Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια, με την πρόεδρό της, Κριστίν Λαγκάρντ, να στέλνει σαφές μήνυμα ότι η νομισματική πολιτική θα παραμείνει προσανατολισμένη στη σταθεροποίηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα, σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Όπως υπογράμμισε, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει επιβαρύνει σημαντικά τις προοπτικές της οικονομίας, δημιουργώντας ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς για την ανάπτυξη. Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές, κυρίως μέσω της ανόδου των τιμών της ενέργειας, η οποία αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τον βραχυπρόθεσμο πληθωρισμό.
Οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση της σύρραξης, αλλά και από το πόσο οι αυξήσεις στην ενέργεια θα περάσουν στις τιμές καταναλωτή και στην οικονομία συνολικά.
Νέες προβλέψεις για πληθωρισμό και ανάπτυξη
Η ΕΚΤ αναθεώρησε ανοδικά τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό, ενσωματώνοντας δεδομένα έως τις 11 Μαρτίου. Ο γενικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,6% το 2026, στο 2% το 2027 και στο 2,1% το 2028.
Για τον δομικό πληθωρισμό (χωρίς ενέργεια και τρόφιμα), οι προβλέψεις είναι 2,3% το 2026, 2,2% το 2027 και 2,1% το 2028, επίσης υψηλότερες σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, κυρίως λόγω των ενεργειακών τιμών.
Αντίθετα, η ανάπτυξη αναθεωρείται προς τα κάτω. Η οικονομία της ευρωζώνης αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 0,9% το 2026, 1,3% το 2027 και 1,4% το 2028, αντανακλώντας τις επιπτώσεις του πολέμου στις αγορές εμπορευμάτων, στα εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη.
Ανθεκτικότητα, αλλά με κινδύνους
Παρά τις πιέσεις, η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι η οικονομία της ευρωζώνης εμφανίζει ανθεκτικότητα. Η κατανάλωση στηρίζεται από την αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων και τη χαμηλή ανεργία, ενώ επενδύσεις συνεχίζονται, ιδίως σε τομείς όπως η τεχνολογία, η άμυνα και οι υποδομές.
Ωστόσο, ο πόλεμος διαταράσσει τις αγορές ενέργειας και πλήττει την εμπιστοσύνη, οδηγώντας σε χαμηλότερες εκτιμήσεις για κατανάλωση και επενδύσεις, κυρίως για το 2026.
Προειδοποίηση για ενεργειακό σοκ
Η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι ένα παρατεταμένο σοκ στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη από τα βασικά σενάρια.
Ο κίνδυνος ενισχύεται αν υπάρξουν δευτερογενείς επιπτώσεις, όπως αυξήσεις μισθών ή γενικευμένες αυξήσεις τιμών πέραν της ενέργειας.
Στρατηγική «βήμα-βήμα» για τα επιτόκια
Η Λαγκάρντ επανέλαβε ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να λαμβάνει αποφάσεις για τα επιτόκια με βάση τα δεδομένα και ανά συνεδρίαση, χωρίς να δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία.
Οι αποφάσεις θα βασίζονται στην πορεία του πληθωρισμού, στα εισερχόμενα οικονομικά στοιχεία και στην αποτελεσματικότητα της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.
Οι βασικοί κίνδυνοι
Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι καθοδικοί, κυρίως λόγω του πολέμου, της αβεβαιότητας και των πιθανών διαταραχών στο διεθνές εμπόριο.
Αντίθετα, οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, ειδικά αν οι ενεργειακές τιμές παραμείνουν υψηλές για μεγάλο διάστημα ή επηρεάσουν ευρύτερα την οικονομία.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ κατέληξε ότι η Τράπεζα είναι έτοιμη να προσαρμόσει όλα τα εργαλεία της, εφόσον χρειαστεί, ώστε να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και την ομαλή λειτουργία της οικονομίας.
