Το ΔΝΤ προειδοποιεί για υποβάθμιση της παγκόσμιας ανάπτυξης λόγω του πολέμου στο Ιράν, τονίζοντας ότι η οικονομία είναι λιγότερο προετοιμασμένη για νέα σοκ και ενεργειακές αναταράξεις.
Το ΔΝΤ προετοιμάζεται να αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την παγκόσμια ανάπτυξη, ως άμεση συνέπεια του πολέμου στο Ιράν, σύμφωνα με δηλώσεις της επικεφαλής του Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.
Όπως ανέφερε, πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, το Ταμείο εξετάζε το ενδεχόμενο αναβάθμισης των προβλέψεων για το 2026. Ωστόσο, η επιδείνωση των γεωπολιτικών συνθηκών οδηγεί πλέον σε υποβάθμιση, με τα νέα στοιχεία να αναμένονται στην επερχόμενη σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσιγκτον.
ΔΝΤ και ενεργειακό σοκ: Πληθωρισμός στο προσκήνιο
Η διαταραχή στις ροές ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο έχει προκαλέσει, σύμφωνα με το ΔΝΤ, ένα «αρνητικό σοκ προσφοράς», το οποίο ωθεί τις τιμές προς τα πάνω και ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Οι τιμές του Brent έχουν αυξηθεί από περίπου 70 δολάρια πριν την έναρξη του πολέμου σε περίπου 110 δολάρια, ενώ σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται και σε παράγωγα όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα.
Η Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι η παγκόσμια οικονομία είναι σήμερα λιγότερο προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει ένα νέο σοκ σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία. Οι κυβερνήσεις διαθέτουν περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο, ενώ τα υψηλά επίπεδα χρέους μετά την Covid-19 παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτα.
Παράλληλα, η ενίσχυση των γεωπολιτικών εντάσεων μεταξύ μεγάλων δυνάμεων καθιστά δυσκολότερη τη διεθνή συνεργασία σε περιόδους κρίσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο συχνότερων και πιο έντονων διαταραχών.
ΔΝΤ και επιπτώσεις σε τρόφιμα και παγκόσμια ασφάλεια
Πέρα από την ενέργεια, η σύγκρουση επηρεάζει και τις αγορές λιπασμάτων, εντείνοντας τον κίνδυνο επισιτιστικής κρίσης. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι έως και 45 εκατομμύρια επιπλέον άνθρωποι ενδέχεται να βρεθούν σε κατάσταση οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας εάν η σύγκρουση συνεχιστεί.
Οι επιπτώσεις είναι άνισες: χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας ή βρίσκονται κοντά στη ζώνη σύγκρουσης πλήττονται δυσανάλογα, ιδιαίτερα όταν διαθέτουν περιορισμένα δημοσιονομικά αποθέματα.
ΔΝΤ: Προειδοποίηση για πολιτικές επιλογές και παγκόσμια συνεργασία
Η επικεφαλής του ΔΝΤ κάλεσε τις κυβερνήσεις να κινηθούν με προσοχή, αποφεύγοντας μέτρα όπως περιορισμούς εξαγωγών που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κρίση.
Τόνισε επίσης ότι οι κεντρικές τράπεζες καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ της καταπολέμησης του πληθωρισμού και της διατήρησης της ανάπτυξης, σε ένα ιδιαίτερα «εύθραυστο» οικονομικό περιβάλλον.
Το βασικό μήνυμα του ΔΝΤ προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής είναι σαφές: σε έναν κόσμο αυξημένης αβεβαιότητας και συχνότερων σοκ, η ενίσχυση των θεμελιωδών μεγεθών, των θεσμών και της διεθνούς συνεργασίας αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη σταθερότητα.
