Ιράν: Οι ΗΠΑ εξετάζουν ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων, καθώς πλήττονται εγκαταστάσεις LNG – Νέες απειλές Τραμπ

Ζυγίζουν στρατιωτικές επιλογές οι ΗΠΑ. Ζημιές σε κρίσιμες υποδομές LNG και φόβοι για παγκόσμιες επιπτώσεις. Πάνω από 113 δολ. το πετρέλαιο, έφτασε τα 70 ευρώ ανά MWh το φυσικό αέριο

Ισραηλινό πλήγμα σε διυλιστήριο πετρελαίου Shahran στο Ιράν ©EPA/ABEDIN TAHERKENAREH

Γρίφος τι θα γίνει με την πολεμική κρίση στο Ιράν. Η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ζυγίζει την ανάπτυξη χιλιάδων επιπλέον στρατιωτικών για να ενισχύσουν αυτούς που συμμετέχουν ήδη στον πόλεμο εναντίον του Ιράν, μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων Reuters, επικαλούμενο πηγές του ενήμερες σχετικά, συμπεριλαμβανομένων αξιωματούχων των ΗΠΑ, που δεν κατονομάζει.

Παράλληλα, η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται επικίνδυνα, όσο εντείνονται οι επιθέσεις σε βασικές ενεργειακές υποδομές πυροδοτώντας αναταράξεις στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να ξεπερνούν τα 113 δολ. το βαρέλι και το φυσικό αέριο στην Ευρώπη να σκαρφαλώνει κοντά στα 70 ευρώ ανά MWh.

Το Ιράν και το Ισραήλ ανταλλάσσουν πλήγματα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση με σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες, με τον Τραμπ να πιέζει Ιράν και Ισραήλ, σύμφωνα με το Bloomberg, για αποκλιμάκωση μετά τα πλήγματα σε ενεργειακούς κόμβους LNG στην περιοχή.

Σύμφωνα με το Reuters, η ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων θα έδινε στον πρόεδρο Τραμπ «επιπρόσθετες επιλογές» για την περίπτωση να αποφασίσει να επεκτείνει τις επιχειρήσεις, καθώς ο πόλεμος βρίσκεται στην τρίτη του εβδομάδα.

Σε αυτές τις «επιλογές» συμπεριλαμβάνονται πιθανές επιχειρήσεις για να εξασφαλιστεί η ασφαλής ναυσιπλοΐα στο στενό του Χορμούζ, για τις οποίες θα χρειαστούν κυρίως αεροπορικά και ναυτικά μέσα, αλλά πιθανόν και η ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων σε παράκτιες περιοχές του Ιράν, πάντα κατά τις πηγές του Reuters.

Συζητείται η αποστολή χερσαίων δυνάμεων στο νησί Χαργκ, σύμφωνα με πηγές και αξιωματούχους. Μια από τις πηγές ωστόσο τόνισε πως τέτοια επιχείρηση θα ήταν εξ ορισμού εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς το νησί αυτό, από το οποίο εξάγεται το 90% του ιρανικού πετρελαίου, βρίσκεται εντός εμβέλειας πυραύλων και μη επανδρωμένων εναέριων αεροσκαφών.

Οι ΗΠΑ βομβάρδισαν στρατιωτικούς στόχους στο νησί Χαργκ του Ιράν στις 13 Μαρτίου

Οι ΗΠΑ βομβάρδισαν στρατιωτικούς στόχους στο νησί τη 13η Μαρτίου και ο πρόεδρος Τραμπ έχει απειλήσει επίσης να καταστρέψει τις ιρανικές ενεργειακές υποδομές στο Χαργκ, όμως λόγω της ζωτικής σημασίας του η κατάληψή του θα είχε περισσότερα οφέλη από την καταστροφή των εγκαταστάσεων, εκτιμούν αναλυτές.

Η ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων, ακόμη κι αν τους ανατεθούν περιορισμένης έκτασης αποστολές, ενέχει μεγάλα πολιτικά ρίσκα για τον αμερικανό πρόεδρο, με δεδομένο το χαμηλό επίπεδο υποστήριξης της κοινής γνώμης των ΗΠΑ στον πόλεμο.

