Τουλάχιστον 39 διυλιστήρια πετρελαίου, πεδία φυσικού αερίου και άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις σε εννέα χώρες έχουν υποστεί ζημιές από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ άρχισαν να βομβαρδίζουν το Ιράν, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times. Μερικά έχουν πληγεί από drones. Αρκετά έχουν πληγεί περισσότερες από μία φορές.
Καθώς οι επιθέσεις κλιμακώνονται, και οι δύο πλευρές βλέπουν όλο και περισσότερο την ενέργεια ως έναν ισχυρό στόχο – έναν στόχο που είναι ικανός να προκαλέσει σοβαρά οικονομικά πλήγματα. Το Ιράν εξαρτάται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο για να συνεχίσει να λειτουργεί ως κράτος και για να μπορέσει η κυβέρνησή του να παραμένει στη θέση της, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να αποτρέψουν την περαιτέρω αύξηση των τιμών.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πότε η σφιχτή λαβή του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, ένα στενό αλλά κρίσιμο πέρασμα στη νότια ακτή του, θα χαλαρώσει αρκετά για να περάσουν τα περισσότερα πλοία. Είναι επίσης πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να ολοκληρωθούν οι επισκευές που απαιτούνται για την παραγωγή και την επεξεργασία πετρελαίου και φυσικού αερίου εξαρχής.
«Όσο περισσότερο διαρκεί αυτός ο πόλεμος, τόσο πιο πιθανό είναι οι δύο πλευρές να παίξουν τα ισχυρότερα χαρτιά ενεργειακής μόχλευσης», δήλωσε ο Clayton Seigle, ειδικός σε θέματα ενέργειας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, μια ερευνητική ομάδα της Ουάσινγκτον. «Οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις δεν είναι εύκολα αναστρέψιμες».
Για να καταμετρήσουν τον αριθμό των επιθέσεων και των διακοπών σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή, οι New York Times εξέτασαν δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών, κρατικών και ιδιωτικών εταιρειών ενέργειας. Οι Times εξέτασαν επίσης λίστες που συνέταξαν οι ClearView Energy Partners και το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου, δύο ερευνητικές εταιρείες, και στη συνέχεια επαλήθευσαν τα ευρήματά τους.
Η σημασία του τερματικού σταθμού LNG στο Κατάρ
Μέχρι την Παρασκευή, οι NYT είχαν βρει τουλάχιστον 47 επιθέσεις, αν και δεν υπάρχει επίσημη καταγραφή και μπορεί να έχουν συμβεί περισσότερες. Επιθέσεις συμβαίνουν φαινομενικά κάθε μέρα.
Η σημασία της ενέργειας στον πόλεμο έγινε ακόμη πιο ξεκάθαρη αφότου το Ισραήλ χτύπησε εγκαταστάσεις που συνδέονται με το κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν την Τετάρτη. Το Ιράν απάντησε επιτιθέμενο στον Κόλπο. Τουλάχιστον δέκα τοποθεσίες υπέστησαν ζημιές αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με τους Times, συμπεριλαμβανομένου ενός ενεργειακού κόμβου στο Κατάρ, καθώς και διυλιστηρίων πετρελαίου στο Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ.
Οι διάφορες επιθέσεις οδήγησαν τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στα ύψη, καθώς υπάρχει ανησυχία ότι μεγάλο μέρος της παραγόμενης ενέργειας του Κόλπου θα μπορούσε να παραμείνει ουσιαστικά αποκλεισμένο για κάποιο χρονικό διάστημα, πιθανώς μήνες. Το αργό πετρέλαιο Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς πετρελαίου, ξεπέρασε για λίγο τα 119 δολάρια το βαρέλι το πρωί της Πέμπτης, προτού υποχωρήσει. Το πετρέλαιο έφτανε κάτω από 73 δολάρια το βαρέλι πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, μια τιμή που αντανακλούσε ωστόσο ήδη την πιθανότητα ενός πολέμου.
