Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα ολοένα και πιο ασφυκτικό δίλημμα: πώς να τερματίσει μια σύγκρουση που ο ίδιος ξεκίνησε, χωρίς να εμφανιστεί ότι υποχωρεί ή αποτυγχάνει να επιτύχει τους φιλόδοξους στόχους που είχε θέσει.
Οι πρώτες σαφείς ενδείξεις πολιτικής πίεσης εμφανίστηκαν εντός του Λευκού Οίκου, όταν στενοί του συνεργάτες του παρουσίασαν δημοσκοπικά δεδομένα που κατέγραφαν ραγδαία φθορά της δημόσιας στήριξης.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια διογκώνεται
Η άνοδος των τιμών καυσίμων, πέρα από το ψυχολογικό όριο, η πτώση των αγορών και οι πρώτες ανθρώπινες απώλειες δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, με την κοινωνική δυσαρέσκεια να διογκώνεται και το πολιτικό κόστος να γίνεται ολοένα πιο απτό.
Το νέο εξώφυλλο του περιοδικού ΤΙΜΕ © ΤΙΜΕ
Στο επίκεντρο αυτής της εσωτερικής ανησυχίας βρέθηκε η επικεφαλής του προσωπικού του Λευκού Οίκου, Susie Wiles, η οποία – σύμφωνα με πηγές – πίεσε το επιτελείο να παρουσιάζει στον Πρόεδρο μια πιο ρεαλιστική (δηλαδή πιο απαισιόδοξη έως αρνητική) εικόνα της όλης κατάστασης.
Η ίδια φέρεται να ανησυχούσε ότι ο Τραμπ λάμβανε μια υπερβολικά αισιόδοξη αποτύπωση της πορείας του πολέμου, τη στιγμή που η κοινωνική και οικονομική φθορά εντεινόταν.
Παράλληλα, στο στρατιωτικό επίπεδο, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η επιχείρηση «Epic Fury» έχει επιφέρει σημαντικά πλήγματα στο Ιράν, αποδυναμώνοντας μεγάλο μέρος των πυραυλικών και ναυτικών του δυνατοτήτων.
Μια ξεκάθαρη στρατιωτική επιτυχία
Η επιχείρηση Epic Fury υπήρξε μια ξεκάθαρη στρατιωτική επιτυχία, αφήνοντας το 90% της πυραυλικής ικανότητας του Ιράν αποδυναμωμένο ή κατεστραμμένο, περίπου το 70% των εκτοξευτών του εξουδετερωμένο, περισσότερα από 150 ναυτικά σκάφη εκτός μάχης ή κατεστραμμένα, ενώ σκοτώθηκε και ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, μαζί με πολλούς από τους στενότερους συνεργάτες του.
Ωστόσο, φαίνεται ολοένα και πιο απίθανο ο Ντόναλντ Τραμπ να καταφέρει να πετύχει τους ευρύτερους στόχους που είχε διακηρύξει — την οριστική παρεμπόδιση της πορείας της Τεχεράνης προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου, τη διάλυση του βαλλιστικού της προγράμματος και την αντικατάσταση του θεοκρατικού καθεστώτος με ένα πιο φιλικό — μέσα στο ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει ο Λευκός Οίκος.
Μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα
Η πραγματικότητα στο πεδίο αποδεικνύεται πιο σύνθετη. Η Τεχεράνη αντέδρασε με ευρεία και συντονισμένη αντεπίθεση, επεκτείνοντας τα πλήγματα σε γειτονικές χώρες και κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου, αιφνιδιάζοντας ακόμη και ανώτερους αξιωματούχους του Πενταγώνου, μεταξύ των οποίων και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
Η εξέλιξη αυτή ανέτρεψε τον αρχικό σχεδιασμό της Ουάσιγκτον, ο οποίος βασιζόταν στην εκτίμηση ότι το Ιράν θα περιοριζόταν σε μια ελεγχόμενη και συμβολική αντίδραση. Αντίθετα, η κλιμάκωση υπήρξε εκτεταμένη, με επιθέσεις σε στρατιωτικούς και ενεργειακούς στόχους, αλλά και με τη στρατηγική κίνηση της ουσιαστικής παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.
Αναζητώντας την έξοδο όσο είναι ακόμα νωρίς
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Τραμπ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενες επιδιώξεις. Από τη μία πλευρά, επιθυμεί να εντείνει την πίεση προς το Ιράν, ακόμη και με απειλές για εκτεταμένα πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές. Από την άλλη, αναζητά μια «έξοδο», έναν τρόπο να κλείσει τον κύκλο των επιχειρήσεων προτού το πολιτικό και οικονομικό κόστος γίνει μη αναστρέψιμο.
Η στρατηγική του φαίνεται να βασίζεται στην αναζήτηση μιας στιγμής που θα μπορεί να παρουσιαστεί ως νίκη. Σύμμαχοί του περιγράφουν έναν πρόεδρο που επιδιώκει να διαμορφώσει τις συνθήκες ώστε να ανακοινώσει την ολοκλήρωση των στόχων, ακόμη κι αν αυτοί δεν έχουν επιτευχθεί πλήρως, ελπίζοντας ότι η αποκλιμάκωση θα επιτρέψει στην οικονομία να ανακάμψει πριν παγιωθεί η πολιτική ζημιά.
Ωστόσο, το ίδιο το πεδίο των εξελίξεων περιορίζει τις επιλογές. Η ανθεκτικότητα της ιρανικής πλευράς, σε συνδυασμό με την πολυπλοκότητα της περιφερειακής σύγκρουσης, καθιστούν δύσκολη μια γρήγορη και «καθαρή» έξοδο.
Εξαιρετικά φιλόδοξοι στόχοι
Παράλληλα, οι αρχικοί στόχοι – από την πλήρη εξουδετέρωση του πυρηνικού προγράμματος έως την αλλαγή καθεστώτος – αποδεικνύονται εξαιρετικά φιλόδοξοι για το χρονικό πλαίσιο που έχει θέσει ο Λευκός Οίκος.
Στο εσωτερικό της κυβέρνησης διατυπώνονται ήδη ανησυχίες ότι μια παρατεταμένη στρατιωτική πίεση μπορεί να οδηγήσει στο αντίθετο αποτέλεσμα, ενισχύοντας την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να επιταχύνει τις πυρηνικές της φιλοδοξίες.
Το δίλημμα είναι σαφές: μια πρόωρη αποχώρηση ενέχει τον κίνδυνο να θεωρηθεί αποτυχία, ενώ η συνέχιση της σύγκρουσης αυξάνει το κόστος και περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών.
Καθώς ο χρόνος πιέζει και οι ενδιάμεσες εκλογές πλησιάζουν, ο Τραμπ βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μια εξίσωση υψηλού ρίσκου. Η έκβαση του πολέμου δεν θα καθορίσει μόνο τη γεωπολιτική ισορροπία στη Μέση Ανατολή, αλλά ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική και για το πολιτικό του μέλλον.
