Ένα ευρώ για κάθε βαρέλι που θα περνά από τα Στενά του Ορμούζ. Αυτό μπορεί να είναι το τίμημα του πολέμου που κήρυξαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον της θρησκευτικής δικτατορίας της Τεχεράνης. Μόνο που θα πληρωθεί από τον υπόλοιπο κόσμο. Ο έλεγχος των Στενών είναι ένα από τα δέκα σημεία που περιλαμβάνεται στο σχέδιο που παρουσίασε η Τεχεράνη στις ΗΠΑ πριν την ανακοίνωση της εύθραυστης δεκαπενθήμερης εκεχειρίας με σκοπό την αποκατάσταση της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Ήδη το Ιράν έχει διαμηνύει ότι τα πλοία θα πρέπει να έχουν στρατιωτική άδεια για να διέλθουν από τα Στενά, με τον Σουλτάν Αχμέντ Αλ-Τζάμπερ της Abu Dhabi National Oil Company να δηλώνει ότι «το πέρασμα υπό προϋποθέσεις δεν είναι πέρασμα. Είναι πέρασμα με διαφορετικό όνομα».
Το Ιράν ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στον ασύμμετρο πόλεμο
Η αντεπίθεση του Ιράν με τον έλεγχο του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος θα αποτελέσει ένα από αντιπροσωπευτικά παραδείγματα σε τακτικές ασύμμετρης απειλής. Εκμεταλλευόμενο τη γεωγραφική του θέση σε μια μάχη για την επιβίωση του, το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν κατέστησε απροσπέλαστα τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου περνά το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου. Διαταράσσοντας τις ροές των δεξαμενόπλοιων και την παγκόσμια ανάπτυξη με δραματικές ανατιμήσεις στα ορυκτά καύσιμα, το Ιράν άνοιξε το κουτί της Πανδώρας. Σήμερα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προειδοποίησε ότι «η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί – ακόμη και αν διαρκέσει η νέα ειρήνη».
Όχι απλά υλοποιήθηκε ένα απευκταίο σενάριο που δίνει στο Ιράν τη δυνατότητα να κεφαλαιοποιήσει τη γεωγραφική του θέση με την άσκηση απόλυτου ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ, αλλά τίθεται ζήτημα διεκδίκησης τελών από την παγκόσμια ναυτιλία. Η ιδέα δεν έμεινε απαρατήρητη από τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, που χθες μίλησε για τη δημιουργία «κοινοπραξίας» με την Τεχεράνη, αν και κάτι τέτοιο απέχει μακράν από την πραγματικότητα του χάους που επικρατεί στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Με τον έλεγχο των Στενών και τις εναέριες επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Περσικού Κόλπου, το Ιράν κινεί τα νήματα της διεθνούς οικονομίας. Όπως υπογράμμισε ο Τόμας Ράιτ, αναλυτής στο Brookings Institution και πρώην μέλος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ , σε podcast του GZERO Daily η στρατηγική του Ιράν είναι να επιβιώσει και να προκαλέσει όσο μεγαλύτερο χάος μπορεί στην πορεία.
Οι επιθέσεις των Ισραηλινών στον Λίβανο θέτουν σε κίνδυνο την εκεχειρία
Γι’ αυτό όταν οι Ισραηλινοί έπληξαν χθες πάνω από 100 θέσεις μέσα σε 10 λεπτά σε όλον τον Λίβανο -με ένα πρωτοφανές μπαράζ εναέριων επιθέσεων λίγες μόνον ώρες μετά την εκεχειρία που συμφωνήθηκε μεταξύ των ΗΠΑ και Ιράν- η Τεχεράνη αντέδρασε άμεσα. Ανέστειλε τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, κατηγορώντας το Ισραήλ για παραβίαση των όρων κατάπαυσης του πυρός. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ υποστηρίζουν ότι ο Λίβανος δεν συμπεριλαμβάνονταν στην εύθραυστη εκεχειρία, αλλά το Πακιστάν που είναι διαμεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις διαψεύδει κάτι τέτοιο.
