Οι βαλλιστικές δυνατότητες του Ιράν μαζί με τον έλεγχο που ασκούν οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) στα Στενά του Ορμούζ είναι από τις κρισιμότερες παραμέτρους στον πόλεμο που κήρυξαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης στις 28 Φεβρουαρίου και που συνεχίζεται μέχρι σήμερα με αμείωτη σφοδρότητα. Καθώς οι ΗΠΑ επεκτείνουν τις εναέριες επιδρομές σε βασικές υποδομές του Ιράν, από γέφυρες μέχρι μονάδες ηλεκτροδότησης, το καθεστώς της Τεχεράνης συνεχίζει τα αντίποινα με πλήγματα στις αραβικές χώρες του Περσικού Κόλπου, το Ισραήλ και τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ.
Σήμερα το πρωί, ωστόσο, οι χρηματιστηριακοί δείκτες της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας σημείωναν άνοδο, ενώ το αργό πετρέλαιο υποχώρησε στα 111,2 δολάρια το βαρέλι έπειτα από πληροφορίες της ιστοσελίδας Axios ότι ΗΠΑ, Ιράν και μια ομάδα διαμεσολαβητών από την ευρύτερη περιοχή συζητούν το ενδεχόμενο μιας 45ήμερης εκεχειρίας, η οποία ενδεχομένως να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου. Προηγουμένως, ωστόσο, οι νέες απειλές του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ότι θα φέρει την «κόλαση» στο Ιράν είχαν οδηγήσει το αργό πετρέλαιο στα 115,5 δολάρια το βαρέλι.
Οι απειλές Τραμπ και η αδιαλλαξία της Τεχεράνης
Ο Τραμπ ανέβασε τους τόνους σε χθεσινή συνέντευξη που έδωσε στη Wall Street Journal. Απείλησε ότι θα καταστρέψει όλες τις ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες στο Ιράν εάν δεν αποκατασταθεί η ομαλή διέλευση των δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ. «Αν δεν ανταποκριθούν, αν θέλουν να το κρατήσουν κλειστό, θα χάσουν κάθε εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας και κάθε άλλο εργοστάσιο που διαθέτουν σε ολόκληρη τη χώρα», δήλωσε ο Τραμπ σε μια οκτάλεπτη συνέντευξη. Λίγο πριν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε πει στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox News ότι «η Τρίτη θα είναι η Ημέρα των Εργοστασίων Ηλεκτρικής Ενέργειας και η Ημέρα των Γεφυρών, και οι δύο μέσα σε ένα 24ωρο εάν δεν ανοιχτεί το θαλάσσιο πέρασμα».
Λίγα μόλις 24ώρα πριν από τη λήξη της προθεσμίας, ωστόσο, κλιμακώνεται η ένταση του πολέμου. Χθες, επίσης, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν ανέλαβαν την ευθύνη για επιθέσεις σε πετροχημικά εργοστάσια των ΗΑΕ, του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν. Η θεοκρατική ηγεσία της Τεχεράνης αρνείται, παράλληλα, ότι προοδεύουν οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, τονίζοντας πως οι απαιτήσεις των Αμερικανών είναι απαράδεκτες. Πληροφορίες του Bloomberg θέλουν, εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ να χρησιμοποιούν τον μεγαλύτερο όγκο πυραύλων JASSM-ER σε αυτόν τον πόλεμο.
Η πρόσφατη κατάρριψη του αμερικανικού F-15 στο Ιράν θέτει υπό αμφισβήτηση του ισχυρισμούς του Πεντάγωνου ότι έχουν τον πλήρη έλεγχο του εναέριου χώρου της χώρας. Εγείρονται, ως εκ τούτου, ερωτήματα για τα αποθέματα πυραύλων και εκτοξευτήρων που έχουν απομείνει στη διάθεση των Φρουρών της Επανάστασης, την ώρα που Αμερικανοί και Ισραηλινοί ισχυρίζονται ότι έχουν σχεδόν εξολοθρεύσει τις βαλλιστικές δυνατότητες της χώρας. Από την αρχή του πολέμου, το Ιράν κατάφερε να καταρρίψει τέσσερα πολεμικά αεροπλάνα των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, αλλά και να προκαλέσει πολλαπλά πλήγματα σε αστικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις στα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC). Με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει προκληθεί μεγάλη αναστάτωση στις αγορές, οδηγώντας τις τιμές του πετρελαίου σε άνοδο 80% από τις αρχές του έτους.