«Ήταν ένα σωρευτικό αποτέλεσμα που πραγματικά οδήγησε σε αυτήν την κρίση», δήλωσε ο Raad Alkadiri, αναλυτής πολιτικού κινδύνου με έδρα την Ουάσινγκτον, ο οποίος ειδικεύεται στην ενέργεια και τη Μέση Ανατολή.
Ενώ το πετρέλαιο βρίσκεται στο επίκεντρο, οι αναλυτές ανησυχούν ιδιαίτερα για τη ζημιά στον μεγαλύτερο τερματικό σταθμό εξαγωγής φυσικού αερίου στον κόσμο, που ονομάζεται Ras Laffan, στις ακτές του Κατάρ.
Η εγκατάσταση, η οποία λειτουργεί από την κρατική εταιρεία QatarEnergy, ψύχει το φυσικό αέριο σε υγρό που μπορεί να φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια και να μεταφερθεί. Αλλά το Κατάρ δήλωσε την τρίτη ημέρα του πολέμου ότι είχε σταματήσει να παράγει υγροποιημένο φυσικό αέριο, επικαλούμενο τις στρατιωτικές επιθέσεις.
Οι επιθέσεις αυτής της εβδομάδας προκάλεσαν περαιτέρω ζημιές, θέτοντας σε κίνδυνο το 17% της ικανότητας εξαγωγής LNG της χώρας, δήλωσε την Πέμπτη, 19 Μαρτίου η QatarEnergy, προσθέτοντας ότι η αποκατάσταση των ζημιών θα μπορούσε να διαρκέσει έως και πέντε χρόνια.
Σημειώνεται ότι δεν υπάρχει εύκολη αντικατάσταση για αυτό το καύσιμο, το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τη θέρμανση κατοικιών. Και υπάρχει μικρή εφεδρική ικανότητα LNG σε άλλες χώρες.
Άλλα τρωτά σημεία περιλαμβάνουν τους τερματικούς σταθμούς εξαγωγής πετρελαίου όπου τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία ανακατευθύνουν το πετρέλαιο για να αποφύγουν τα Στενά του Ορμούζ. Μία από αυτές τις περιοχές, στα Εμιράτα, έγινε στόχος μόλις αυτή την εβδομάδα. Ένα διυλιστήριο κοντά στην άλλη, στη Σαουδική Αραβία, χτυπήθηκε επίσης από ένα drone.
«Θα μπορούσε να γίνει πολύ χειρότερο αν η τρέλα συνεχίσει να επικρατεί», δήλωσε ο Charif Souki, πρώην διευθύνων σύμβουλος της Cheniere Energy με έδρα το Χιούστον, μιας μεγάλης εταιρείας LNG. «Αλλά υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι που έχουν έννομο συμφέρον να μην αφήσουν την κατάσταση να ξεφύγει πολύ από τον έλεγχο».
Πράγματι, χώρες σε όλο τον κόσμο έχουν συμφωνήσει να απελευθερώσουν πετρέλαιο από αποθήκες έκτακτης ανάγκης για να περιορίσουν την άνοδο των τιμών. Ο αμερικανικός στρατός επιτίθεται επίσης σε ιρανικά πλοία και drones σε μια προσπάθεια να καθαρίσει τα Στενά του Ορμούζ, και η κυβέρνηση Τραμπ δήλωσε ότι θα άρει τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο για να μειώσει τις τιμές.
Σε πολλές περιπτώσεις, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε πόσο σοβαρή είναι η ζημιά σε κάθε μία εγκατάσταση.
Όπως το έθεσε ο Kevin Book, διευθύνων σύμβουλος της ClearView Energy Partners, «Το τελευταίο πράγμα που πιθανώς θέλουν να κάνουν είναι να πουν στο Ιράν: “Έχασες, προσπάθησε ξανά”».
