Η ενεργειακή κρίση που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναμένεται να επιβαρύνει σημαντικά την Ευρώπη για τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με νέα ανάλυση της επενδυτικής τράπεζας HSBC, οι τιμές του φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά θα παραμείνουν σημαντικά υψηλότερες από τις προηγούμενες προβλέψεις τουλάχιστον μέχρι το 2027, εξαιτίας της διαταραχής στις παγκόσμιες ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η έκθεση συνδέει άμεσα την εξέλιξη αυτή με τον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν και κυρίως με την κρίση στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο.
Η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει ουσιαστικά περιοριστεί μετά τις επιθέσεις που ξεκίνησαν τον περασμένο μήνα, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας.
Σύμφωνα με την HSBC, οι τιμές των ολλανδικών συμβολαίων φυσικού αερίου – που αποτελούν το βασικό σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά – αναμένεται πλέον να διαμορφωθούν κατά μέσο όρο στα 14 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες το 2026. Πρόκειται για επίπεδο περίπου 40% υψηλότερο από τις προηγούμενες εκτιμήσεις της τράπεζας.
Για το 2027 οι τιμές εκτιμάται ότι θα υποχωρήσουν, αλλά θα παραμείνουν σε σχετικά υψηλά επίπεδα, γύρω στα 10 δολάρια ανά εκατομμύριο θερμικές μονάδες. Μόνο μετά το 2028 προβλέπεται μια πιο σταθερή αποκλιμάκωση, με τις τιμές να κινούνται κοντά στα 8,5 δολάρια.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ
Κεντρικός παράγοντας πίσω από αυτές τις προβλέψεις είναι η σημασία των Στενών του Ορμούζ για το παγκόσμιο εμπόριο υγροποιημένου φυσικού αερίου. Περίπου το 20% των διεθνών φορτίων LNG διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα, το οποίο συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό.
Με τη ναυσιπλοΐα να αντιμετωπίζει σοβαρούς κινδύνους λόγω των στρατιωτικών επιχειρήσεων και των επιθέσεων σε πλοία, η προσφορά φυσικού αερίου στις διεθνείς αγορές περιορίζεται αισθητά.
Η μείωση αυτή αναγκάζει τις ευρωπαϊκές χώρες να πληρώνουν σημαντικά υψηλότερες τιμές για να εξασφαλίσουν φορτία LNG. Την ίδια στιγμή, οι ασιατικές αγορές αναζητούν εναλλακτικές πηγές προμήθειας, καθώς περίπου το ένα τέταρτο των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ασία προέρχεται από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – δύο χώρες των οποίων οι εξαγωγές περνούν κυρίως μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η Ευρώπη εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη σε ένα τέτοιο σοκ προσφοράς. Μετά τον ψυχρό χειμώνα που προηγήθηκε, τα αποθέματα φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αποθήκες βρίσκονται περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Η αυξημένη κατανάλωση για θέρμανση και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έχει περιορίσει τα διαθέσιμα αποθέματα, αφήνοντας την ήπειρο περισσότερο εκτεθειμένη σε πιθανές διαταραχές της αγοράς.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να ανταγωνιστεί πιο επιθετικά άλλες αγορές για την εξασφάλιση φορτίων LNG, οδηγώντας τις τιμές ακόμη υψηλότερα.
Σταθερή η κατάσταση στις ΗΠΑ
Αντίθετα, η κατάσταση στις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένει σχετικά σταθερή. Τα αμερικανικά συμβόλαια φυσικού αερίου έχουν παρουσιάσει ελάχιστες διακυμάνσεις, κυρίως λόγω των υψηλών αποθεμάτων που υπάρχουν στην εσωτερική αγορά.
Επιπλέον, οι αμερικανικοί τερματικοί σταθμοί εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου λειτουργούν ήδη σχεδόν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους.
Η ισχυρή παραγωγή και τα μεγάλα αποθέματα επιτρέπουν στις Ηνωμένες Πολιτείες – που αποτελούν τον μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG στον κόσμο – να παραμένουν σχετικά προστατευμένες από τις αναταράξεις που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Η εξάρτηση της Ευρώπης
Ωστόσο, για την Ευρώπη η εικόνα είναι διαφορετική. Η εξάρτηση από εισαγόμενα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια παρατεταμένη περίοδο ενεργειακής πίεσης.
Αν οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα συνεχιστούν και οι ροές LNG παραμείνουν περιορισμένες, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένο ενεργειακό κόστος, το οποίο ενδέχεται να επηρεάσει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τη βιομηχανική παραγωγή για αρκετά χρόνια ακόμη.
