίησε τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν να αφοπλιστούν ή διαφορετικά να «αντιμετωπίσουν βέβαιο θάνατο» και υπογράμμισε πως θα «ισοπεδώσει» όλες τις πυραυλικές δυνατότητες της χώρας. Ο Τραμπ μίλησε, επίσης, για πλήρη αποδυνάμωση του Άξονα της Αντίστασης του Ιράν, ο οποίος περιλαμβάνει τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και τους αντάρτες Χούθι στην Υεμένη.
Από την πλευρά του, το Ισραήλ, το οποίο συντονίζει τις ενέργειες του με τις ΗΠΑ, μίλησε για «προληπτικά» χτυπήματα, με τις ενέργειές του να επικεντρώνονται στις εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Πηγές της εφημερίδας Times of Israel, στο μεταξύ, αποκάλυψαν πως η αμερικανική επιχείρηση κατά του Ιράν έχει ονομαστεί «Επική Οργή», ενώ οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) έχουν βαπτίσει τη δική τους «Βρυχηθμός του Λιονταριού».
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις καταιγιστικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, γίνεται αντιληπτό πως οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με το Ομάν σε ρόλο διαμεσολαβητή, το προηγούμενο διάστημα ήταν καταδικασμένες να αποτύχουν παρά τις προσπάθειες των αραβικών κρατών του Κόλπου να αποφευχθεί ένας νέος πόλεμος. Επιπτώσεις θα υπάρξουν στην ευρύτερη περιοχή αλλά την παγκόσμια οικονομία, εάν οι Φρουροί της Επανάστασης επιλέξουν να παρέμβουν στα Στενά του Ορμούζ απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Κάτι, όμως, που οι ΗΠΑ αναμένεται να μην το επιτρέψουν εξ ου και η τεράστια ναυτική δύναμη που έχουν συγκεντρώσει στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Επίθεση του Ιράν σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή
Λίγο μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του IDF, οι Φρουροί της Επανάστασης εξαπέλυσαν «πρώτο μαζικό κύμα πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών» κατά του Ισραήλ, καταδικάζοντας τα «άνανδρα αμερικανικά και σιωνιστικά χτυπήματα» εν μέσω διαπραγματεύσεων, όπως ανακοινώθηκε από τα ιρανικά κρατικά μέσα. Το Ιράν εννοούσε τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Τεχεράνης για το πυρηνικό πρόγραμμα του, με τον τελευταίο γύρο να ολοκληρώνεται στη Γενεύη την Παρασκευή.
Έπειτα, σε επίσημη ανακοίνωση, οι Φρουροί της Επανάστασης αποκάλυψαν σκληρά χτυπήματα σε αμερικανικές βάσεις του Μπαχρέιν, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Φόβοι για γενικευμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή, σε υψηλό μηνών το πετρέλαιο
Το κλίμα είναι τεταμένο στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου. Το υπουργείο Άμυνας του Κατάρ, όπου οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτική βάση, απέκρουσε ιρανικό πύραυλο. Ο πρωθυπουργός του Λιβάνου, Ναουάφ Σαλάμ, δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει η χώρα του να παρασυρθεί σε μια σύγκρουση, με τους αναλυτές να εκφράζουν φόβους για επίθεση της Χεζμπολάχ στο Ισραήλ.
Φόβοι επικρατούν, επίσης, για πλήγματα σε πλοία και δεξαμενόπλοια με ορυκτά καύσιμα από τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη του Κόλπου. Οι Ιρανοί έχουν την επιλογή να μπλοκάρουν τα Στενά του Ορμούζ, να επιτεθούν και να πάρουν υπό τον έλεγχο τους εμπορικά σκάφη. Εάν επιλέξουν να ασκήσουν αυτήν την τακτική τότε θα γενικευτούν οι επιπτώσεις αυτού του νέου μετώπου, ένας κίνδυνος που αποτυπώνεται από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Στις ΗΠΑ, η τιμή του αργού κινείται στο υψηλό επτάμηνου, ξεπερνώντας τα 67 δολάρια το βαρέλι, ενώ στο Λονδίνο η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ έχει ξεπεράσει τα 72 δολάρια το βαρέλι.
Επίσης, οι τιμές του μαύρου χρυσού κινούνται ανοδικά από τις αρχές του έτους, με κέρδη άνω του 12% όσο κλιμακώνονταν οι εντάσεις ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ. Όλη την εβδομάδα, οι αγορές εμπορευμάτων ήταν νευρικές, καθώς αξιωματούχοι εξοικειωμένοι με τις θέσεις των ΗΠΑ δήλωσαν ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία αποχώρησε από τις συνομιλίες στη Γενεύη απογοητευμένη από την πρόοδο, έστω και αν οι συμμετέχοντες από το Ιράν και το Ομάν ήταν πιο αισιόδοξοι. Οι ΗΠΑ ενέκριναν επίσης την αποχώρηση του μη έκτακτου προσωπικού και των οικογενειών τους από την αποστολή τους στο Ισραήλ, σηματοδοτώντας αυξημένες περιφερειακές εντάσεις. Πληροφορίες της Wall Street Journal είχαν αποκαλύψει ότι οι Αμερικανοί έδωσαν τελεσίγραφο στους Ιρανούς όσο βρίσκονταν στη Γενεύη για την άμεση καταστροφή των πυρηνικών εγκαταστάσεων και την παράδοση του ουράνιου.
Ο πόλεμος στο Ιράν δεν θα σταματήσει άμεσα
Παρά τη στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ωστόσο, το καθεστώς του Ιράν φαίνεται να ζυγίζει τις επιπτώσεις στην Ουάσιγκτον και την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου από μια παρατεταμένη σύγκρουση με την Τεχεράνη.
Σημειώνεται ότι το Ιράν διατηρεί το μεγαλύτερο οπλοστάσιο με βαλλιστικούς πυραύλους στη Μέση Ανατολή, διαθέτοντας επίσης ισχυρό ναυτικό, μεγάλο στρατό και ευρεία γκάμα στρατιωτικών drones, τα οποία και έχουν χρησιμοποιηθεί με μεγάλη αποτελεσματικότητα στην Ουκρανία.
Ο Τραμπ υποσχέθηκε προεκλογικά στους Αμερικανούς ότι δεν θα υπάρξουν νέοι πόλεμοι, ενώ ήδη η ιστορία έχει δείξει πως οι παρεμβάσεις τους στη Μέση Ανατολή δεν είχαν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αυτή είναι μια πραγματικότητα που γνωρίζουν πολύ καλά οι κυβερνώντες στο Ιράν, οι οποίοι έχουν καταφέρει να καταπνίξουν εσωτερικές εξεγέρσεις και εξωτερικές απειλές.
