Σε μια περίοδο αυξανόμενων διεθνών εντάσεων και μεταβαλλόμενων ισορροπιών ισχύος – ειδικότερα στη Μέση Ανατολή – ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, απηύθυνε κάλεσμα για μια πιο δυναμική και αποφασιστική Ευρώπη, ικανή να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της απέναντι στις υπερδυνάμεις.
Μιλώντας στο κοινοβούλιο, ο Μερτς υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, με πληθυσμό περίπου 450 εκατομμυρίων πολιτών, δεν έχει λόγο να υποτιμά τη θέση της στη διεθνή σκηνή. Αντίθετα, όπως τόνισε, οφείλει να αναγνωρίσει τη δύναμή της και να αξιοποιήσει την οικονομική της επιρροή για την προάσπιση των συμφερόντων της.
Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια συγκυρία όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις κυριαρχούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ και την Κίνα, ενώ η σύγκρουση με το Ιράν προκαλεί αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές της Ευρώπης. Ο Γερμανός καγκελάριος σημείωσε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται πλέον να προσαρμοστούν σε μια νέα διατλαντική πραγματικότητα.
«Μαθαίνουμε ότι και άλλοι εξαρτώνται από εμάς — δεν είμαστε μόνο εμείς που εξαρτόμαστε από αυτούς», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει αυτό το πλεονέκτημα προς όφελός της.
Ισορροπίες και με την Ουάσιγκτον
Παρά την κριτική του προσέγγιση, ο Μερτς επιχείρησε να διατηρήσει ισορροπίες στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον, επισημαίνοντας ότι η σύγκρουση δεν θα πρέπει να επιβαρύνει τις διατλαντικές σχέσεις. Ωστόσο, άφησε να εννοηθεί ότι θα είχε συμβουλεύσει διαφορετική προσέγγιση όσον αφορά τις στρατιωτικές ενέργειες κατά του Ιράν.
Στο παρασκήνιο, η Ευρώπη φαίνεται να εξετάζει πιο ενεργά τα μέσα με τα οποία μπορεί να ενισχύσει την κυριαρχία και την επιρροή της. Οι πρόσφατες δηλώσεις Τραμπ για ενδεχόμενη απόκτηση της Γροιλανδία, εδάφους της Δανία, έχουν εντείνει τις ανησυχίες και έχουν οδηγήσει σε πιο συγκεκριμένες συζητήσεις για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
Οι δηλώσεις του Μερτς αναμένεται να αποτελέσουν βασικό σημείο αναφοράς στη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου οι ηγέτες θα συζητήσουν τόσο τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή όσο και την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Το μήνυμα από το Βερολίνο είναι σαφές: σε έναν κόσμο όπου η ισχύς και η επιρροή επανακαθορίζονται, η Ευρώπη καλείται να αξιοποιήσει το βάρος της όχι μόνο για να προστατεύσει τα συμφέροντά της, αλλά και για να διατηρήσει τη διεθνή τάξη και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών.
