Στον νυχτερινό ουρανό του Ισραήλ πορτοκαλί λάμψεις διασχίζουν το σκοτάδι, ενώ οι σειρήνες αεροπορικής επιδρομής ηχούν ασταμάτητα.
Το Ιράν εντείνει τη χρήση βαλλιστικών πυραύλων εξοπλισμένων με εκρηκτικά (βόμβες) διασποράς, επιδιώκοντας να διαπεράσει τα εξελιγμένα ισραηλινά αμυντικά συστήματα.
Οι πορτοκαλί κουκκίδες που εμφανίζονται στον ουρανό δεν είναι παρά μικρές βόμβες, καθεμία με εκρηκτική ισχύ έως και πέντε κιλά. Απελευθερώνονται σε μεγάλο ύψος από την κεφαλή του πυραύλου και στη συνέχεια διασπείρονται ανεξέλεγκτα σε εκτεταμένες περιοχές.
Οι περισσότεροι ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι μεταφέρουν περίπου 24 τέτοια υποπυρομαχικά, ενώ ο τύπος πυραύλου Χορραμσάρ (Khorramshahr) μπορεί να φέρει έως και 80. Ο συγκεκριμένος πύραυλος έχει μήκος 13 μέτρα και βάρος σχεδόν 20 τόνων.
O ιρανικός βαλλιστικός πύραυλος Khorramshahr 4 με δυνατότητα μεταφοράς βομβών διασποράς © Wikimedia
Αναλύσεις επιθέσεων δείχνουν ότι τα πλήγματα διασκορπίζονται σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων, πλήττοντας τυχαία κατοικίες, επιχειρήσεις, δρόμους και δημόσιους χώρους.
Παρά τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και τη διαθεσιμότητα καταφυγίων, οι απώλειες δεν αποφεύγονται πάντα. Σε πρόσφατο περιστατικό στα περίχωρα του Τελ Αβίβ, δύο εργάτες σκοτώθηκαν όταν ένα τέτοιο υποπυρομαχικό έπληξε την περιοχή όπου βρίσκονταν εκτός προστατευμένου χώρου.
Τα πυρομαχικά διασποράς αυτού του είδους θεωρούνται εκ φύσεως ως «τυφλά» χτυπήματα, καθώς δεν στοχεύουν συγκεκριμένους στρατιωτικούς στόχους με απόλυτη ακρίβεια αλλά πλήττουν ευρείες περιοχές. Για τον λόγο αυτό, η χρήση τους σε κατοικημένες ζώνες απαγορεύεται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Διεθνείς οργανώσεις έχουν καταδικάσει τη χρήση τους, τόσο από το Ιράν σε πρόσφατες συγκρούσεις όσο και από το Ισραήλ σε παλαιότερες επιχειρήσεις.
Τι είδους βόμβες διασποράς διαθέτει το Ιράν
Το Ιράν διαθέτει διάφορους τύπους βομβών διασποράς, τόσο αεροπορικής χρήσης όσο και ενσωματωμένες σε βαλλιστικούς πυραύλους. Στον αεροπορικό τομέα, έχουν καταγραφεί πυρομαχικά τύπου RBK, σοβιετικής προέλευσης, ή ιρανικές παραλλαγές τους, τα οποία μεταφέρονται από μαχητικά αεροσκάφη και απελευθερώνουν δεκάδες έως εκατοντάδες υποπυρομαχικά κατά προσωπικού ή τεθωρακισμένων.
Πιο πρόσφατα, το Ιράν έχει εξελίξει κεφαλές διασποράς για βαλλιστικούς πυραύλους όπως ο Χορραμσάρ και άλλοι μεσαίου βεληνεκούς φορείς, οι οποίοι φέρουν cargo warheads (κεφαλές μεταφοράς διαφόρων πολεμικών φορτίων) που διασπείρουν μικρό αριθμό αλλά σχετικά βαρέων υποπυρομαχικών (περίπου 20 έως 80 μονάδες), με εκρηκτική γόμωση 5 κιλών το καθένα.
Τα υποπυρομαχικά απελευθερώνονται σε μεγάλο ύψος και καλύπτουν μεγάλη επιφάνεια, με στόχο τόσο υλικές ζημιές όσο τη διάσπαση της αντιαεροπορικής άμυνας.
Η μεταφορά τους γίνεται είτε μέσω αεροσκαφών για τα κλασικά μοντέλα, είτε μέσω βαλλιστικών πυραύλων για τις νεότερες εκδόσεις, ενώ υπάρχουν ενδείξεις και για χρήση μέσω συστημάτων πολλαπλής εκτόξευσης ρουκετών, αν και αυτά φαίνεται να είναι λιγότερο διαδεδομένα στο ιρανικό οπλοστάσιο σε σχέση με τις πυραυλικές πλατφόρμες.
Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, περίπου οι μισοί βαλλιστικοί πύραυλοι που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης φέρουν τέτοιου είδους κεφαλές. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για την ισραηλινή αντιαεροπορική άμυνα.
Αν και τα προηγμένα συστήματα αναχαίτισης μπορούν να καταστρέψουν μεγάλους πυραύλους, δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν τα μικρά, ταχύτατα υποπυρομαχικά που απελευθερώνονται. Συνήθως όταν αυτά απελευθερωθούν από τον πύραυλο-φορέα είναι πλέον αργά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και όταν ένας βαλλιστικός πύραυλος αναχαιτίζεται επιτυχώς, τα υποπυρομαχικά του έχουν ήδη διασπαρεί ή απελευθερώνονται κατά την αναχαίτιση, συνεχίζοντας την πορεία τους προς το έδαφος. Αν και το σύστημα Σιδηρούς Θόλος (Ιron Dome) του Ισραήλ μπορεί να αναχαιτίσει μέρος αυτών των απειλών, η επιτυχία δεν είναι εγγυημένη.
Μεγαλύτερη ζημιά με μικρότερο αριθμό πυραύλων
Ειδικοί εκτιμούν ότι το Ιράν έχει υιοθετήσει αυτή τη στρατηγική για να παρακάμψει τα αμυντικά συστήματα και να προκαλέσει ζημιές με μικρότερο αριθμό πυραύλων. Η επιλογή διασποράς σε μεγάλο ύψος μειώνει τον χρόνο αντίδρασης των αμυντικών συστημάτων και αυξάνει την πιθανότητα διείσδυσης.
Παράλληλα, η χρήση αυτών των όπλων φαίνεται να εξυπηρετεί και έναν δεύτερο στόχο: την εξάντληση των αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων του Ισραήλ και των συμμάχων του. Για την εξουδετέρωση ενός μόνο πυραύλου μπορεί να απαιτηθεί η εκτόξευση πολλαπλών αναχαιτιστικών βλημάτων, γεγονός που δημιουργεί πίεση σε ένα ήδη περιορισμένο απόθεμα.
Τα πλήγματα από τέτοια όπλα δεν είναι μόνο στρατιωτικά αλλά και ψυχολογικά. Με μία μόνο εκτόξευση, εκατομμύρια πολίτες οδηγούνται στα καταφύγια, διαταράσσοντας την καθημερινότητα και την οικονομική δραστηριότητα. Οι αρχές καλούν τον πληθυσμό να παραμένει σε ασφαλή σημεία ακόμη και μετά τη λήξη των σειρήνων, καθώς τα υποπυρομαχικά μπορεί να συνεχίσουν να πέφτουν.