Έκκληση της Ε.Ε να εγκαταλείψει το Ιράν τα σχέδια για τα τέλη διέλευσης – Εκτιμώμενα στα δυο εκατ. δολάρια ανά πλοίο ή ένα ευρώ ανά βαρέλι
Αν και το Ιράν βρίσκεται στο περιθώριο της διεθνούς κοινότητας λόγω παραβιάσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και στήριξης φορέων της τρομοκρατίας, σήμερα η κριτική στρέφεται στην Ουάσιγκτον και το Ισραήλ. Χαρακτηριστικό είναι ότι η Βρετανία, η Γαλλία και η Ε.Ε άσκησαν χθες πιέσεις στο Ισραήλ να σταματήσει τις επιθέσεις στον Λίβανο, όπου η Χεζμπολάχ έχει επεκτείνει την παρουσία της εδώ και δεκαετίες. Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε το Ιράν να εγκαταλείψει τη χρέωση τελών από τα Στενά του Ορμούζ διότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο.
«Τα Στενά του Ορμούζ, όπως κάθε θαλάσσια οδός, είναι δημόσιο αγαθό για όλη την ανθρωπότητα», ανακοίνωσε η Κομισιόν. Εντούτοις, οι Βρυξέλλες τόνισαν ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες θα αποφασίσουν αν θα πληρώσουν τα τέλη που υπολογίζονται συνολικά στα 2 εκατ. δολάρια ανά πλοίο, σύμφωνα με υπολογισμούς των New York Times και της Le Monde. Το Ιράν υποστηρίζει ότι θα μοιραστεί τις προσόδους με το Ομάν που βρίσκεται στην αντίπερα όχθη των Στενών του Ορμούζ, με το μερίδιο του καθεστώτος της Τεχεράνης να αξιοποιείται για την ανοικοδόμηση της χώρας από τους σφοδρούς βομβαρδισμούς των Αμερικανών και των Ισραηλινών.
Οπότε, όταν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ μέσα στο Σαββατοκύριακο, το Ιράν θα κρατά ένα γερό χαρτί με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ παρά την στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν τις εξελίξεις στενά, κάτι που γίνεται αντιληπτό από τις φρενήρεις διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου. Μετά από τη χθεσινή πτώση πάνω από 16% χάρη της εκεχειρίας, οι τιμές του πετρελαίου επανήλθαν σε ανοδική πορεία και τα χρηματιστήρια κατέγραφαν ξανά απώλειες.
Άνοδος των τιμών του πετρελαίου – Πτώση των χρηματιστηρίων
Η τιμή του αργού πετρελαίου ξεπέρασε σήμερα τα 100 δολάρια, το βαρέλι, με ημερήσια άνοδο 5,8%, ενώ η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ κινήθηκε σχεδόν στα 97 δολάρια, αντίστοιχα. Στο κόκκινο οδηγήθηκαν, παράλληλα τα χρηματιστήρια στην Ευρώπη, με τον Dax στη Φρανκφούρτη και τον Cac-40 στο Παρίσι να παρουσιάζουν ενδοσυνεδριακές απώλειες από 0,28% έως 1,33%. Οι επενδυτές γνωρίζουν ότι ήδη η παγκόσμια οικονομία επωμίζεται ήδη επιπτώσεις από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν λόγω του χρόνου που θα απαιτηθεί για να επανέλθει η πετρελαϊκή παραγωγή σε φυσιολογικά επίπεδα και να εξομαλυνθεί η διέλευση των δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με την Goldman Sachs, η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ θα ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι μέσα στο 2026 εάν το θαλάσσιο πέρασμα μείνει κλειστό για έναν ακόμη μήνα. Μια τέτοια εξέλιξη θα έχει άμεσες, ολέθριες επιπτώσεις στην κυβέρνηση Τραμπ καθώς το υψηλό κόστος της βενζίνης θα βαραίνει εφεξής τη δημοτικότητά του.
