Οι βουλευτές στη Ρουμανία ανέτρεψαν τη φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ιλίε Μπολοζάν με ψήφο δυσπιστίας σήμερα Τρίτη, θέτοντας σε κίνδυνο την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας, την πρόσβασή της σε ευρωπαϊκά κονδύλια της ΕΕ και τη σταθερότητα του νομίσματός της, μεταδίδει το Reuters.
Ο Μπολοζάν ηγούνταν μιας κυβέρνησης μειοψηφίας από τα τέλη Απριλίου, όταν οι Σοσιαλδημοκράτες, το μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο, ζήτησαν την παραίτησή του, αποχώρησαν από τον τετρακομματικό συνασπισμό και συνεργάστηκαν με την ακροδεξιά αντιπολίτευση για την κατάθεση πρότασης δυσπιστίας.
Η πρόταση δυσπιστίας της Τρίτης συγκέντρωσε 281 ψήφους, δηλαδή περισσότερες από τις 233 που απαιτούνταν για την έγκρισή της, σύμφωνα με την επίσημη καταμέτρηση του κοινοβουλίου.
Παρότι οι πρόωρες εκλογές φαίνονται απίθανες, οι αγορές ανησυχούν ότι η πτώση της κυβέρνησης ενδέχεται να σημαίνει ότι το Βουκουρέστι δεν θα κατορθώσει να μειώσει το δημόσιο έλλειμμά του που ανέρχεται στο 7,7% του ΑΕΠ και είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε πτώση το λέου, στα ύψη η απόδοση του ρουμανικού 10ετούς
Το ρουμανικό εθνικό νόμισμα λέου υποτιμήθηκε κατά 0,8% έναντι του ευρώ. Το λέου διαπραγματευόταν στα 5,218 ανά ευρώ στις 3:20 μ.μ. στο Βουκουρέστι, αφού την περασμένη εβδομάδα υποχώρησε κάτω από το όριο των 5,1 ανά ευρώ, το οποίο ως τότε θεωρούνταν κρίσιμο.
Η απόδοση του ρουμανικού 10ετούς ομολόγου έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 60 μονάδες βάσης από τις αρχές του έτους έως και σήμερα, στο 7,30%, που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο στην ΕΕ, τονίζει το Bloomberg.
Ο σημερινός συνασπισμός ανέλαβε την εξουσία πριν από 10 μήνες με σκοπό να περιορίσει την άνοδο της ακροδεξιάς και έθεσε ως στόχο του τη μείωση του δημόσιου ελλείμματος, αποφεύγοντας οριακά την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του αξιόχρεου της χώρας.
Η Ρουμανία βρίσκεται στο κατώτατο επίπεδο της επενδυτικής βαθμίδας, και τυχόν υποβάθμιση της πιστοληπτικής της ικανότητας σημαίνει ότι τα ομόλογά της θα χαρακτηριστούν ως junk – και η χώρα θα κινδυνέψει να χάσει την πρόσβαση στις αγορές.
Παρά τους κινδύνους αυτούς, ωστόσο, οι Σοσιαλδημοκράτες, χωρίς τους οποίους δεν μπορεί να επιτευχθεί φιλοευρωπαϊκή πλειοψηφία, συγκρούσθηκαν με τον Μπολοζάν, καθώς τα μέτρα λιτότητας που η κυβέρνησή του έχουν πλήξει τους ψηφοφόρους τους και τα δίκτυα επιρροής τους, ενώ η λαϊκή τους υποστήριξη μειωνόταν προς όφελος της ακροδεξιάς.
Παρόλα αυτά, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Μπολοζάν είναι ο πιο δημοφιλής πολιτικός στον κυβερνητικό συνασπισμό.
Μπολοζάν: Έχετε σχέδιο;
«Μπορεί κάποιος να πει πώς θα λειτουργεί η Ρουμανία από αύριο; Έχετε σχέδιο;» ρώτησε ο Μπολοζάν τους βουλευτές πριν από την ψηφοφορία. «Οι Ρουμάνοι θα καταλάβουν ότι μπορεί κανείς να κυβερνά διαφορετικά, με σεβασμό στο δημόσιο χρήμα, και αυτό δεν μπορεί να ανατραπεί» δήλωσε σύμφωνα με το πρακτορείο.
Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές στη Ρουμανία δεν αναμένονται πριν από το 2028. Η χώρα δεν έχει πραγματοποιήσει ποτέ πρόωρες εκλογές και οι αναλυτές εκτιμούν ότι η πιθανότητα να συμβεί κάτι τέτοιο τώρα είναι μικρή, καθώς η σκληρή δεξιά αντιπολίτευση, η Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων (AUR), προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
Ο κεντρώος πρόεδρος Νικουσόρ Νταν, ο οποίος ορίζει τον πρωθυπουργό, αναμένεται τώρα να καλέσει τα κόμματα σε διαπραγματεύσεις και να προσπαθήσει να ανασυγκροτήσει τον τετρακομματικό φιλοευρωπαϊκό συνασπισμό, υπό διαφορετικό μέλος των Φιλελευθέρων του Μπολοζάν ή ίσως έναν τεχνοκράτη ως πρωθυπουργό.
Οι Σοσιαλδημοκράτες (PSD) έχουν συχνά δηλώσει ότι θα επανενταχθούν σε έναν φιλοευρωπαϊκό συνασπισμό υπό διαφορετικό πρωθυπουργό.
Το κόμμα του Μπολοζάν έχει μέχρι στιγμής αποκλείσει τη συνεργασία ξανά με τους Σοσιαλδημοκράτες, αν και ορισμένα ανώτερα στελέχη του έχουν πιέσει για συμφιλίωση.
«Υπάρχει ζωή και μετά την ψήφο δυσπιστίας», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο ηγέτης του PSD, Σορίν Γκριντεάνου. «Θέλουμε να διατηρήσουμε σε γενικές γραμμές αυτόν τον συνασπισμό».
Ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής των Φιλελευθέρων Ζίγκφριντ Μουρεσάν χαρακτήρισε τη συμμαχία μεταξύ της αριστεράς και της AUR υπέρ της πρότασης δυσπιστίας «αντιευρωπαϊκή». «Ο σχηματισμός νέας κυβέρνησης θα γίνει δική τους ευθύνη», δήλωσε στο Reuters.
Ωστόσο, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός των Φιλελευθέρων Καταλίν Πρεντόιου δήλωσε ότι το κόμμα του «πρέπει να αφήσει ανοιχτές τις επιλογές του».
Ο Μπολοζάν θα παραμείνει ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός με περιορισμένες εξουσίες έως ότου εγκριθεί νέα κυβέρνηση από το κοινοβούλιο.
Η Ρουμανία πρέπει να συνεχίσει να μειώνει το έλλειμμά της, καθώς και να εφαρμόζει μεταρρυθμίσεις, προκειμένου να αξιοποιήσει κονδύλια ύψους 10 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ πριν τη λήξη του στα τέλη Αυγούστου.
Η κυβέρνηση Μπολοζάν, πριν καταρρεύσει, είχε καταθέσει προϋπολογισμό που προέβλεπε τη μείωση του ελλείμματος από το 9% του ΑΕΠ το 2024, και το 7,7% το 2025 σε 6,2% του ΑΕΠ το 2026.