Έχει επίσης συζητηθεί ενδεχόμενο να ανατεθεί στις ειδικές δυνάμεις να πάρουν από το Ιράν το ουράνιο υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, σύμφωνα με μια από τις πηγές. Η πηγή αυτή σημείωσε πως δεν νομίζει πως κάτι τέτοιο θα γίνει άμεσα, αλλά δεν θέλησε να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες για ζητήματα επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Ειδικοί έχουν επισημάνει πως κάτι τέτοιο θα ήταν άκρως περίπλοκο. Οι ΗΠΑ έχουν διεξαγάγει πάνω από 7.800 αεροπορικούς βομβαρδισμούς αφότου άρχισε ο πόλεμος και έχουν βυθίσει ή πλήξει κάπου 120 πολεμικά πλοία του Ιράν, σύμφωνα με δεδομένα που δημοσιοποίησε χθες Τετάρτη το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), που επιβλέπει τους χονδρικά 50.000 αμερικανούς στρατιωτικούς στη Μέση Ανατολή.

Ακόμη και χωρίς εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν, οι ΗΠΑ έχουν υποστεί 13 απώλειες στρατιωτικών στον πόλεμο, κατά τα επίσημα δεδομένα, ενώ 200 μέλη των ενόπλων δυνάμεών τους έχουν τραυματιστεί, αν και ελαφρά τα περισσότερα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ως πρότινος μαινόταν εναντίον προκατόχων του για τους «αιώνιους πολέμους» στους οποίους ενέπλεξαν τις ΗΠΑ στο εξωτερικό, αλλά αφότου εξαπέλυσε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ιράν δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να αναπτύξει χερσαίες δυνάμεις –«άρβυλα επί του πεδίου» (boots on the ground) κατά το στρατιωτικοπολιτικό ιδιόλεκτο στην Ουάσιγκτον– στην Ισλαμική Δημοκρατία.

Πάντως δεν έχει πάρει ακόμη κάποια «απόφαση», πάντα σύμφωνα με τις πηγές του Reuters. Ο αμερικανός πρόεδρος συνεχίζει να τηρεί επαμφοτερίζουσα στάση όσον αφορά το στενό του Χορμούζ. Ενώ αρχικά διαβεβαίωνε ότι το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό θα συνοδεύει «πολύ σύντομα» εμπορικά πλοία να το διασχίζουν, κατόπιν κάλεσε συμμάχους να «βοηθήσουν» να ανοίξει και πλέον –αφού πολλές πρωτεύουσες αρνήθηκαν περισσότερο ή λιγότερο ευγενικά να εμπλακούν σε τέτοιο εγχείρημα–, ο ρεπουμπλικάνος αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να αφήσει τα πράγματα ως έχουν.

«Διερωτώμαι τι θα γινόταν αν ‘τελειώναμε’ ό,τι απομένει από το ιρανικό τρομοκρατικό κράτος κι αφήναμε στις χώρες που το χρησιμοποιούν, εμείς δεν το κάνουμε, την ευθύνη για το λεγόμενο ‘στενό’;» σχολίασε χθες μέσω Truth Social.

Ο Τραμπ ζητεί αποκλιμάκωση των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις

Πάντως, μετά το μπαράζ πληγμάτων σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή που προκαλούν ρίγη σε αγορές και οικονομίες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κάλεσε σε αποκλιμάκωση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή, μετά τα πλήγματα από το Ιράν και το Ισραήλ που προκάλεσαν σοκ στις παγκόσμιες αγορές. Οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, με τις ενεργειακές ροές να επηρεάζονται άμεσα.

Στο Κατάρ, η βιομηχανική πόλη Ras Laffan — όπου βρίσκεται η μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως — υπέστη «εκτεταμένες ζημιές» μετά από ιρανική επίθεση που προκάλεσε πυρκαγιά. Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ έπληξε το κοίτασμα South Pars, βασικό πυλώνα της ενεργειακής υποδομής του Ιράν.

Ιράν: Κρίσιμο πλήγμα στο South Pars και ενεργειακές συνέπειες

Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι οι ΗΠΑ δεν συμμετείχαν στην επίθεση στο South Pars, προσθέτοντας ότι το Ισραήλ θα αποφύγει περαιτέρω πλήγματα στην περιοχή. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση του Ιράν σε εγκαταστάσεις LNG στο Κατάρ θα οδηγήσει σε μαζική αμερικανική αντίδραση.

Οι δηλώσεις αυτές είχαν άμεσο αντίκτυπο στις αγορές: οι τιμές του πετρελαίου περιόρισαν τα κέρδη τους, ενώ τα futures των αμερικανικών χρηματιστηριακών δεικτών κατέγραψαν άνοδο.

Το South Pars αποτελεί κεντρικό στοιχείο της ενεργειακής παραγωγής του Ιράν, καθώς τροφοδοτεί τόσο την ηλεκτροπαραγωγή όσο και τη βιομηχανική δραστηριότητα. Ακόμη και περιορισμένες διαταραχές μπορούν να προκαλέσουν ενεργειακές ελλείψεις και οικονομική πίεση.

