Οι κυριότερες και μεγαλύτερες ευρωπαϊκές δυνάμεις εμφανίζονται απρόθυμες να ανταποκριθούν στο αίτημα του προέδρου Τραμπ για στρατιωτική συνδρομή στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, παρά τις έντονες εκκλήσεις και πιέσεις από την Ουάσιγκτον.
Οι κυβερνήσεις της Ευρώπης προτιμούν να επιδιώξουν διπλωματική λύση στην κρίση που έχει προκύψει μετά την ουσιαστική παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας από το Ιράν, γεγονός που έχει προκαλέσει σοβαρούς κλυδωνισμούς στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει καλέσει τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών να στείλουν πολεμικά πλοία στην περιοχή προκειμένου να προστατεύσουν την εμπορική ναυτιλία και να διασφαλίσουν τη μεταφορά πετρελαίου μέσω του στρατηγικής σημασίας περάσματος, από το οποίο μέχρι πρόσφατα περνούσε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ξεκαθάρισαν ότι δεν σκοπεύουν να εμπλακούν στρατιωτικά.
Η στάση των Μερτς και Πιστόριους
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι το Βερολίνο δεν εξετάζει συμμετοχή σε καμία στρατιωτική επιχείρηση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Όπως τόνισε, δεν υπήρξε ποτέ κοινή απόφαση για στρατιωτική επέμβαση και συνεπώς δεν τίθεται θέμα γερμανικής στρατιωτικής συνεισφοράς.
Παρότι χαρακτήρισε το ιρανικό καθεστώς πρόβλημα για τη διεθνή σταθερότητα, υπογράμμισε ότι η στρατιωτική κλιμάκωση δεν αποτελεί ρεαλιστική λύση, σημειώνοντας ότι η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών δείχνει πως οι βομβαρδισμοί δεν οδηγούν απαραίτητα σε πολιτικές αλλαγές.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Άμυνας της Γερμανίας Μπόρις Πιστόριους, ο οποίος τόνισε ότι η σύγκρουση δεν αφορά άμεσα την Ευρώπη. Όπως ανέφερε, η αποστολή λίγων ευρωπαϊκών φρεγατών δεν θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά την κατάσταση, ιδιαίτερα τη στιγμή που το αμερικανικό ναυτικό διαθέτει ήδη τεράστιες δυνάμεις στην περιοχή.
Απροθυμία και από Στάρμερ
Αντίστοιχα προσεκτική στάση κράτησε και η Βρετανία. Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι το Λονδίνο δεν επιθυμεί να παρασυρθεί σε έναν ευρύτερο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Υπογράμμισε ωστόσο ότι η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ είναι κρίσιμη για τη σταθερότητα της αγοράς πετρελαίου και ότι εξετάζονται διάφορες επιλογές σε συνεργασία με διεθνείς εταίρους.
Προτεραιρότητα η διπλωματία
Στην Ιταλία, ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι δήλωσε ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η διπλωματία. Όπως εξήγησε, η Ρώμη δεν συμμετέχει σε καμία ναυτική αποστολή που θα μπορούσε να επεκταθεί στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, ενώ εξέφρασε επιφυλάξεις και για την ιδέα διεύρυνσης της αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία έχει κυρίως αμυντικό και αντιπειρατικό χαρακτήρα.
Η στάση αυτή προκαλεί τριβές στις σχέσεις Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι η απουσία στήριξης από τους συμμάχους θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για το μέλλον του ΝΑΤΟ.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του υποστήριξε ότι οι χώρες που επωφελούνται οικονομικά από τη διέλευση πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν υποχρέωση να συμβάλουν στην προστασία τους.
«Αν δεν υπάρξει ανταπόκριση ή αν η απάντηση είναι αρνητική, θα είναι πολύ κακό για το μέλλον του ΝΑΤΟ», προειδοποίησε.
Επιφυλακτική και η Κάγια Κάλας
Παράλληλα, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες αποφάσισαν να μην επεκτείνουν προς το παρόν την εντολή της ευρωπαϊκής ναυτικής επιχείρησης στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι υπήρξε μεν ενδιαφέρον για ενίσχυση της αποστολής, αλλά όχι διάθεση αλλαγής του χαρακτήρα της.
Αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν επίσης ότι πριν ληφθούν αποφάσεις χρειάζεται σαφής εικόνα για τους στρατηγικούς στόχους των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στον πόλεμο με το Ιράν.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Εσθονίας Μάργκους Τσαχκνα δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θέλουν να γνωρίζουν ποιο είναι το συνολικό σχέδιο της Ουάσιγκτον και ποια είναι η επιδιωκόμενη κατάληξη της σύγκρουσης.
Επίδραση στις χώρες του Κόλπου
Η κρίση έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει έντονα την περιοχή του Περσικού Κόλπου. Στο λιμάνι Φουτζάιρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανεστάλη η φόρτωση πετρελαίου έπειτα από επίθεση με drone που προκάλεσε πυρκαγιά. Το λιμάνι, που βρίσκεται στον Κόλπο του Ομάν λίγο έξω από τα Στενά του Ορμούζ, διακινεί περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Παράλληλα, ένα ακόμη περιστατικό με drone κοντά στο αεροδρόμιο του Ντουμπάι προκάλεσε πυρκαγιά σε δεξαμενή καυσίμων και προσωρινές διαταραχές στις πτήσεις.
Την ίδια ώρα, η ένταση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν συνεχίζει να κλιμακώνεται. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε νέο κύμα αεροπορικών επιθέσεων εναντίον υποδομών στην Τεχεράνη, τη Σιράζ και την Ταμπρίζ, ενώ παράλληλα επεκτείνει τις χερσαίες επιχειρήσεις του στον νότιο Λίβανο.
Καθώς η σύγκρουση απειλεί να εξελιχθεί σε ευρύτερη περιφερειακή κρίση, η Ευρώπη δείχνει να επιλέγει τον δρόμο της διπλωματίας και της συγκράτησης, ακόμη κι αν αυτό προκαλεί ένταση στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.
Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν η διαφωνία αυτή θα εξελιχθεί σε βαθύτερη ρήξη μέσα στη δυτική συμμαχία.
