Η νέα έκθεση της Oxfam καταγράφει δραματική διεύρυνση των εισοδηματικών ανισοτήτων παγκοσμίως, με τις απολαβές των ανώτατων στελεχών να αυξάνονται ραγδαία, ενώ τα πραγματικά εισοδήματα των εργαζομένων υποχωρούν και οι κίνδυνοι φτώχειας εντείνονται λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων.
Η ψαλίδα μεταξύ των υψηλόμισθων στελεχών και των απλών εργαζομένων συνεχίζει να ανοίγει με ανησυχητικό ρυθμό, σύμφωνα με τη νέα ανάλυση της Oxfam. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι μισθοί και τα μπόνους των κορυφαίων στελεχών επιχειρήσεων αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς, την ώρα που η πλειονότητα των εργαζομένων βλέπει την αγοραστική της δύναμη να συρρικνώνεται.
Το 2025, περίπου 1.500 από τα υψηλότερα αμειβόμενα εκτελεστικά στελέχη παγκοσμίως εισέπραξαν κατά μέσο όρο 8,4 εκατομμύρια δολάρια ετησίως. Πρόκειται για επίπεδα που αντικατοπτρίζουν μια εντυπωσιακή άνοδο, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός.
Εισοδηματικό χάσμα: Ραγδαία αύξηση αποδοχών στις κορυφές
Οι απολαβές των στελεχών αυξήθηκαν κατά 11% σε πραγματικούς όρους σε σχέση με το 2024 και κατά 54% συγκριτικά με το 2019. Τα δεδομένα προέρχονται από ανάλυση 1.500 εταιρειών σε 33 χώρες, βασισμένη στη βάση δεδομένων της S&P Capital IQ.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια παγκόσμια τάση ενίσχυσης των κορυφαίων εισοδημάτων, η οποία εντείνεται σε ένα περιβάλλον αυξημένης οικονομικής αβεβαιότητας και μεταβλητότητας. Οι επιχειρήσεις, επιδιώκοντας να διατηρήσουν ανταγωνιστικότητα και αποδόσεις, συνεχίζουν να ανταμείβουν γενναιόδωρα τα ανώτατα στελέχη τους.
Εισοδηματικό χάσμα: Πίεση στους εργαζομένους
Στον αντίποδα, οι εργαζόμενοι βιώνουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Το μέσο ετήσιο εισόδημα παγκοσμίως, προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό, διαμορφώθηκε το 2025 στα 17.156 δολάρια.
Παρότι καταγράφηκε μια οριακή αύξηση 0,5% σε σχέση με το 2024, το επίπεδο αυτό παραμένει μειωμένο κατά 12% συγκριτικά με το 2019. Τα στοιχεία αυτά βασίζονται σε δεδομένα του Διεθνής Οργανισμός Εργασίας και του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η αύξηση του κόστους ζωής, σε συνδυασμό με την περιορισμένη αύξηση των μισθών, διαβρώνει σταθερά την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Γεωπολιτικοί κίνδυνοι και κοινωνικές επιπτώσεις
Η κατάσταση επιβαρύνεται περαιτέρω από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδίως τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την κρίση στο Στενό του Χορμούζ, που επηρεάζουν τις τιμές της ενέργειας και ενισχύουν τον πληθωρισμό.
Η Oxfam προειδοποιεί ότι αυτές οι πιέσεις ενδέχεται να επιδεινώσουν ακόμη περισσότερο τις ανισότητες. Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών έχει ήδη επισημάνει ότι σε ένα δυσμενές σενάριο έως και 32 εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να οδηγηθούν στην φτώχεια εξαιτίας της σύγκρουσης.
Παράλληλα, η λεγόμενη «φτώχεια των εργαζομένων» μειώνεται πλέον με πολύ πιο αργούς ρυθμούς: από 7% ετησίως την περίοδο 2000–2019, σε μόλις 3% μετά το 2020
Προτάσεις πολιτικής για περιορισμό των ανισοτήτων
Απέναντι σε αυτή την εικόνα, η Oxfam καλεί τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις. Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται:
- η επιβολή υψηλότερης φορολογίας στους πολύ πλούσιους,
- η ενίσχυση της διαφάνειας και των περιορισμών στο lobbying,
- η αυστηρότερη ρύθμιση της χρηματοδότησης πολιτικών εκστρατειών.
Σύμφωνα με την οργάνωση, μόνο μέσω συντονισμένων πολιτικών παρεμβάσεων μπορεί να ανακοπεί η τάση διεύρυνσης των ανισοτήτων και να διασφαλιστεί μια πιο ισορροπημένη κατανομή του πλούτου.
Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενων ανισοτήτων, όπου η ανάπτυξη δεν μεταφράζεται σε ευημερία για όλους. Το διευρυνόμενο εισοδηματικό χάσμα αποτελεί πλέον όχι μόνο οικονομική αλλά και πολιτική πρόκληση, με σημαντικές συνέπειες για τη συνοχή των κοινωνιών και τη βιωσιμότητα της ανάπτυξης.
