Αυξανόμενη ανησυχία επικρατεί μεταξύ συμμάχων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς εκτιμούν ότι η εξέλιξη της σύγκρουσης με το Ιράν ενδέχεται να ξεφεύγει από τον έλεγχό του, παρά την αρχική εκτίμηση ότι θα επρόκειτο για μια σύντομη και στοχευμένη στρατιωτική επιχείρηση.
Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν επιθέσεις με πυραύλους cruise Tomahawk στα τέλη του περασμένου μήνα, πολλοί στο περιβάλλον του Τραμπ θεωρούσαν ότι η επιχείρηση θα είχε περιορισμένη διάρκεια, στα πρότυπα προηγούμενων στρατιωτικών ενεργειών.
Η στρατηγική των «ανοιχτών στόχων» του προέδρου ενίσχυε την πεποίθηση ότι θα μπορούσε να κηρύξει το τέλος των επιχειρήσεων όποτε το έκρινε πολιτικά σκόπιμο.
Η Τεχεράνη καθορίζει ρυθμό και διάρκεια
Ωστόσο, περισσότερο από δύο εβδομάδες μετά, η εικόνα έχει αλλάξει. Σύμφωνα με πηγές κοντά στον Λευκό Οίκο, οι επιθέσεις του Ιράν σε δεξαμενόπλοια στο Στενό του Ορμούζ, αλλά και σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις στις γειτονικές χώρες του Κόλπου, έχουν μεταβάλει τους όρους της σύγκρουσης, δημιουργώντας πιέσεις για περαιτέρω κλιμάκωση.
Όπως επισημαίνουν, η Τεχεράνη φαίνεται πλέον να καθορίζει τον ρυθμό και τη διάρκεια της εμπλοκής, περιορίζοντας τα περιθώρια ελιγμών της Ουάσινγκτον.
Κεντρικός φόβος είναι ότι η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ — από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου — ενδέχεται να απαιτήσει στρατιωτικό έλεγχο περιοχών της ιρανικής ακτογραμμής. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα σήμαινε σχεδόν αναπόφευκτα ανάπτυξη αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων, κάτι που ο Τραμπ είχε επανειλημμένα απορρίψει στο παρελθόν.
Φόβοι μακροχρόνιου πολέμου
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία στους υποστηρικτές της γραμμής «America First», οι οποίοι φοβούνται ότι ο πρόεδρος οδηγείται σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, αντίθετα με τις προεκλογικές του δεσμεύσεις.
Παράλληλα, η άνοδος των τιμών της ενέργειας εντείνει την πολιτική πίεση: το πετρέλαιο έχει αυξηθεί από επίπεδα κάτω των 70 δολαρίων σε περίπου 115 δολάρια το βαρέλι, ενώ η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ έχει φτάσει τα 3,70 δολάρια, αυξημένη κατά περίπου 25% μέσα σε έναν μήνα.
Παρά τις ανησυχίες, ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι η στρατιωτική επιχείρηση εξελίσσεται επιτυχώς. Αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν έχουν μειωθεί κατά 90% και οι επιθέσεις με drones κατά 95%, ενώ τονίζουν ότι ο πρόεδρος είχε προβλέψει τις κινήσεις της Τεχεράνης και έχει ήδη πλήξει κρίσιμες δυνατότητές της.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, με την ανάπτυξη δυνάμεων που περιλαμβάνουν περίπου 2.000 πεζοναύτες και δυνατότητες για περιορισμένες χερσαίες επιχειρήσεις. Η κίνηση αυτή εντείνει τα σενάρια για πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση, ακόμη και αν η επίσημη στρατηγική παραμένει επικεντρωμένη σε αεροπορικά και πυραυλικά πλήγματα.
Εναλλακτικές μορφές πίεσης του Ιράν
Ορισμένοι σύμμαχοι του Τραμπ προτείνουν εναλλακτικές μορφές πίεσης προς το Ιράν, όπως επιχειρήσεις στον κυβερνοχώρο, στοχοποίηση οικονομικών πόρων και ενίσχυση ναυτικών επιχειρήσεων μέσω συμμάχων. Ωστόσο, αναγνωρίζουν ότι κάθε νέο βήμα κλιμάκωσης περιορίζει τις επιλογές αποφυγής μιας ευρύτερης στρατιωτικής σύγκρουσης.
Τέλος, η εξόντωση της ιρανικής ηγεσίας, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Χαμενεΐ, φαίνεται να έχει σκληρύνει τη στάση της Τεχεράνης, με ορισμένους να εκτιμούν ότι η νέα ηγεσία ενδέχεται να είναι ακόμη πιο αδιάλλακτη.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η προοπτική εξόδου από τη σύγκρουση γίνεται ολοένα και πιο αβέβαιη, εντείνοντας τους φόβους για μια παρατεταμένη και ανεξέλεγκτη κρίση.