Δύο όψεις του ιδίου νομίσματος: Το αποκεντρωμένο σύστημα του ιρανικού στρατού και οι βαλλιστικές δυνατότητες της χώρας
Το Ιράν εκτιμάται ότι έχει εκτοξεύσει 400 με 500 βαλλιστικούς πυραύλους από τις 28 Φεβρουαρίου, δηλαδή σε ρυθμούς βραδύτερους σε σχέση με τον 12ημερο πόλεμο εναντίον του Ισραήλ πέρυσι το καλοκαίρι. Παράλληλα, όμως, έχει επίσης χρησιμοποιήσει πάνω από 3.500 πυραύλους μικρού βεληνεκούς και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) κατά των αραβικών κρατών του Κόλπου. Από την πλευρά του, το Ισραήλ υπολογίζει ότι έχει εξουδετερωθεί περίπου το 70% των εκτοξευτήρων και των αποθεμάτων σε πυραύλους του Ιράν. Για πρώτη φορά, χθες, στέλεχος του ισραηλινού στρατού δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο Channel 12 ότι το Ιράν διαθέτει πάνω από 1.000 πυραύλους που μπορεί να φτάσουν τη χώρα του. Τέλη Μαρτίου, πηγές του Reuters είχαν αποκαλύψει ότι μπορεί να επιβεβαιωθεί μόνον η καταστροφή του ενός τρίτου των οπλοστασίου που διατηρεί το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης.
Η εικόνα των βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν γίνεται ακόμη πιο θολή μετά την ανακοίνωση του υπουργείου Αμύνης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ότι το Σάββατο δέχτηκε 79 εναέριες επιθέσεις, εκ των οποίων οι 23 πραγματοποιήθηκαν με βαλλιστικούς πυραύλους και οι 56 με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πυραυλική επιδρομή από τις 8 Μαρτίου. Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, η διοίκηση των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν συνεχίζει να λειτουργεί, παρά την εξολόθρευση ανώτατων στελεχών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, χάρη στην προετοιμασία δεκαετιών για έναν τέτοιο πόλεμο. «Είναι ένα αποκεντρωμένο σύστημα, το οποίο τρέχει από την τοπική διοίκηση σε διάφορες περιοχές», δήλωσε μια ανεπίσημη πηγή της βρετανικής εφημερίδας.
Διπλωματικές προσπάθειες από συνασπισμό χωρών, πλην των ΗΠΑ, για την ασφαλή διέλευση των Στενών του Ορμούζ
Την ίδια ώρα, συνασπισμός 40 χωρών, μη συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, καταβάλλουν διπλωματικές προσπάθειες για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Οι κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γαλλίας, της Νότιας Κορέας, του Ομάν και άλλων χωρών συνειδητοποιούν ότι μόνον με μια συμφωνία με το Ιράν θα καταφέρουν να καταστήσουν ξανά ασφαλή τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμουζ.
Αν και αποδυναμωμένο, το καθεστώς της Τεχεράνης μπορεί να ασκεί ασφυκτικές πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία και τη δημοτικότητα του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, με την πρόκληση μιας ενεργειακής καταιγίδας στην παγκόσμια οικονομία. Περίπου 5 με 6 δεξαμενόπλοια περνούν την ημέρα από τα Στενά του Ορμούζ εδώ και πέντε εβδομάδες, ενώ πριν από τον πόλεμο ξεπερνούσαν τα 100, σύμφωνα με την Kpler/Marine Traffic. Το καθεστώς της Τεχεράνης εννοεί, κυρίως, τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο και εξυπηρετούν την Κίνα, την Ινδία, το Πακιστάν, το Ιράκ, τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη, το Μπαγκλαντές και την Ινδονησία. Από τις αρχές Απριλίου έχει, ωστόσο, παρατηρηθεί μια κινητικότητα από εμπορικά πλοία που αντιπροσωπεύουν επιχειρηματικά συμφέροντα της Δύσης, όπως ένα εμπορικό πλοίο της γαλλικής ναυτιλιακής εταιρείας CMA CGM).
Άνοδος των τιμών πετρελαίου και τροφίμων, η έκκληση του Μπιρόλ
Οι αλυσιδωτές αντιδράσεις είναι ήδη εμφανείς στο μέτωπο του πληθωρισμού, με τις τιμές του πετρελαίου να έχουν εκτοξευθεί στο υψηλότερο σχεδόν της τελευταίας τετραετίας, τον δείκτη τιμών τροφίμων του Οργανισμού Γεωργίας και Τροφίμων (FAO) να φτάνει στο υψηλότερο επίπεδο από τον περσινό Σεπτέμβριο και τις κεντρικές τράπεζες να πιθανολογείται ότι θα προχωρήσουν σε έναν νέο κύκλο με επώδυνη σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής.
Μέσα στο Σαββατοκύριακο, ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), Φατίχ Μπιρόλ, παρότρυνε όλες τις χώρες να μην επιβάλουν περιορισμούς στις εξαγωγές ενέργειας λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν, προκειμένου να μην υπάρξουν μεγαλύτερες ελλείψεις στην παγκόσμια προσφορά. Η έκκληση αυτή εκτιμάται ότι αφορά, κυρίως, την Κίνα, που είναι η μοναδική χώρα που έχει απαγορεύσει τις εξαγωγές βενζίνης, πετρελαίου ντίζελ και κηροζίνης για την αεροπορία.
