Η επόμενη μέρα των συντονισμένων χτυπημάτων ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν με αποτέλεσμα τον θάνατο του Ανώτατου Θρησκευτικού Ηγέτη της χώρας μέσα στο γραφείο του και το άνοιγμα νέου κύκλου αστάθειας στη Μέση Ανατολή, βρίσκουν τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να στέλνει μία πολύ αυστηρή προειδοποίηση προς την Τεχεράνη. Με ανάρτησή του στον λογαριασμό του στο Truth Social, ο Τραμπ στέλνει το μήνυμα ότι αν το Ιράν επιλέξει να απαντήσει στα χτυπήματα που υπέστη θα δεχθεί πλήγματα μεγάλης σφοδρότητας «με δύναμη που δεν έχει ξαναδεί ποτέ κανείς!»
Στην ανάρτησή του, αναφέρει: «Το Ιράν μόλις δήλωσε ότι σήμερα θα πλήξει πολύ σκληρά, πιο σκληρά από ποτέ στο παρελθόν. ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟ ΚΑΝΟΥΝ, ΩΣΤΟΣΟ, ΔΙΟΤΙ ΑΝ ΤΟ ΚΑΝΟΥΝ, ΘΑ ΤΟΥΣ ΠΛΗΞΟΥΜΕ ΜΕ ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΞΑΝΑΔΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΠΟΤΕ!
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας στο ζήτημα αυτό!
Πρόεδρος Donald J. Trump»
“Iran just stated that they are going to hit very hard today, harder than they have ever hit before. THEY BETTER NOT DO THAT, HOWEVER, BECAUSE IF THEY DO, WE WILL HIT THEM WITH A FORCE THAT HAS NEVER BEEN SEEN BEFORE! Thank you for your attention to this matter!” – President… pic.twitter.com/w8uwRA1x5R
— The White House (@WhiteHouse) March 1, 2026
Η προειδοποίηση των Φρουρών της Επανάστασης και η επίσημη ανακοίνωση του θανάτου του Χαμενεΐ
Η δήλωση του Αμερικανού προέδρου ακολούθησε προειδοποίηση του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ότι θα επιτεθεί σε αμερικανικές βάσεις και στο Ισραήλ σε αντίποινα για τον θάνατο του Χαμενεΐ.
«Η πιο καταστροφική επιθετική επιχείρηση στην ιστορία των ενόπλων δυνάμεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα ξεκινήσει προς τα κατεχόμενα εδάφη και τις αμερικανικές τρομοκρατικές βάσεις σε λίγα λεπτά», αναφέρθηκε σε ανακοίνωση τους πριν από λίγες ώρες.
Μετά την επίσημη ενημέρωση από την ιρανική κυβέρνηση για τον θάνατο του Χαμενεΐ στον επίσημο λογαριασμό του στο Χ αναρτήθηκε μια φωτογραφία του να χαιρετάει με λεζάντα στα αραβικά από εδάφιο από το Κοράνι (Σούρα Αλ-Αχζάμπ, 33:23):
«Στο όνομα του Θεού, του Πολυεύσπλαχνου, του Πολυελεήμονα.
Ανάμεσα στους πιστούς υπάρχουν άνδρες που τήρησαν πιστά τη διαθήκη που έκαναν με τον Θεό· από αυτούς άλλοι ολοκλήρωσαν τον όρκο τους και άλλοι αναμένουν, και δεν άλλαξαν καθόλου (τη στάση τους).»
بسم الله الرحمن الرحیم
مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاًhttps://t.co/vVE1NYLvr3 pic.twitter.com/H3xLBUullf
— KHAMENEI.IR | فارسی (@Khamenei_fa) March 1, 2026
Υπό αυτές τις εξελίξεις, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, θα έχει τηλεφωνική συνομιλία με τους ηγέτες της G7 σχετικά με το Ιράν την Κυριακή, όπως μετέδωσε το αμερικανικό CBS που σημειώνει ότι αυτή θα είναι μία από τις πολλές τηλεφωνικές συνομιλίες που αναμένεται να έχει η κυβέρνηση Τραμπ με παγκόσμιους ηγέτες και Αμερικανούς νομοθέτες τις επόμενες ημέρες.
Ξεκινά η διαδικασία διαδοχής ενώ κηρύχθηκε εθνικό πένθος 40 ημερών
Η διαδικασία μετάβασης στο Ιράν μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της χώρας, του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, θα ξεκινήσει σήμερα, ανακοίνωσε ο Αλί Λαριτζανί επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και πρώην σύμβουλος του Χαμενεΐ, ενώ έχει ανακοινωθεί εθνικό πένθος διάρκειας 40 ημερών.
“Σύντομα θα συσταθεί ένα προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας. Ο πρόεδρος, ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και ένας νομικός του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος θα αναλάβουν την ευθύνη μέχρι την εκλογή του επόμενου ηγέτη”, δήλωσε ο Λαριτζανί σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση.