Απειλές του Ιράν και αναταραχή στις αγορές ενέργειας

Λίγες ώρες πριν τις επιθέσεις, η Τεχεράνη είχε προειδοποιήσει ότι ενεργειακές εγκαταστάσεις στις χώρες του Κόλπου θα θεωρούνται «νόμιμοι στόχοι». Σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, εγκαταστάσεις σε Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρίσκονται σε κίνδυνο.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί κατά περίπου 50% από την έναρξη του πολέμου, καθώς τα προβλήματα στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ περιορίζουν τη ναυσιπλοΐα και μειώνουν την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η κρίση περιπλέκει τις προσπάθειες των ΗΠΑ να σταθεροποιήσουν τις αγορές και να προστατεύσουν τους καταναλωτές. Ο Τραμπ προχώρησε ακόμη και σε προσωρινή άρση ενός παλαιού ναυτιλιακού κανονισμού για να μειώσει το κόστος μεταφοράς ενέργειας.

Ιράν και Στενά του Ορμούζ: Στρατηγική σημασία και διεθνείς παρεμβάσεις

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κρίσιμος κόμβος για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, αλλά η πρόσβαση είναι πλέον περιορισμένη. Ο Τραμπ εξέφρασε απογοήτευση για την απροθυμία άλλων χωρών να συμβάλουν στην ασφάλεια της περιοχής.

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε ότι οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της χώρας δεν θα αποδώσουν και προειδοποίησε για ανεξέλεγκτες συνέπειες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Παράλληλα, η Ρωσία ανακοίνωσε σχέδια για συνοδεία εμπορικών πλοίων, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται διατεθειμένα να συμβάλουν στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Κλιμάκωση της σύγκρουσης και ανθρώπινες απώλειες

Η σύγκρουση εντείνεται περαιτέρω, με το Ιράν να εξαπολύει νέες επιθέσεις με πυραύλους και drones σε χώρες του Κόλπου, ενώ επιβεβαίωσε τη δολοφονία υψηλόβαθμων αξιωματούχων του, όπως ο Αλί Λαριτζανί και ο Γολαμρεζά Σολεϊμανί. Επιθέσεις σημειώθηκαν και στο Τελ Αβίβ, με θύματα αμάχους.

Συνολικά, ο αριθμός των νεκρών ξεπερνά τις 4.000, με την πλειονότητα στο Ιράν. Οι απώλειες επεκτείνονται σε όλη τη Μέση Ανατολή, ενώ οι ΗΠΑ έχουν χάσει 13 στρατιωτικούς.

Την ίδια στιγμή, οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί σημαντικά, εντείνοντας τις πολιτικές πιέσεις ενόψει εκλογών. Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι πρόκειται για προσωρινό φαινόμενο, η οικονομική επιβάρυνση των πολιτών είναι εμφανής.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι τα πλήγματα στο South Pars σηματοδοτούν στροφή προς την αποδυνάμωση της οικονομικής ισχύος του Ιράν. Ωστόσο, όπως σημειώνουν ειδικοί, το ιρανικό καθεστώς παραμένει ανθεκτικό, με σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις που μπορούν να παρατείνουν τη σύγκρουση.

Η κρίση συνεχίζει να εξελίσσεται, με αβέβαιη έκβαση και σημαντικούς κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια.

Ιράν: Απειλές Τραμπ μετά τις επιθέσεις στο Κατάρ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε με καταστροφή του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου του Ιράν, εάν η Τεχεράνη συνεχίσει τις επιθέσεις κατά του Κατάρ. Όπως δήλωσε, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να «ανατινάξουν μαζικά» το κοίτασμα South Pars, ακόμη και χωρίς τη συναίνεση του Ισραήλ.

Η τοποθέτηση αυτή ακολούθησε ιρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κατάρ, μίας εκ των σημαντικότερων χωρών εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως.

Πλήγματα σε υποδομές και αντίποινα του Ιράν

Το Ισραήλ επιβεβαιώθηκε ότι έπληξε το ιρανικό τμήμα του υπεράκτιου κοιτάσματος South Pars στον Περσικό Κόλπο, αν και ο Τραμπ υποστήριξε πως οι ΗΠΑ δεν είχαν γνώση της επιχείρησης. Σε αντίποινα, το Ιράν εξαπέλυσε επιθέσεις στη μονάδα υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Ras Laffan του Κατάρ.

