Η ένταση στη Μέση Ανατολή παραμένει σε οριακό σημείο, καθώς το Ισραήλ συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο έδαφος του Ιράν, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να κερδίσει χρόνο μέσω διπλωματικών κινήσεων, αναβάλλοντας προσωρινά πλήγματα σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν το Σαββατοκύριακο ήταν «παραγωγικές», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι η Ουάσινγκτον θα αναβάλει για πέντε ημέρες τα σχεδιαζόμενα στρατιωτικά πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις ενέργειας και ηλεκτροπαραγωγής, μια απόφαση που είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν σημαντική πτώση μετά από εβδομάδες έντονης ανόδου.
Παρά τη σχετική αισιοδοξία που επιχειρεί να καλλιεργήσει η αμερικανική πλευρά, η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν έχει υπάρξει καμία απευθείας επικοινωνία με τις ΗΠΑ, γεγονός που καταδεικνύει το βαθύ χάσμα εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών.
Ωστόσο, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι τις τελευταίες ημέρες πολλαπλά κράτη λειτουργούν ως διαμεσολαβητές, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η κλιμάκωση, ιδιαίτερα γύρω από ευαίσθητους στόχους όπως ενεργειακές εγκαταστάσεις και δίκτυα ηλεκτροδότησης.
Το Ισραήλ κλιμακώνει τις επιθέσεις
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ όχι μόνο δεν μειώνει την ένταση των επιχειρήσεών του, αλλά φαίνεται να εντείνει τα πλήγματα. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι διεξάγει επιθέσεις σε στόχους του ιρανικού καθεστώτος «στην καρδιά της Τεχεράνης».
Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές και αναφορές από την περιοχή, τα πλήγματα επικεντρώνονται σε κυβερνητικά κτίρια, εγκαταστάσεις ασφαλείας, καθώς και σε υποδομές που φέρονται να συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Επιπλέον, αναφέρονται επιθέσεις σε στρατηγικά σημεία γύρω από την πρωτεύουσα, όπως κέντρα διοίκησης, αποθήκες οπλισμού και κρίσιμες επικοινωνιακές εγκαταστάσεις.
Παράλληλα, πληροφορίες κάνουν λόγο για χτυπήματα και σε άλλες περιοχές του Ιράν, πέραν της Τεχεράνης, με στόχο τη διατάραξη της στρατιωτικής εφοδιαστικής αλυσίδας και των δικτύων υποστήριξης. Οι επιχειρήσεις αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική πίεσης προς το ιρανικό καθεστώς, την ώρα που η διεθνής κοινότητα καλεί σε αυτοσυγκράτηση.
Η σύγκρουση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο ιρανικό έδαφος. Στο βόρειο Ισραήλ, δύο άνδρες τραυματίστηκαν από θραύσματα μετά από εκτόξευση ρουκετών προς την πόλη Κιριάτ Σμόνα, κοντά στα σύνορα με τον Λίβανο. Το περιστατικό υπογραμμίζει τον κίνδυνο περαιτέρω γεωγραφικής επέκτασης της κρίσης, με πολλαπλά μέτωπα να παραμένουν ενεργά.
Κινήσεις στο διπλωματικό επίπεδο
Στο διπλωματικό πεδίο, οι αντιδράσεις είναι μικτές αλλά συγκρατημένα θετικές ως προς την αμερικανική πρωτοβουλία. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαιρέτισε τις αναφορές για «παραγωγικές συνομιλίες» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, τονίζοντας ωστόσο ότι η διεθνής κοινότητα δεν πρέπει να εφησυχάζει.
Όπως δήλωσε, η Βρετανία οφείλει να προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή να διαρκέσει «για αρκετό καιρό», προειδοποιώντας κατά της «ψευδούς αίσθησης ασφάλειας» ότι η κρίση μπορεί να λήξει σύντομα.
Ανάλογη στάση κρατά και η Αίγυπτος, μία από τις βασικές δυνάμεις διαμεσολάβησης στην περιοχή. Το Κάιρο εξέφρασε την εκτίμησή του για την απόφαση του Τραμπ να αναβάλει τα πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία «να αξιοποιηθεί αυτή η ευκαιρία και να δοθεί προτεραιότητα στον διάλογο».
Η αιγυπτιακή πλευρά επιδιώκει να ενισχύσει τις διπλωματικές προσπάθειες, φοβούμενη ότι μια ευθεία σύγκρουση μεγάλης κλίμακας θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή.
Κινήσεις της Τουρκίας
Η Τουρκία εντείνει τις διπλωματικές της προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν, με τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από δώδεκα τηλεφωνικές επικοινωνίες με περιφερειακούς και διεθνείς ομολόγους του τις τελευταίες 48 ώρες, σύμφωνα με στοιχεία από την τηλεφωνική δραστηριότητα του υπουργείου Εξωτερικών.
Την Κυριακή, ο Φιντάν είχε ξεχωριστές συνομιλίες με τους ομολόγους του από το Ιράν και την Αίγυπτο, καθώς και με αξιωματούχους των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου «συζητήθηκαν βήματα με στόχο τον τερματισμό του πολέμου», όπως ανέφερε τουρκική διπλωματική πηγή.
Ο Φιντάν είχε επίσης χθες επικοινωνίες με τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών του Κατάρ, με τον υπουργό Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και με αξιωματούχους του Πακιστάν, κατά τις οποίες «αξιολόγησαν τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου».
Η τηλεφωνική διπλωματία συνεχίστηκε και σήμερα με επαφές με ηγέτες σε Αίγυπτο και Νορβηγία.
Πηγές με γνώση των συνομιλιών αναφέρουν ότι τόσο η Τουρκία όσο και η Αίγυπτος έχουν μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας αποκλιμάκωσης της έντασης γύρω από κρίσιμες ενεργειακές υποδομές και εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής.
Ρευστή κατάσταση
Παρά τις διπλωματικές κινήσεις, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή.
Η απόφαση των ΗΠΑ να καθυστερήσουν τα πλήγματα εκλαμβάνεται από ορισμένους ως ένδειξη διάθεσης για αποκλιμάκωση, ενώ άλλοι τη θεωρούν απλώς μια τακτική παύση πριν από ενδεχόμενη νέα κλιμάκωση. Την ίδια ώρα, η συνέχιση των ισραηλινών επιθέσεων εντός ιρανικού εδάφους διατηρεί υψηλό τον κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης.
