Οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα χρησιμοποίησε ευρωπαϊκά κονδύλια για την κατασκευή δομών φιλοξενίας μεταναστών, σύμφωνα με δύο Έλληνες αξιωματούχους που γνωρίζουν την υπόθεση και τους οποίους επικαλείται σε δημοσίευμά του το Politico.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επικεντρώνει την έρευνά της στην κατασκευή δύο κέντρων υποδοχής και φιλοξενίας μεταναστών κατά την περίοδο 2020-2021, δηλαδή στη διάρκεια της πανδημίας. Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, οι οποίοι μίλησαν στο Politico υπό τον όρο της ανωνυμίας, οι συγκεκριμένες συμβάσεις ανατέθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες χωρίς δημόσιο διαγωνισμό και κόστισαν περίπου 15 φορές περισσότερο από αντίστοιχα έργα, φτάνοντας συνολικά τα 11,3 εκατομμύρια ευρώ.
Όπως διευκρινίζει το δημοσίευμα, η Καθημερινή που αποκάλυψε την υπόθεση ανέφερε ότι οι δομές που βρίσκονται στο μικροσκόπιο είναι: μία στη Μαλακάσα και μία στη Σιντική, στην περιφερειακή ενότητα Σερρών.
Τα νησιά του Αιγαίου αποτέλεσαν το βασικό σημείο εισόδου μεταναστών από τη Μέση Ανατολή το 2015, στο αποκορύφωμα της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής κρίσης. Μέχρι το 2019, οι δομές στην Ελλάδα κατασκευάζονταν από τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης. Στη συνέχεια, η ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε την εποπτεία αυτών των έργων, με τις συγκεκριμένες συμβάσεις να είναι από τις πρώτες που υλοποιήθηκαν υπό το νέο καθεστώς, αναφέρει το Politico.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δήλωσε μέσω εκπροσώπου της ότι «δεν σχολιάζει έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη». «Αυτό γίνεται ώστε να μην τεθούν σε κίνδυνο οι ενδεχόμενες συνεχιζόμενες διαδικασίες και η έκβασή τους. Όποτε μπορούμε να πούμε κάτι σχετικά με κάποια από τις έρευνές μας, θα το κάνουμε με δική μας πρωτοβουλία», πρόσθεσε.
Ανησυχίες και πολιτικές αντιδράσεις
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν θέσει ήδη από το 2020 στη Βουλή το ζήτημα των δύο συμβάσεων που ανατέθηκαν απευθείας. Τότε, η κεντροδεξιά κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είχε επικαλεστεί τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές και την ανάγκη ταχείας ολοκλήρωσης και παράδοσης των δομών ως αιτία για την απόφαση, λέει το δημοσίευμα.
Ωστόσο, επίσημα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δείχνουν ότι οι αφίξεις μεταναστών στην Ελλάδα μειώθηκαν δραματικά το 2020, φτάνοντας περίπου τα 15.696 άτομα, έναντι 74.649 την προηγούμενη χρονιά.
«Το έργο είχε ελεγχθεί τότε τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και από το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ελλάδας και είχε λάβει θετική αξιολόγηση», δήλωσε ανώτερο στέλεχος της διοίκησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου το 2020.
Εκτός από το υπέρογκο κόστος, η διαδικασία είχε προσελκύσει την προσοχή της αντιπολίτευσης και για τον λόγο ότι είχε τοποθετηθεί στη διεύθυνση της Τεχνικής Υπηρεσίας του υπουργείου -υπηρεσία που ήταν υπεύθυνη και για τις δύο κατασκευές- στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας. Ο τότε υπουργός Μετανάστευσης Νότη Μυταράκης είχε υπερασπιστεί τον διορισμό όταν το θέμα συζητήθηκε στη Βουλή το 2020, υποστηρίζοντας ότι η τεχνική υπηρεσία λειτουργούσε τότε μέσω ΜΚΟ, οι οποίες διαχειρίζονταν το 82% των ευρωπαϊκών κονδυλίων για τη μετανάστευση.
Η πρώτη σύμβαση που βρίσκεται πλέον υπό έρευνα από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αφορά την επέκταση υπάρχουσας δομής στη Μαλακάσα, η οποία κατασκευάστηκε για να φιλοξενήσει 1.500 μετανάστες που μεταφέρθηκαν από τα νησιά. Η σύμβαση ανατέθηκε τον Απρίλιο του 2020 σε εταιρεία με έδρα την Αθήνα, χωρίς προηγούμενο διαγωνισμό. Αν και η αρχική συμφωνία για τη βασική συντήρηση της δομής ανερχόταν σε 4,3 εκατομμύρια ευρώ, το έργο τελικά ολοκληρώθηκε έπειτα από τουλάχιστον πέντε παρατάσεις και μία συμπληρωματική σύμβαση ύψους 1,7 εκατομμυρίων ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει επίσης σύμβαση για το κέντρο στη βόρεια Ελλάδα, η οποία ανατέθηκε τον Ιούλιο του 2020 σε τεχνική εταιρεία με έδρα την Καβάλα, με αρχικό κόστος 3,6 εκατομμύρια ευρώ. Αντίστοιχα, και αυτό το έργο έλαβε τουλάχιστον τρεις παρατάσεις μέχρι την ολοκλήρωσή του, με επιπλέον κόστος 1,7 εκατομμυρίων ευρώ.
Η κατασκευή των δύο δομών αναφέρεται επίσης σε εσωτερικό έγγραφο διεθνούς οργανισμού που δραστηριοποιείται στον τομέα της μετανάστευσης στην Ελλάδα, το οποίο επικαλέστηκε η Καθημερινή. Το έγγραφο σημειώνει ότι το κόστος και των δύο κέντρων ήταν υπερβολικά μεγάλο σε σύγκριση με παρόμοια κατασκευαστικά έργα που χρηματοδοτήθηκαν από τη Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων στην Ελλάδα.
«Η ΕΕ έχει χρηματοδοτήσει παρόμοιες δράσεις που ολοκληρώθηκαν στο ίδιο χρονικό διάστημα (ή και συντομότερα) με ποσό 15 φορές χαμηλότερο από αυτό που καταβλήθηκε από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου», αναφέρεται στο έγγραφο.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οργανισμού, για άλλες εγκαταστάσεις με παρόμοια χαρακτηριστικά, η ίδια κυβέρνηση είχε δαπανήσει μόλις 270 ευρώ ανά ωφελούμενο, σε σύγκριση με 23.900 ευρώ στη Μαλακάσα.
Η συντηρητική κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση, καθώς αρκετά στελέχη της φέρονται να εμπλέκονται σε έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σχετικά με κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων, γράφει το δημοσίευμα. Αρκετοί υπουργοί παραιτήθηκαν το περασμένο καλοκαίρι αλλά και τον Απρίλιο λόγω της φερόμενης εμπλοκής τους σε μεγάλο σκάνδαλο ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων, υπενθυμίζει το Politico αναφερόμενο στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
