Σε πλήρες εθνικό μπλακάουτ βυθίστηκε το Ιράκ, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν εισήλθε στην πέμπτη ημέρα του, προκαλώντας νέο κύμα αποσταθεροποίησης σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη κλιμάκωνε τις απειλές της, προειδοποιώντας ότι θα στοχοποιήσει πλοία που μεταφέρουν φορτία προς το Ισραήλ στον Περσικό Κόλπο, ενώ οι ισραηλινές επιχειρήσεις επεκτείνονταν στον Λίβανο με δεκάδες νεκρούς.
Το υπουργείο Ηλεκτρισμού του Ιράκ ανακοίνωσε ότι το εθνικό δίκτυο ηλεκτροδότησης κατέρρευσε ολοκληρωτικά σε όλες τις επαρχίες της χώρας, διευκρινίζοντας πως τα αίτια βρίσκονται υπό διερεύνηση. Η αιφνίδια και καθολική διακοπή ρεύματος επανέφερε στο προσκήνιο την εξάρτηση της Βαγδάτης από τις ιρανικές ενεργειακές ροές, σε μια εξαιρετικά εύθραυστη γεωπολιτική συγκυρία.
Η ενεργειακή εξάρτηση από το Ιράν
Το Ιράκ βασίζεται σε δεκάδες εκατομμύρια κυβικά μέτρα ιρανικού φυσικού αερίου ημερησίως για τη λειτουργία των ηλεκτροπαραγωγικών του μονάδων. Στο παρελθόν, κάθε διακοπή ή μείωση αυτών των ροών είχε ως άμεσο αποτέλεσμα εκτεταμένα μπλακάουτ σε εθνικό επίπεδο, προκαλώντας κοινωνική δυσαρέσκεια και πολιτική πίεση. Το ενδεχόμενο η τρέχουσα κατάρρευση να συνδέεται με διαταραχές στις προμήθειες από το Ιράν θεωρείται ιδιαίτερα πιθανό, αν και δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση.
Η συγκυρία δεν θα μπορούσε να είναι πιο κρίσιμη. Από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησαν τα πρώτα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά ιρανικών στόχων, η σύγκρουση έχει επεκταθεί ταχύτατα, επηρεάζοντας όχι μόνο τις άμεσα εμπλεκόμενες χώρες αλλά και τα περιφερειακά ενεργειακά και εμπορικά δίκτυα. Το Ιράκ, παρότι δεν αποτελεί άμεσο πεδίο μάχης, βρίσκεται στη δίνη των εξελίξεων λόγω της στενής ενεργειακής και οικονομικής του διασύνδεσης με την Τεχεράνη.
Κλιμακώνονται οι εντάσεις
Η ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω όταν ανώτατος διοικητής του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης δήλωσε σε ιρανικά κρατικά μέσα ότι η Τεχεράνη στοχοποιεί αμερικανικά και βρετανικά πλοία, καθώς και οποιοδήποτε σκάφος –ανεξαρτήτως σημαίας– μεταφέρει φορτία με προορισμό το Ισραήλ στον Κόλπο. Η απειλή αυτή μεταφέρει τη σύγκρουση από το στρατιωτικό πεδίο στα «νεύρα» του παγκόσμιου εμπορίου, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Ήδη οι αγορές ενέργειας αντιδρούν έντονα. Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί από τα περίπου 70 δολάρια το βαρέλι σε πάνω από 80 δολάρια μέσα σε λίγες ημέρες, αντανακλώντας τον φόβο για διαταραχές στον εφοδιασμό. Η προηγούμενη απειλή του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ — από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου — είχε σημάνει συναγερμό στις διεθνείς αγορές. Τυχόν υλοποίηση μιας τέτοιας απειλής θα είχε αλυσιδωτές συνέπειες σε παγκόσμια κλίμακα.
Παράλληλα, το μέτωπο στον Λίβανος φλέγεται. Σύμφωνα με τον υπουργό Κοινωνικών Υποθέσεων του Ισραήλ, τουλάχιστον 20 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινά πλήγματα την Τετάρτη. Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου ανακοίνωσε ότι από τη Δευτέρα, όταν η Χεζμπολάχ εισήλθε ανοιχτά στη σύγκρουση, ο απολογισμός ανέρχεται σε 50 νεκρούς και 246 τραυματίες.
Ιδιαίτερα σφοδρό ήταν το πλήγμα σε τετραώροφο κτίριο στην πόλη Μπααλμπέκ, στην ανατολική χώρα, όπου έξι άνθρωποι σκοτώθηκαν και 15 τραυματίστηκαν, με διασώστες να συνεχίζουν τις έρευνες στα ερείπια. Επίθεση σημειώθηκε και σε ξενοδοχείο στο προάστιο Χαζμιέ της Βηρυτού, περιοχή εκτός των προπυργίων της Χεζμπολάχ, γεγονός που υποδηλώνει διεύρυνση των στόχων.
Οι ισραηλινές δυνάμεις προωθήθηκαν βαθύτερα στο νότιο Λίβανο, με πηγές ασφαλείας να αναφέρουν ότι έχουν εισέλθει σε τουλάχιστον εννέα κωμοπόλεις. Εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού δήλωσε ότι τα στρατεύματα τοποθετούνται «λίγο πιο μέσα» στο λιβανικό έδαφος, προκειμένου να αποτραπούν επιθέσεις κατά των βόρειων ισραηλινών κοινοτήτων.
Εντολή εκκένωσης στο Ισραήλ
Το Ισραήλ εξέδωσε τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα εντολή εκκένωσης, καλώντας τους κατοίκους μιας ζώνης που αντιστοιχεί περίπου στο 8% της λιβανικής επικράτειας — από τα σύνορα έως τον ποταμό Λιτάνι — να κινηθούν άμεσα προς τον βορρά «για να διασφαλίσουν την ασφάλειά τους».
Από την πλευρά της, η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε σειρά επιθέσεων, μεταξύ των οποίων πλήγμα με κατευθυνόμενο πύραυλο ακριβείας σε στρατιωτική εγκατάσταση στο βόρειο Ισραήλ και επιθέσεις με drones σε βάση που βρίσκεται 120 χιλιόμετρα εντός ισραηλινού εδάφους. Την Τρίτη, πύραυλοι από τον Λίβανο ενεργοποίησαν σειρήνες αεροπορικού συναγερμού ακόμη και στο Τελ Αβίβ.
Η οργάνωση υποστήριξε ότι εισήλθε στον πόλεμο για να εκδικηθεί τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στα πρώτα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου. Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι έχει πλήξει περισσότερους από 250 στόχους της Χεζμπολάχ σε διάστημα 48 ωρών.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, σχεδόν 60.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους στον Λίβανο εξαιτίας των νέων συγκρούσεων, προστιθέμενοι στις δεκάδες χιλιάδες που είχαν ήδη εκτοπιστεί από τον πόλεμο του 2024 μεταξύ των δύο πλευρών.
Το γενικευμένο μπλακάουτ στο Ιράκ αναδεικνύει με τον πιο δραματικό τρόπο πώς μια περιφερειακή πολεμική σύγκρουση μπορεί να αποσταθεροποιήσει κρίσιμες υποδομές πέρα από τα άμεσα πεδία των μαχών. Η ενεργειακή εξάρτηση, οι θαλάσσιες οδοί εμπορίου και οι εύθραυστες πολιτικές ισορροπίες συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα, με τις διεθνείς αγορές και τη διπλωματία να παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις επόμενες κινήσεις.
