Κατηγορηματικός εμφανίστηκε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Mαρκ Ρούτε, δηλώνοντας ότι η Συμμαχία δεν έχει «απολύτως κανένα σχέδιο» να εμπλακεί στον πόλεμο με το Ιράν, σε μια περίοδο έντονης κλιμάκωσης και αυξανόμενων πιέσεων προς τις δυτικές κυβερνήσεις.
Σε συνέντευξή του στη γερμανική τηλεόραση από τις Βρυξέλλες, ο Ρούτε επαίνεσε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, χαρακτηρίζοντάς τες «πολύ σημαντικές», καθώς –όπως υποστήριξε– στοχεύουν στην αποδυνάμωση των ιρανικών δυνατοτήτων τόσο στο πυρηνικό πρόγραμμα όσο και στους βαλλιστικούς πυραύλους.
Παρά τη θετική αξιολόγηση των επιχειρήσεων, έσπευσε να υπογραμμίσει ότι δεν υπάρχει κανένα ενδεχόμενο συλλογικής εμπλοκής της Συμμαχίας.
«Δεν υπάρχουν απολύτως κανένα σχέδια να παρασυρθεί το ΝΑΤΟ σε αυτό ή να αποτελέσει μέρος του, πέρα από το ότι μεμονωμένοι σύμμαχοι κάνουν ό,τι μπορούν για να διευκολύνουν όσα κάνουν οι Αμερικανοί μαζί με το Ισραήλ», ανέφερε χαρακτηριστικά, διαχωρίζοντας σαφώς τη θεσμική στάση του ΝΑΤΟ από τις εθνικές επιλογές των κρατών-μελών.
Δυτικές χώρες πιέζονται να ξεκαθαρίσουν τη θέση τους
Η παρέμβασή του δεν είναι τυχαία. Έρχεται σε μια στιγμή όπου η σύγκρουση επεκτείνεται γεωγραφικά και αρκετές χώρες της Δύσης δέχονται πιέσεις να ξεκαθαρίσουν τον ρόλο τους. Με επιθέσεις πυραύλων και drones στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου και με τη χρήση δυτικών βάσεων για αμυντικές επιχειρήσεις, έχει ενισχυθεί η ανησυχία ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να αποκτήσει ευρύτερη, πολυμερή διάσταση.
Ο Ρούτε επιδιώκει κυρίως να αποτρέψει την εντύπωση ότι ενεργοποιείται μια συλλογική στρατιωτική απάντηση του ΝΑΤΟ, κάτι που θα σήμαινε ποιοτική κλιμάκωση και πιθανή άμεση αντιπαράθεση με το Ιράν. Η Συμμαχία, ως οργανισμός συλλογικής άμυνας, εμπλέκεται τυπικά μόνο όταν απειλείται άμεσα κράτος-μέλος, κάτι που δεν ισχύει μέχρι στιγμής στη συγκεκριμένη σύγκρουση.
Παράλληλα, η δήλωση αντανακλά και τις διαφορετικές στάσεις στο εσωτερικό της Συμμαχίας. Πολλά ευρωπαϊκά κράτη προσπαθούν να κρατήσουν αποστάσεις από την επιθετική διάσταση των επιχειρήσεων, ενώ την ίδια στιγμή ενισχύουν την αμυντική τους ετοιμότητα και προστατεύουν βάσεις, προσωπικό και συμφέροντα στη Μέση Ανατολή.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν συμμετέχει στις επιθετικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, αλλά έχει επιτρέψει τη χρήση στρατιωτικών του βάσεων για «αμυντικού χαρακτήρα» πλήγματα κατά ιρανικών πυραυλικών αποθεμάτων.
Ξεκάθαρη θέση από Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία
Σε κοινή τους δήλωση, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία και Γαλλία τόνισαν ότι θα λάβουν μέτρα για την υπεράσπιση των συμφερόντων τους και των συμμάχων τους στην περιοχή, ενδεχομένως μέσω αναγκαίων και αναλογικών αμυντικών ενεργειών με στόχο την καταστροφή δυνατοτήτων εκτόξευσης πυραύλων και drones στην πηγή τους.
Με άλλα λόγια, η διευκρίνιση του Ρούτε στοχεύει στο να καθησυχάσει τόσο τη διεθνή κοινότητα όσο και τα κράτη-μέλη ότι δεν υπάρχει σχέδιο για συλλογική στρατιωτική εμπλοκή του ΝΑΤΟ, την ώρα που μεμονωμένες χώρες κινούνται αυτόνομα.
Πρόκειται για μια λεπτή ισορροπία: πολιτική στήριξη προς τους συμμάχους και αναγνώριση της στρατηγικής σημασίας των επιχειρήσεων, χωρίς όμως θεσμική εμπλοκή που θα μετέτρεπε τη σύγκρουση σε άμεση αντιπαράθεση ΝΑΤΟ–Ιράν.
