Νέα κλιμάκωση καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, καθώς το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι πολεμικά του αεροσκάφη έπληξαν εκ νέου την Τεχεράνη, μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια από τις σοβαρότερες κρίσεις που έχει αντιμετωπίσει η Ισλαμική Δημοκρατία τις τελευταίες δεκαετίες, με την ηγεσία της χώρας να περνά προσωρινά σε μεταβατικό σχήμα εξουσίας.
Σύμφωνα με ισραηλινές στρατιωτικές ανακοινώσεις, οι επιδρομές είχαν στόχο να εξασφαλίσουν αεροπορική κυριαρχία πάνω από την ιρανική πρωτεύουσα και να ανοίξουν, όπως αναφέρθηκε, «τον δρόμο προς την Τεχεράνη» για ακόμα περισσότερες επιχειρήσεις, όπως ανήγγειλε ήδη ο Νετανιάχου.
Το Ισραήλ υποστήριξε ότι η επιχείρηση που οδήγησε στον θάνατο του Χαμενεΐ ήταν μεγάλης κλίμακας και βασίστηκε σε ακριβείς πληροφορίες των ενόπλων δυνάμεων, ενώ πραγματοποιήθηκε σε κεντρικό συγκρότημα διοίκησης όπου βρισκόταν μαζί με ανώτατους αξιωματούχους.
Προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας
Μετά τον θάνατό του, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, ανακοίνωσε ότι ένα προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας, στο οποίο συμμετέχουν ο ίδιος, ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης και εκπρόσωπος του Συμβουλίου των Φρουρών, ανέλαβε τις αρμοδιότητες του ανώτατου ηγέτη έως ότου ξεκαθαρίσει το πολιτικό τοπίο.
Η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει θύματα σε διάφορες χώρες της περιοχής. Ισραηλινές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ανέφεραν νεκρούς από πλήγμα πυραύλου στην πόλη Μπεΐτ Σεμές, ενώ επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν προκάλεσαν απώλειες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Κουβέιτ. Ταυτόχρονα, σειρήνες αεροπορικού συναγερμού ήχησαν σε ισραηλινές πόλεις, επιβεβαιώνοντας την ευρύτερη έκταση των επιθέσεων.
Εκρήξεις αναφέρθηκαν για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα στο Ντουμπάι και στη Ντόχα, ενώ καπνός υψώθηκε πάνω από το λιμάνι Τζεμπέλ Άλι, ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα της περιοχής. Οι επιθέσεις και τα αντίποινα έχουν προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία, επηρεάζοντας τις μεταφορές, την ενέργεια και το διεθνές εμπόριο στον Περσικό Κόλπο, έναν από τους πιο στρατηγικούς ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.
Σε ένδειξη της αυξανόμενης αναταραχής, δεκάδες δεξαμενόπλοια πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου παρέμειναν αγκυροβολημένα σε ανοικτά ύδατα κοντά στο Στενό του Ορμούζ, καθώς οι ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν τη διέλευση από την εμπόλεμη ζώνη. Η κατάσταση ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους ενέργειας και νέες πιέσεις στις διεθνείς αγορές.
Αντιδράσεις στο Ιράν
Την ίδια ώρα, εσωτερικές αντιδράσεις στο Ιράν είναι διχασμένες. Σε ορισμένες πόλεις καταγράφηκαν σκηνές πένθους με χιλιάδες πολίτες ντυμένους στα μαύρα, ενώ σε άλλες περιοχές κυκλοφόρησαν βίντεο που δείχνουν πανηγυρισμούς και εκδηλώσεις αμφισβήτησης της εξουσίας, αποτυπώνοντας το βαθύ ρήγμα στην κοινωνία μετά τον αιφνίδιο θάνατο του ηγέτη που κυριάρχησε πολιτικά επί δεκαετίες.
Διεθνείς αντιδράσεις ήταν έντονες. Ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, καταδίκασε την ενέργεια ως «κυνική δολοφονία», ενώ η Κίνα μίλησε για «κατάφωρη δολοφονία». Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής Κάγια Κάλας χαρακτήρισε την εξέλιξη «καθοριστική στιγμή στην ιστορία του Ιράν».
Στο μεταξύ, διαδηλώσεις ξέσπασαν στο Πακιστάν και στο Ιράκ, με συγκρούσεις έξω από αμερικανικές εγκαταστάσεις και αστυνομική επέμβαση για τη διάλυση φιλοϊρανικών συγκεντρώσεων. Η αστάθεια επεκτείνεται σε ολόκληρη την περιοχή, ενισχύοντας τους φόβους για ευρύτερη ανάφλεξη.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε ότι ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα θα αντιμετωπιστούν με «πρωτοφανή ισχύ», ενώ το Ιράν δεσμεύτηκε για «τρομακτικά πλήγματα», διατηρώντας την ένταση σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
