Γιατί ο Όρμπαν δεν θα παραδώσει εύκολα την εξουσία, παρά το προβάδισμα της αντιπολίτευσης

Από το 2010 μέχρι σήμερα έχει καλλιεργήσει ένα πολύπλευρο σύστημα για τη θωράκιση της εξουσίας του κόμματος του

Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας σε ομιλία στο Συνέδριο Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης (CPAC) στη Βουδαπέστη © ΕΡΑ /ZOLTAN FISCHER / HANDOUT, FAECEBOOK / Péter Magyar / Powergame.gr

Οι δημοσκοπήσεις δίνουν ξεκάθαρο προβάδισμα στον 45χρόνο Πέτερ Μάγιαρ, τον πολιτικό αντίπαλο του 63χρονου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, που τελευταία έφτασε ακόμη και τις 23 ποσοστιαίες μονάδες. Είναι, ωστόσο, ισχυρές οι υποψίες που θέλουν τον επί μια 16ετία ηγέτη της κεντροευρωπαϊκής χώρας να μην παραδίδει τόσο εύκολα τα ηνία της εξουσίας στην αντιπολίτευση, με τους εξωτερικούς παρατηρητές να δίνουν πιθανότητες στον Όρμπαν να εξασφαλίσει μια εκλογική νίκη στην 5η διαδοχική εκλογική αναμέτρηση. Τροφή σε αυτά τα σενάρια δίνει η επικράτηση του Fidesz, του κόμματος του Όρμπαν, σε μια σειρά αναμετρήσεων με πολιτικούς αντιπάλους.

Στις εκλογές του 2022, το Fidesz κατάφερε να εξασφαλίσει τα δυο τρίτα των κοινοβουλευτικών εδρών ενάντια των δημοσκοπήσεων που έδιναν οριακό προβάδισμα μιας πολυκομματικής αντιπολίτευσης. Μέρος της αποτυχίας της συμμαχίας United for Hungary προ τετραετίας ήταν η ετερόκλητη φύση της συμμαχίας που κατέστησε δύσκολη την προώθηση ενός συνεκτικού κυβερνητικού προγράμματος. Όμως το Fidesz του Όρμπαν κέρδισε τον έλεγχο των 135 από τις 199 έδρες του κοινοβουλίου, μια νίκη που αποδίδεται σε ένα πλειοψηφικό σύστημα όπου ο «νικητής τα παίρνει όλα». Η αντιπολίτευση υποπτεύεται ότι ο Ούγγρος πρωθυπουργός θα αποπειραθεί να επαναλάβει που χρονολογούνται το 2014 και το 2018.

Ο συνδυασμός της ανακατανομής των περιφερειών και του «εκλογικού τουρισμού»

Τότε είχε, επίσης,  εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία με το ήμισυ των ψήφων χάρη στον οργανωμένο «εκλογικό τουρισμό», την ανακατανομή των εκλογικών περιφερειών και τα ενδοτικά μέσα μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ), σημειώνουν αναλυτές στο Politico. Ο ανασχεδιασμός των περιφερειών έγινε με τέτοιο τρόπο που οι μικρότερες εκλογικές περιφέρειες – με λιγότερους από 70.000 ψηφοφόρους – είχαν μεγαλύτερη συγκέντρωση ψηφοφόρων του Fidesz συγκριτικά με μεγαλύτερες περιφέρειες. Ως εκ τούτου απαιτούνταν λιγότερες ψήφοι για την εκλογή των υποψηφίων του Fidesz σε αυτές τις περιφέρειες.

Τον Νοέμβριο του 2021, ο Όρμπαν νομιμοποίησε την τακτική του «εκλογικού τουρισμού», δηλαδή τη μετακίνηση εκατοντάδων «πιστών» ψηφοφόρων του από μια «ασφαλή» περιφέρεια σε μια «αμφίρροπη» για να επηρεάσει το τελικό αποτέλεσμα. Οι ψηφοφόροι δηλώνουν μια εικονική κατοικία –που είναι συνήθως εγκαταλελειμμένα κτίρια ή ακόμη και άδεια οικόπεδα σε περιφέρειες- όπου το Fidesz δεν έχει εξασφαλισμένη τη νίκη. Πολλοί από αυτούς τους «τουρίστες» είναι Ούγγροι που ζουν στο εξωτερικό, όπως στην Ουκρανία, τη Σερβία και τη Ρουμανία. Σε κάποιες περιπτώσεις, κυρίως, στην ανατολική Ουγγαρία, υπάρχουν σπίτια όπου είναι εγγεγραμμένοι πάνω από 50 ή και 100 ψηφοφόροι που, όμως, δεν διαμένουν εκεί. Αυτή η πρακτική είναι πια νόμιμη. Ο εκλογικός τουρισμός σε συνδυασμό με την ανακατανομή των περιφερειών είναι «πολύτιμα» εργαλεία για το Fidesz.

Στο Fidesz βρίσκονται οι πολιτικές ρίζες του Μάγιαρ – προ 20ετίας συμμετείχε στην εκστρατεία κατά της διαφθοράς του Όρμπαν

Ο σημερινός αντίπαλος του Όρμπαν ανήκε στον κλειστό κύκλο της ελίτ του Fidesz. Συγκρούστηκε, όμως, με τον Ούγγρο πρωθυπουργό  λόγω απονομής χάριτος σε διευθυντή ορφανοτροφείου που αποπειράθηκε να συγκαλύψει σκάνδαλο παιδεραστίας. Ήταν η πρώην σύζυγος του Μάγιαρ, Γιούντιτ Βάργκα, που επέκρινε τότε τις εσωτερικές λειτουργίες της κυβέρνησης Όρμπαν από τη θέση της υπουργού Δικαιοσύνης για να υποβάλει την παραίτηση της το 2021. Είναι ένα από τα μεγάλα σκάνδαλα της διακυβέρνησης Όρμπαν.