“Το συμβούλιο αυτό θα συσταθεί το συντομότερο δυνατό. Εργαζόμαστε για τη δημιουργία του ήδη από σήμερα”, τόνισε.
Παράλληλα ο Λαριτζανί προειδοποίησε κατά των αποπειρών να διχαστεί η χώρα.
“Οι ομάδες που επιδιώκουν να διχάσουν το Ιράν θα πρέπει να ξέρουν ότι δεν θα το ανεχθούμε”, υπογράμμισε καλώντας τους Ιρανούς να ενωθούν.
Τα σενάρια για τη διαδοχή του Χαμενεΐ
Για την ώρα, τρεις αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, θα αναλάβουν τη μετάβαση στο Ιράν μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Εκτός από τον Πεζεσκιάν το έργο αυτό θα αναλάβουν ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας Γολαμχοσεΐν Μοχσενί Εζεΐ και ένας νομικός του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος.
Ο πιθανότερος υποψήφιος είναι ο ίδιος ο Αλί Λαριτζάνι, ο 68χρονος πρώην διοικητής των Φρουρών και νυν Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας που έκανε την παραπάνω ανακοίνωση. Ο Χαμενεΐ τον είχε ήδη ορίσει ως de facto ηγέτη από τον Ιανουάριο του 2026, αναθέτοντάς του τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία και το Κατάρ.
Ο Λαριτζάνι έχει την εμπιστοσύνη των στρατιωτικών, των υπηρεσιών ασφαλείας, και των συντηρητικών κληρικών. Αλλά στερείται το ένα βασικό προσόν, δεν είναι ανώτερος σιίτης κληρικός (μαρτζά), απαραίτητη προϋπόθεση για τη θέση του Ανώτατου Ηγέτη. Αν ο Λαριτζάνι αναλάβει, το καθεστώς μετατρέπεται de facto σε στρατιωτοκρατία με θρησκευτικό μανδύα. Οι Φρουροί της Επανάστασης, που ήδη ελέγχουν το 60% της οικονομίας και όλα τα όπλα, γίνονται ο απόλυτος κυρίαρχος. Οι εκλεγμένοι θεσμοί, η Βουλή, ο Πρόεδρος, οι δήμαρχοι θα αποδυναμοθούν. Το Ιράν θα μετατραπεί σε μια χώρα που κυβερνάται από στρατηγούς και αξιωματικούς των υπηρεσιών ασφαλείας, με τους κληρικούς να παίζουν πλέον δευτερεύοντα ρόλο. Αυτό το σενάριο εγγυάται μεν τη συνέχεια, αλλά όχι τη σταθερότητα. Ο Λαριτζάνι δεν έχει το χάρισμα του Χαμενεΐ, ούτε την πνευματική νομιμοποίηση. Θεωρείται ένας τεχνοκράτης του πολέμου, όχι ηγέτης της μάζας. Και σε μια χώρα όπου η νομιμοποίηση προέρχεται από τη θρησκεία, η απουσία κληρικού στην κορυφή είναι θεμελιώδες πρόβλημα.
Τι θα συμβεί αν τον Χαμενεΐ διαδεχθεί ο γιος του
Μια άλλη επιλογή θα μπορούσε να είναι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο γιος του νεκρού ηγέτη. Ο Μοτζτάμπα, σπουδαστής του ακραίου κληρικού Μεσμπάχ Γιαζντί, ελέγχει σημαντικό τμήμα των υπηρεσιών ασφαλείας (Μπασίτζ) και των Φρουρών της Επανάστασης. Η επιρροή του ενισχύθηκε μετά τις εξεγέρσεις του Ιανουαρίου 2026, όταν ο πατέρας του τον έφερε πιο κοντά στο κέντρο της εξουσίας. Αλλά ο Μοτζτάμπα αντιμετωπίζει δύο αξεπέραστα εμπόδια. Πρώτον, δεν έχει τα θρησκευτικά προσόντα να γίνει μαρτζά, καθώς δεν έχει το απαιτούμενο επίπεδο σπουδών στις ισλαμικές επιστήμες. Δεύτερον, η διαδοχή από πατέρα σε γιο θα μετατρέπετε το Ιράν σε μοναρχία, κάτι που αντιβαίνει στα ιδρυτικά ιδεώδη της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο Χομεϊνί και ο Χαμενεΐ είχαν εκλεγεί και δεν είχαν κληρονομήσει την εξουσία.
Αν ο Μοτζτάμπα επιχειρήσει να διαδεχθεί τον πατέρα του, θα μπορούσε να προκαλέσει σχίσμα στο εσωτερικό του καθεστώτος. Οι παραδοσιακοί κληρικοί, οι οποίοι ήδη αμφισβητούν την κυριαρχία των Φρουρών της Επανάστασης, θα αντιδράσουν, αλλά και Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων μπορεί να αρνηθεί να τον εκλέξει. Και τότε, το Ιράν θα μπορούσε να μπει σε περίοδο εμφυλίου πολέμου, με τις φατρίες να ανταγωνίζονται για τον έλεγχο της εξουσίας.
