Σε μια κίνηση που κλιμακώνει κατακόρυφα την ένταση στη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την επιβολή πλήρους ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.
Η απόφαση αυτή, η οποία ελήφθη κατόπιν άμεσης εντολής του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, έρχεται ως άμεση συνέπεια της κατάρρευσης των διπλωματικών συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, οι οποίες στόχευαν στον τερματισμό των πολεμικών συγκρούσεων στην περιοχή.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), ο αποκλεισμός τίθεται σε ισχύ στις 17:00 ώρα Ελλάδας (13 Απριλίου). Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν λάβει οδηγίες να εμποδίζουν τη θαλάσσια κυκλοφορία προς και από όλα τα ιρανικά λιμάνια στον Αραβικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν.
Αναλυτικά η ανακοίνωση της CENTCOM για τον αποκλεισμό: «Οι δυνάμεις της U.S. Central Command (CENTCOM) θα αρχίσουν να εφαρμόζουν αποκλεισμό σε όλη τη θαλάσσια κυκλοφορία που εισέρχεται ή εξέρχεται από ιρανικά λιμάνια από τις 10:00 ώρα ανατολικής ακτής ΗΠΑ (17:00 ώρα Ελλάδας) στις 13 Απριλίου, σύμφωνα με την προεδρική διακήρυξη.
Όπως επισημαίνεται, «ο αποκλεισμός θα εφαρμοστεί αμερόληπτα εναντίον πλοίων όλων των εθνικοτήτων που εισέρχονται ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων όλων των ιρανικών λιμανιών στον Αραβικό Κόλπο και στον κόλπο του Ομάν».
Η CENTCOM διευκρινίζει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα εμποδίζουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας για πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ προς και από λιμάνια άλλων χωρών.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι θα δοθούν πρόσθετες οδηγίες προς την εμπορική ναυτιλία μέσω επίσημων ειδοποιήσεων πριν από την έναρξη του αποκλεισμού.
Οι ναυτιλλόμενοι καλούνται να παρακολουθούν τις σχετικές ανακοινώσεις (Notice to Mariners) και να επικοινωνούν με τις αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις μέσω του καναλιού επικοινωνίας 16 (bridge-to-bridge) όταν επιχειρούν στον κόλπο του Ομάν και στις προσβάσεις προς το Στενό του Ορμούζ».
Η ανάρτηση του Τραμπ
Ο Πρόεδρος Τραμπ, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, κατέστησε σαφές ότι το Αμερικανικό Ναυτικό θα εφαρμόσει το μέτρο αμερόληπτα εναντίον πλοίων όλων των εθνικοτήτων που επιχειρούν να προσεγγίσουν ιρανικές παράκτιες περιοχές.
«Με άμεση ισχύ, το Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών, το καλύτερο στον κόσμο, θα ξεκινήσει τη διαδικασία αποκλεισμού οποιουδήποτε και όλων των πλοίων που προσπαθούν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από το Στενό του Ορμούζ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Ωστόσο, η Ουάσιγκτον έσπευσε να διευκρινίσει ότι ο αποκλεισμός αφορά αποκλειστικά τον προορισμό και την προέλευση από το Ιράν. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας για πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ με προορισμό τρίτες χώρες δεν θα επηρεαστεί, προκειμένου να διατηρηθεί μια στοιχειώδης ροή στο διεθνές εμπόριο.
Παρόλα αυτά, τα πλοία θα πρέπει να βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με τις αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις, καθώς η περιοχή μετατρέπεται πλέον σε μια ζώνη υψηλού κινδύνου και αυστηρής στρατιωτικής επιτήρησης.
Νέα εκτόξευση στο πετρέλαιο
Η απόφαση για τον ναυτικό αποκλεισμό όλα δείχνουν πως θα πιέσει ακόμα περισσότερο την παγκόσμια οικονομία λόγω της τιμής του πετρελαίου. Αναλυτές κάνουν λόγο για οικονομικό «στραγγαλισμό» με άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Σήμερα το πρωί το πετρέλαιο ξανά πέρασε τα 100 δολάρια. Ειδικότερα, το πετρέλαιο Brent σκαρφάλωσε 7% στα 101,68 δολάρια το βαρέλι, ενώ το WTI ανέβηκε +7,5% στα 103,85 δολάρια το βαρέλι
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί τη σημαντικότερη αρτηρία για τη μεταφορά του παγκόσμιου πετρελαίου και οποιαδήποτε διαταραχή εκεί προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στις διεθνείς τιμές.
Πριν από την αμερικανική παρέμβαση, η Τεχεράνη είχε ήδη αρχίσει να χρησιμοποιεί το Στενό ως μέσο πίεσης, επιβάλλοντας υπέρογκα τέλη διέλευσης – έως και 2 εκατ. δολάρια ανά πλοίο – ενώ παράλληλα διασφάλιζε την απρόσκοπτη εξαγωγή του δικού της αργού, που έφτανε τα 1,85 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ο αποκλεισμός που επέβαλε ο Τραμπ στοχεύει ακριβώς στο να στερήσει από το Ιράν αυτή τη ζωτική πηγή χρηματοδότησης για τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις.
Ωστόσο, το τίμημα αυτής της στρατηγικής αναμένεται να είναι βαρύ για την παγκόσμια οικονομία. Παρά το γεγονός ότι πρόσφατα αποδεσμεύτηκαν στρατηγικά αποθέματα 140 εκατομμυρίων βαρελιών και χαλάρωσαν οι περιορισμοί στο ρωσικό πετρέλαιο για να συγκρατηθεί η αγορά, ο φόβος μιας πλήρους διακοπής της ροής από τον Κόλπο έχει ήδη οδηγήσει σε νέα εκτόξευση των τιμών. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η απόφαση της Ουάσιγκτον να μεγιστοποιήσει την πίεση στην Τεχεράνη ενδέχεται να προκαλέσει ένα νέο κύμα ακρίβειας στα καύσιμα και το φυσικό αέριο διεθνώς.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται πλέον σε μια λεπτή ισορροπία καθώς από τη μία πλευρά επιδιώκουν να χρησιμοποιήσουν την οικονομική ισχύ για να εξαναγκάσουν το Ιράν σε υποχώρηση και τερματισμό του πολέμου, και από την άλλη έρχονται αντιμέτωπες με την οργή των καταναλωτών και των αγορών, καθώς το κόστος της ενέργειας απειλεί να αποσταθεροποιήσει τις δυτικές οικονομίες.
Η επόμενη φάση της κρίσης θα κριθεί από την αντοχή των παγκόσμιων αποθεμάτων και την αντίδραση της Τεχεράνης σε αυτόν τον πλήρη αποκλεισμό.
