Η προσπάθεια αποκατάστασης της εμπορευματικής διακίμησης στα Στενά του Ορμούζ δεν αρκεί για να αποκαταστήσει τη διεθνή ναυτιλία και τις αγορές ενέργειας. Οι ανισορροπίες στη ροή πλοίων, η αβεβαιότητα και οι δομικές πιέσεις διατηρούν υψηλές τιμές και ελλείψεις.
Μετά το ναυάγιο των συνομιλιών, το Ιράν προειδοποιεί ότι δεν θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ. Μετά την αποχώρηση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και της αμερικανικής αντιπροσωπείας από το Ισλαμαμπάντ δεν υπάρχει κανένα σχόλιο από την αμερικανική πλευρά για το τι μέλλει γενέσθαι. Ο Ντόναλντ Τραμπ περιορίστηκε σε μία ανάρτηση στο Truth Social όπου αναπαρήγαγε απλώς ένα άρθρο φιλοκυβερνητικού μέσου που υπονοούσε ότι το κρυφό χαρτί του προέδρου των ΗΠΑ για να «λυγίσει» το Ιράν είναι ο ναυτικός αποκλεισμός.
Η επαναλειτουργία αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση, αναφέρουν αναλυτές στο CNN. Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση πλήρους αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας και εξόδου πετρελαίου και άλλων κρίσιμων φορτίων, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θεωρείται άμεση.
Ο βασικός λόγος είναι ότι η ομαλή λειτουργία του παγκόσμιου εμπορίου δεν εξαρτάται μόνο από την έξοδο φορτωμένων πλοίων, αλλά και από την ταυτόχρονη είσοδο άδειων δεξαμενόπλοιων στον Περσικό Κόλπο. Χωρίς αυτή την αμφίδρομη ροή, η εφοδιαστική αλυσίδα παραμένει διαταραγμένη.
Αβεβαιότητα και Στενά του Ορμούζ: Η κρίση εμπιστοσύνης στη ναυτιλία
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες δεν πρόκειται να επαναφέρουν τα πλοία τους στον Κόλπο όσο υπάρχει ισχυρός κίνδυνος η εκεχειρία να αποδειχθεί προσωρινή.
Όπως σημειώνει στο CNN η αναλύτρια αγορών της eToro, Λάλε Ακονέρ, οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστές δεν θα ρισκάρουν την επανείσοδο πλοίων εάν υπάρχει πιθανότητα να εγκλωβιστούν για εβδομάδες ή και περισσότερο. Μια εύθραυστη εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων δεν επαρκεί για να δημιουργήσει την απαραίτητη εμπιστοσύνη.
Χωρίς νέα πλοία να εισέρχονται για να φορτώσουν πετρέλαιο, λιπάσματα και άλλα κρίσιμα αγαθά, τα οφέλη από την έξοδο των ήδη φορτωμένων δεξαμενόπλοιων θα είναι προσωρινά. Οι ελλείψεις και οι αυξημένες τιμές αναμένεται να διατηρηθούν για μήνες.
Στενά του Ορμούζ και ροή πλοίων: Μια άνιση εξίσωση
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Ο αριθμός των δεξαμενόπλοιων που διέρχονται καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ έχει καταρρεύσει από περισσότερα από 100 σε λιγότερα από 10.
Ακόμη και αν ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στην εκεχειρία, η ροή πλοίων θα είναι μονομερής: εκατοντάδες φορτωμένα πλοία επιδιώκουν να εξέλθουν, ενώ πολύ λιγότερα είναι διαθέσιμα να εισέλθουν. Εκτιμάται ότι περίπου 400 δεξαμενόπλοια περιμένουν να φύγουν από τον Κόλπο, ενώ μόλις 100 άδεια πλοία είναι διατεθειμένα να εισέλθουν.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με άμεσο άνοιγμα, η πλήρης αποκατάσταση της ροής πετρελαίου ενδέχεται να καθυστερήσει έως και τον Ιούλιο.
Εφοδιαστική αλυσίδα υπό πίεση: Λιπάσματα και εμπορεύματα
Η κρίση δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο. Τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, τα οποία είναι κρίσιμα για τη διακίνηση τροφίμων και πρώτων υλών, αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα.
Σύμφωνα με τον Πίτερ Τίρσγουελ της S&P Global Market Intelligence, περίπου 100 πλοία περιμένουν να εξέλθουν από την περιοχή, ενώ σχεδόν κανένα δεν αναμένει να εισέλθει. Ως αποτέλεσμα, περίπου το 30% της παγκόσμιας παραγωγής λιπασμάτων που εξάγεται από την περιοχή παραμένει «παγιδευμένο».
Η μεταφορά αυτών των φορτίων είναι δύσκολο να ανακατευθυνθεί, καθώς δεν υπάρχει επαρκής εναλλακτική υποδομή.
Στενά του Ορμούζ και παραγωγή: Επιπτώσεις στην ενέργεια
Η έλλειψη πλοίων δεν επηρεάζει μόνο τη μεταφορά αλλά και την ίδια την παραγωγή. Χωρίς διαθέσιμα δεξαμενόπλοια για φόρτωση, η παραγωγή πετρελαίου, καυσίμων και άλλων προϊόντων έχει ήδη επιβραδυνθεί.
Κατά τις τελευταίες έξι εβδομάδες, η παραγωγή περιορίστηκε σημαντικά, καθώς δεν υπήρχε δυνατότητα αποθήκευσης ή εξαγωγής των προϊόντων. Οι παραγωγοί της περιοχής, που είναι συνηθισμένοι σε άμεση φόρτωση και εξαγωγή, καλούνται τώρα να προσαρμοστούν σε ένα νέο, πιο αργό περιβάλλον.
Η επιστροφή στην πλήρη παραγωγική δυναμικότητα θα απαιτήσει χρόνο, όχι μόνο για την αύξηση της παραγωγής αλλά και για τη διασφάλιση επαρκούς αριθμού πλοίων.
Συνολικά, ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ επαναλειτουργήσουν πλήρως, οι δομικές ανισορροπίες στη ναυτιλία και η έλλειψη εμπιστοσύνης υποδηλώνουν ότι η παγκόσμια αγορά ενέργειας και εμπορευμάτων θα παραμείνει υπό πίεση για σημαντικό χρονικό διάστημα.
