Σε μια αφοπλιστική παραδοχή προχώρησε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος αναγνώρισε ότι δεν διαθέτει πλέον περιθώρια παρέμβασης στις αποφάσεις του Ντόναλτ Τραμπ για τις εξελίξεις στο πόλεμο με το Ιράν.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ φέρεται να έκανε την συγκεκριμένη «ομολογία» σε ιδιωτικές συνομιλίες, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters. Η παραδοχή μάλιστα έρχεται σε μια κρίσιμη φάση των διεργασιών γύρω από την κρίση στον Περσικό, καθώς η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να εξετάζει μια ενδιάμεση διπλωματική συμφωνία με το Ιράν, αφήνοντας για μεταγενέστερο χρόνο τα πιο σύνθετα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται ένα μνημόνιο κατανόησης, το οποίο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, προβλέπει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη, με αντάλλαγμα την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Τα ζητήματα που αφορούν τον εμπλουτισμό ουρανίου και το απόθεμα πυρηνικού υλικού του Ιράν αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο επόμενης φάσης διαπραγματεύσεων.
Το Ισραήλ ανησυχεί για τα πυρηνικά
Η προσέγγιση αυτή προκαλεί προβληματισμό στο Ισραήλ, το οποίο θεωρεί ότι οποιαδήποτε συμφωνία με την Τεχεράνη θα πρέπει να αντιμετωπίζει εξαρχής τον πυρήνα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Η ισραηλινή κυβέρνηση επιμένει ότι μια οριστική διευθέτηση δεν μπορεί να αφήνει άθικτες τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου ούτε να επιτρέπει στο Ιράν να διατηρεί εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό στο έδαφός του.
Ωστόσο, σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο που επικαλείται το Reuters, ο Νετανιάχου αντιλαμβάνεται ότι, στην παρούσα συγκυρία, τα περιθώρια πίεσης προς τον Τραμπ είναι περιορισμένα. Η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να δίνει προτεραιότητα στην αποκλιμάκωση και στη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας σε μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιούνται εμμέσως, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, ενώ τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη αποφεύγουν να καλλιεργήσουν προσδοκίες για άμεση συνολική συμφωνία. Ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι σε επόμενο στάδιο θα μπορούσαν να εξεταστούν τεχνικές λύσεις για το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, ακόμη και μέσω αραίωσης του υλικού υπό διεθνή εποπτεία.
Σε νέα φάση οι σχέσεις Τραμπ – Νετανιάχου
Το θέμα τέθηκε και στις πρόσφατες επικοινωνίες Τραμπ – Νετανιάχου. Σύμφωνα με το Reuters, οι δύο ηγέτες είχαν τουλάχιστον τρεις τηλεφωνικές συνομιλίες μέσα σε μία εβδομάδα, γεγονός που αποτυπώνει τη σημασία των εξελίξεων για την ισραηλινή πλευρά.
Μετά την πρώτη επικοινωνία τους, ο Αμερικανός πρόεδρος, ερωτηθείς για τη συζήτησή του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι ο Νετανιάχου «θα κάνει ό,τι θέλω να κάνει», διατύπωση που ερμηνεύθηκε ως ένδειξη της ισορροπίας ισχύος στις σχέσεις των δύο πλευρών.
Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου ανακοίνωσε μετά την τρίτη συνομιλία ότι συζήτησε με τον Τραμπ τόσο το μνημόνιο για το Στενό του Ορμούζ όσο και τις επόμενες διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Όπως ανέφερε, οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι μια τελική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει την αποξήλωση των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού και την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού από το Ιράν.
Παράλληλα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τόνισε ότι ο Τραμπ επαναβεβαίωσε τη στήριξή του στο δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα απέναντι σε απειλές σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι η Ουάσιγκτον κινείται με γνώμονα τις δικές της προτεραιότητες, επιδιώκοντας μια άμεση διπλωματική διέξοδο που θα περιορίσει τον κίνδυνο ευρύτερης ανάφλεξης στην περιοχή. Για το Ισραήλ, όμως, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν μια ενδιάμεση συμφωνία θα μεταθέσει απλώς για αργότερα τα ζητήματα που θεωρεί υπαρξιακής σημασίας.