Αν και ο Μάγιαρ χώρισε με την Βάργκα προ τριετίας, εκείνος ίδρυσε το Tisza, το οποίο προηγείται με 23 μονάδες από το Fidesz, σύμφωνα με την ανεξάρτητη εταιρεία δημοσκοπήσεων Median. Τα thinκ-tank που τάσσονται με τον Όρμπαν δίνουν μια οριακή διαφορά υπέρ του Fidesz. Ένας από τους βασικούς μοχλούς της εξουσίας για τον Όρμπαν είναι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που επηρεάζουν την κοινή γνώμη, δίνοντας την εντύπωση ότι οι Ούγγροι απειλούνται από εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς.

Ξενοφοβία και έλεγχος των ΜΜΕ: δυο ακόμη εφόδια στο σύστημα διακυβέρνησης του Όρμπαν

Η ξενοφοβία είναι κεντρικό αφήγημα του Fidesz. Σε δημοσίευμα του Hungarian Conservative πέρσι τον Οκτώβριο αναφέρεται ότι «η ομάδα τρομοκρατών στις Βρυξέλλες επέβαλε πρόστιμο» 273 δισ. φιορινιών, με το κόμμα Tisza του Μάγιαρ να φέρει ευθύνη διότι ισχυρίστηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι είναι «περιττά κονδύλια για την προστασία των συνόρων». Σημειωτέον ότι το Tisza κατέχει επτά έδρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά τις ευρωεκλογές του 2024 και εντάχθηκε στην ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.

Γεγονός είναι ότι τον Ιούνιο του 2024, το Δικαστήριο της Ε.Ε είχε ήδη διατάξει την Ουγγαρία να πληρώσει 200 εκατ. ευρώ διότι δεν είχε εφαρμόσει απόφαση σχετική με την πολιτική της Ε.Ε στην παροχή ασύλου και μετανάστευσης. Μέχρι τον Απρίλιο του 2025, τα πρόστιμα αυτά είχαν ξεπεράσει τα 500 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 357 εκατ. αφαιρέθηκαν από ευρωπαϊκά κονδύλια που αναλογούν στην Ουγγαρία.

KESMA: μια μηχανή προπαγάνδας καταγγέλλουν οι Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα

Ένα από τα πρωταγωνιστικά εργαλεία στην προπαγάνδα του Fidesz είναι ο όμιλος KESMA που θεωρείται από τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα (RSF) και άλλους οργανισμούς υπέρ της ελεύθερης δημοσιογραφίας ότι λειτουργεί ως «μηχανή προπαγάνδας» που υποστηρίζει το κυβερνών κόμμα και επιτίθεται σε επικριτές. Ελέγχει εκατοντάδες ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων ραδιοφωνικών σταθμών και τηλεοπτικών καναλιών, ενώ ελέγχεται από ένα διοικητικό συμβούλιο που περιλαμβάνει άτομα από τον στενό κύκλο του Όρμπαν. Μαζί με τη δημιουργία μιας νέας τάξης επιχειρηματιών, οι οποίοι θεωρούνται «εθνικοί πρωταθλητές», ο Όρμπαν έχει καταφέρει να ελέγχει την πολιτική και την οικονομική σκηνή της χώρας, ενώ οι στενοί συσχετισμοί με την Κίνα και τη Ρωσία επισφραγίζουν την ανένδοτη αντιευρωπαϊκή στάση του παρά ότι η Ουγγαρία είναι κράτος-μέλος της Ε.Ε.

Όσο πλησιάζουν οι γενικές εκλογές στην Ουγγαρία, δρομολογημένες για τις 12 Απριλίου, το Tisza του Μάγιαρ επικεντρώνεται σε εσωτερικά ζητήματα, όπως είναι οι χαμηλές επιδόσεις της οικονομίας και η διαφθορά, ενώ το Fidesz του Όρπαν κατηγορεί την αντιπολίτευση ότι εξυπηρετεί «ξένα συμφέροντα» με κίνδυνο να παρασυρθεί η χώρα στον πόλεμο της Ουκρανίας. Κατηγορεί το Tisza πως συνεργάζεται με «ξένες υπηρεσίες πληροφοριών», με την προοπτική να στείλει στρατιώτες στην Ουκρανία, η οποία μάχεται τη ρωσική εισβολή από τον Φεβρουάριο του 2022.

Θα είναι μια δύσκολη μάχη για τον Μάγιαρ παρά το ότι δεν αποχωρίζεται ορισμένες επιλογές του Όρμπαν, όπως είναι η διατήρηση των ροών φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Εντούτοις κατηγόρησε το Fidesz πως ενορχήστρωσε μια εκστρατεία για την καταστροφή της δημόσιας εικόνας του, συμπεριλαμβανομένου ενός σκανδάλου με μια πρώην φιλενάδα που περιλάμβανε τη χρήση ναρκωτικών ουσιών. Ο ίδιος αρνείται ότι έκανε χρήση, δίνοντας πρόσφατα στη δημοσιότητα πρακτικά από αστυνομική έρευνα όπου φαίνονταν πως η φιλενάδα του είχε λάβει εντολές από το κόμμα του Όρμπαν να τον κατασκοπεύσει στο πλαίσιο μιας εκστρατείας δυσφήμισης.