Η κρατική εταιρεία QatarEnergy έκανε λόγο για εκτεταμένες ζημιές, ενώ οι αρχές διαβεβαίωσαν ότι οι πυρκαγιές τέθηκαν υπό έλεγχο χωρίς να υπάρξουν θύματα.

Παράλληλα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανεστάλη η λειτουργία εγκαταστάσεων φυσικού αερίου λόγω πτώσης συντριμμιών πυραύλων. Οι αρχές καταδίκασαν τις επιθέσεις του Ιράν, χαρακτηρίζοντάς τες σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Στενό του Ορμούζ: Στρατηγικός κόμβος και ανησυχία

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της κρίσης, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο αποκλεισμός του από το Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στη ναυσιπλοΐα.

Σύμφωνα με τον Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός, χιλιάδες πλοία και δεκάδες χιλιάδες ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή, ενώ εξετάζεται η δημιουργία ασφαλούς θαλάσσιου διαδρόμου.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ζήτησε την επιβολή μορατόριουμ στις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας των αμάχων και της ενεργειακής ασφάλειας.

Ο πόλεμος, που βρίσκεται στην τρίτη εβδομάδα του, έχει προκαλέσει περισσότερους από 2.200 θανάτους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο. Η σύγκρουση επεκτείνεται, με τη Χεζμπολά να εμπλέκεται ενεργά, αυξάνοντας τον κίνδυνο γενικευμένης αποσταθεροποίησης στην περιοχή.

Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με το Ιράν στο επίκεντρο μιας κρίσης που απειλεί τόσο τη γεωπολιτική ισορροπία όσο και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.

Η Σαουδική Αραβία επιφυλάσσεται να τις επιθέσεις του Ιράν

Η Σαουδική Αραβία διεμήνυσε σήμερα ότι επιφυλάσσεται του δικαιώματος να ανταποδώσει με στρατιωτικά μέσα, «εάν κριθεί αναγκαίο», τις επιθέσεις του Ιράν, που βάζει στο στόχαστρο τη χώρα, όπως και άλλα κράτη του Κόλπου, με drones και πυραύλους.

«Επιφυλασσόμαστε του δικαιώματος να διεξαγάγουμε στρατιωτικές επιχειρήσεις αν είναι απαραίτητο», δήλωσε σε δημοσιογράφους ο σαουδάραβας υπουργός Εξωτερικών, ο πρίγκιπας Φάισαλ μπιν Φαρχάν, έπειτα από συνεδρίαση στο Ριάντ στην οποία συμμετείχαν κάπου δέκα ομόλογοί του από αραβικές ή μουσουλμανικές χώρες.

Το Ιράν «προσπαθεί να ασκήσει πίεση στους γείτονές του» με τις επιθέσεις αυτές, έκρινε ο ΥΠΕΞ, προσθέτοντας πως «το βασίλειο δεν πρόκειται να υποκύψει σε πιέσεις, αντίθετα η πίεση θα αποβεί σε βάρος αυτών που την ασκούν».

Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε χθες ότι έγινε στόχος νέων ιρανικών επιθέσεων. Ισχυρές εκρήξεις ακούστηκαν στην πρωτεύουσα Ριάντ, σύμφωνα με ανταποκριτές του Γαλλικού Πρακτορείου. Το υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι αναχαιτίστηκαν και καταστράφηκαν βαλλιστικοί πύραυλοι.

«Το ότι στοχοποιήθηκε το Ριάντ ενώ συνεδρίαζαν πολλοί διπλωμάτες (…) Νομίζω πως αυτό ήταν η πιο σαφής ένδειξη ότι το Ιράν δεν πιστεύει στη διπλωματία», δεν πιστεύει στη σημασία του να κάνει «διάλογο με τους γείτονές του», επέμεινε ο σαουδάραβας υπουργός Εξωτερικών Φάισαλ.

Καταδίκασε τις επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον «πολιτικών εγκαταστάσεων» σε κράτη του Κόλπου. «Ούτε η Σαουδική Αραβία, ούτε οι χώρες του Κόλπου αποδέχονται (…) τον εκβιασμό, και κάθε κλιμάκωση θα ακολουθηθεί από κλιμάκωση», προειδοποίησε.

Σε κοινή ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών στο Ριάντ, τονίστηκε πως καταδίκασαν «την εσκεμμένη χρήση βαλλιστικών πυραύλων και drones για να στοχοποιούνται κατοικημένες περιοχές και πολιτικές υποδομές» και επαναβεβαιώνεται «το δικαίωμα των κρατών να αμυνθούν», ενώ διατυπώθηκε η απαίτηση στο Ιράν «να σταματήσει αμέσως τις επιθέσεις του».