Η νέα πρόταση προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου για τη NASA σηματοδοτεί μια σαφή στροφή προτεραιοτήτων: ενίσχυση των φιλόδοξων σχεδίων για επιστροφή και μόνιμη παρουσία στη Σελήνη, με ταυτόχρονη δραστική μείωση των επιστημονικών προγραμμάτων της υπηρεσίας.
Σύμφωνα με το σχέδιο που κατατέθηκε στο Κογκρέσο, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ζητά περικοπές σχεδόν 6 δισ. δολαρίων από τον συνολικό προϋπολογισμό της NASA, μια μείωση που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο των δαπανών της υπηρεσίας.
Πρόκειται για τη δεύτερη απόπειρα τόσο βαθιάς περικοπής, μετά την αντίστοιχη περσινή πρόταση που απορρίφθηκε από τους νομοθέτες.
Πλήγμα στην επιστήμη
Το μεγαλύτερο πλήγμα εντοπίζεται στον τομέα της επιστήμης, όπου προβλέπεται μείωση κατά 3,4 δισ. δολάρια μέσω της ακύρωσης περίπου 40 αποστολών.
Αν και δεν κατονομάζονται συγκεκριμένα προγράμματα, προηγούμενες προτάσεις περιλάμβαναν την κατάργηση αποστολών εξερεύνησης του Άρη, διαστημικών τηλεσκοπίων ακτίνων Χ και ερευνητικών δορυφόρων. Μεταξύ των έργων που έχουν ήδη βρεθεί στο στόχαστρο είναι και πρόγραμμα συλλογής δειγμάτων από τον Άρη, το οποίο η κυβέρνηση χαρακτηρίζει ως υπερβολικά δαπανηρό.
Την ίδια στιγμή, το σχέδιο δίνει σαφή ώθηση στην ιδέα δημιουργίας μόνιμης βάσης στη Σελήνη, μαζί με ανάλογες ιδέες για πυρηνικούς αντιδραστήρες στο δορυφόρο της Γης, ευθυγραμμισμένο με το όραμα του επικεφαλής της NASA, Jared Isaacman.
Ο προϋπολογισμός προβλέπει περίπου 175 εκατ. δολάρια για το συγκεκριμένο εγχείρημα, το οποίο εκτιμάται ότι θα κοστίσει συνολικά έως και 30 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Αλλάζουν οι επανδρωμένες αποστολές
Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει να αλλάξει ριζικά το μοντέλο των επανδρωμένων αποστολών, προτείνοντας τη σταδιακή κατάργηση του πυραύλου Space Launch System (SLS) που κατασκευάζει η Boeing, καθώς και της κάψουλας Orion της Lockheed Martin (με τα οποία εκτελείται ήδη η αποστολή Artemis II)
Και τα δύο συστήματα χαρακτηρίζονται «υπερβολικά ακριβά και καθυστερημένα», με στόχο την αντικατάστασή τους από εμπορικές λύσεις, όπως οιπροτάσεις του Έλον Μασκ μέσω της SpaceX.
Σημαντικές περικοπές προτείνονται και για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με μείωση περίπου 1 δισ. δολαρίων, καθώς επιταχύνεται ο σχεδιασμός για την απόσυρσή του έως το 2030.
Στη θέση του, η αμερικανική κυβέρνηση προωθεί την ανάπτυξη εμπορικών διαστημικών σταθμών, αν και η ίδια η NASA έχει ήδη επισημάνει ότι τα διαθέσιμα κονδύλια για τέτοια έργα είναι περιορισμένα.
Η πρόταση προϋπολογισμού αποτελεί την αφετηρία για διαπραγματεύσεις στο Κογκρέσο τους επόμενους μήνες και αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ιδίως λόγω των εκτεταμένων περικοπών στην επιστημονική έρευνα.
