Η επίτευξη συμφωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν παραμένει εφικτή, αλλά ενδέχεται να απαιτήσει μερικές ακόμη ημέρες, δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, την ώρα που οι αμερικανικές δυνάμεις ανακοίνωσαν νέα πλήγματα στο νότιο Ιράν.
Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν σε εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων και σε σκάφη που, σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, επιχειρούσαν να ποντίσουν νάρκες. Η Ουάσιγκτον χαρακτήρισε τα πλήγματα αμυντικά, υποστηρίζοντας ότι στόχος τους ήταν η προστασία των αμερικανικών στρατευμάτων από απειλές των ιρανικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, επιθέσεις σημειώθηκαν και κοντά στο νησί Λαράκ, στο Στενό του Ορμούζ, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν Ιρανοί στρατιώτες. Η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε επίσης ότι ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις στην περιοχή της Μπαντάρ Αμπάς, ενώ οι αρχές ανέφεραν πως διερευνώνται τα αίτια.
Παρά την αναζωπύρωση της έντασης, ο Ρούμπιο εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την πορεία των διαπραγματεύσεων. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Τζαϊπούρ της Ινδίας, ανέφερε ότι οι συνομιλίες επικεντρώνονται στις ακριβείς διατυπώσεις ενός αρχικού κειμένου και πως η διαδικασία «θα πάρει κάποιες ημέρες». Πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει τη βούλησή του να καταλήξει σε συμφωνία, αλλά προειδοποίησε πως είτε θα υπάρξει συμφωνία είτε δεν θα υπάρξει καμία.
Ρούμπιο: Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να μείνουν ανοιχτά
Κεντρικό ζήτημα στις συνομιλίες παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, ένας από τους σημαντικότερους θαλάσσιους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο. Ο Ρούμπιο τόνισε ότι το πέρασμα πρέπει να παραμείνει ανοιχτό «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», χαρακτηρίζοντας απαράδεκτη οποιαδήποτε απειλή για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Οι διπλωματικές διεργασίες επιταχύνθηκαν στη Ντόχα, όπου υψηλόβαθμοι Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν συνομιλίες με την ηγεσία του Κατάρ. Στις επαφές συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης και ο διοικητής της ιρανικής κεντρικής τράπεζας.
Σύμφωνα με αξιωματούχο που ενημερώθηκε για την επίσκεψη, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, στα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και στην πιθανή αποδέσμευση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας.
Η Τεχεράνη, πάντως, διατηρεί χαμηλούς τόνους ως προς το ενδεχόμενο άμεσης υπογραφής. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος σε σημαντικά ζητήματα, αλλά κανείς δεν μπορεί ακόμη να μιλήσει για άμεση συμφωνία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα πυρηνικά ζητήματα θα τεθούν σε χωριστή διαπραγμάτευση μετά την επίτευξη συμφωνίας-πλαισίου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει ως βασικό στόχο την αποτροπή ανάπτυξης πυρηνικού όπλου από το Ιράν, με την Τεχεράνη να αρνείται σταθερά ότι επιδιώκει κάτι τέτοιο. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι συνομιλίες προχωρούν, προειδοποιώντας ωστόσο πως σε περίπτωση αποτυχίας τους θα υπάρξουν νέες επιθέσεις.
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τις εξελίξεις στον Λίβανο. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ θα εντείνει τις επιχειρήσεις του κατά της Χεζμπολάχ, η οποία υποστηρίζεται από το Ιράν. Λίγο αργότερα, ο ισραηλινός στρατός γνωστοποίησε πλήγματα σε υποδομές της οργάνωσης στην κοιλάδα Μπεκάα και σε άλλες περιοχές.
Η ένταση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ έχει άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η μείωση της ναυσιπλοΐας και ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης έχουν ήδη οδηγήσει σε άνοδο των τιμών της ενέργειας, αυξάνοντας παράλληλα το κόστος καυσίμων, λιπασμάτων και τροφίμων.
Ανοδικά το πετρέλαιο, νευρικότητα στις αγορές
Οι αγορές παρακολουθούν τις εξελίξεις με νευρικότητα, καθώς κάθε ένδειξη προόδου στις διαπραγματεύσεις περιορίζει προσωρινά τις ανησυχίες, ενώ κάθε νέο στρατιωτικό πλήγμα επαναφέρει τον φόβο γενικευμένης αποσταθεροποίησης. Το βασικό ερώτημα πλέον είναι αν η διπλωματία θα προλάβει μια νέα κλιμάκωση ή αν το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει το επίκεντρο μιας κρίσης με παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.
Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά την Τρίτη, ενώ οι μετοχές κατέγραψαν διακυμάνσεις, καθώς η αισιοδοξία των επενδυτών για μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν περιορίστηκε από τις νέες αμερικανικές επιθέσεις στη Μέση Ανατολή.
Οι εξελίξεις οδήγησαν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent σε άνοδο άνω του 2% στις ασιατικές συναλλαγές, στα 98,21 δολάρια το βαρέλι.
Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate σημείωσε μικρή άνοδο σε σχέση με την τελευταία τιμή διαπραγμάτευσης της Δευτέρας, αλλά υποχώρησε κατά 4,9% σε σχέση με το κλείσιμο της Παρασκευής. Δεν υπήρξε διακανονισμός τη Δευτέρα λόγω της αργίας της Ημέρας Μνήμης στις ΗΠΑ.
Στις συναλλαγές στο Τόκιο, η τιμή του WTI υποχωρούσε πάνω από 5%, παρά την ανακοίνωση ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποίησαν νέες αεροπορικές επιδρομές στο νότιο Ιράν.
Περίπου στις 03:30 ώρα Ελλάδας, το WTI σημείωνε πτώση 5,46%, στα 91,33 δολάρια το βαρέλι, λίγο μετά την ανακοίνωση του αμερικανικού στρατού.
«Είμαι λίγο επιφυλακτικός… Συνεχίζουν να μας λένε ότι η συμφωνία είναι κοντά, αλλά πώς μοιάζει αυτή η συμφωνία; Αυτό είναι που έχει πραγματικά σημασία. Πότε θα ανοίξει ο Στενός του Ορμούζ… Υπάρχουν πολλά που δεν γνωρίζουμε», δήλωσε ο Joseph Capurso, στρατηγικός αναλυτής της Commonwealth Bank of Australia.
Οι χρηματιστηριακές αγορές καταγράφουν μεικτές τάσεις, με τον ευρύτερο δείκτη της MSCI για τις μετοχές της Ασίας-Ειρηνικού εκτός Ιαπωνίας να σημειώνει άνοδο 0,67%, ενώ ο ιαπωνικός Nikkei υποχώρησε κατά 0,14%.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Nasdaq περιόρισαν τα προηγούμενα κέρδη τους και διαπραγματεύονταν 0,86% υψηλότερα, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του S&P 500 σημείωσαν άνοδο 0,66%.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του EUROSTOXX 50 υποχώρησαν 0,16%, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του FTSE σημείωσαν άνοδο 0,2% και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του DAX έχασαν 0,26%.
«Η αγορά θέλει να πιστέψει ότι όλα θα τελειώσουν σύντομα, επειδή η μη λήξη του πολέμου είναι αρκετά κακή για την παγκόσμια οικονομία. Η παγκόσμια οικονομία είχε αυτά τα αποθέματα ως αποθέματα ασφαλείας, αλλά δεν μπορείς να συνεχίζεις να μειώνεις τα αποθέματα», δήλωσε ο Capurso.
Στο Χονγκ Κονγκ, οι μετοχές σημείωσαν άνοδο, καθώς τα κέρδη του τομέα κατασκευής τσιπ βοήθησαν να ξεπεραστεί η ανησυχία γύρω από την καταστολή του Πεκίνου στο παράνομο διασυνοριακό εμπόριο.
Ο δείκτης Hang Seng, σημείωσε άνοδο 0,5%, ενώ στην ηπειρωτική Κίνα, ο δείκτης blue-chip CSI300 της Κίνας υποχώρησε 0,3%.
Το δολάριο επιστρέφει στο προσκήνιο
Στα νομίσματα, το δολάριο σταθεροποιήθηκε την Τρίτη λόγω της ανανεωμένης ζήτησης για ασφαλή καταφύγια, αν και παρέμεινε σε κάποια απόσταση από το υψηλό έξι εβδομάδων που σημείωσε την περασμένη εβδομάδα.
Το ευρώ υποχώρησε 0,1% στα 1,1633 δολάρια, ενώ η στερλίνα υποχώρησε 0,13% στα 1,3488 δολάρια. Έναντι του γιεν, το δολάριο παρέμεινε σταθερό στα 158,94.
Τα ομόλογα παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό σταθερά μετά την πτώση της περασμένης εβδομάδας, λόγω ανησυχιών ότι οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα πυροδοτούσαν αναζωπύρωση του πληθωρισμού και θα οδηγούσαν σε αυξήσεις επιτοκίων τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναδυόμενες αγορές.
Η απόδοση του διετούς ομολόγου του αμερικανικού Δημοσίου υποχώρησε σχεδόν 7 μονάδες βάσης στο 4,0573%, ενώ η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου υποχώρησε πάνω από 6 μονάδες βάσης στο 4,5083%.
